Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Чернокозов, Хрисанф Павлович

Хрисанф Павлович Чернокозов (1885 шеран 6 март, Шахты, Область Войска Донского — 1966 шеран 12 январь, Соьлжа-ГӀала) — советийн бахаман а, пачхьалкхан а, политикин а гӀуллакххо.

Биографи

Вина 1885 шеран 6 мартехь Александровск-Грушевский гӀалахь (хӀинца Шахты). Чекхйаьккхина килсан-приходан ишколан(оьр.)нохч. 4 класс. Жимчохь дуьйна шахташкахь болх бина, 12 шо долуш дуьйна — Карл Поппан заводехь токаран дешархо, тӀаьхьо — Сулинера Пастухован заводехь[2].

1904 шарахь, Парамоновски рудникехь токарь волуш, кхоьллира «Пролетарийн кегийрхойн союз» цӀе йолу гуо[2].

1912 цхьа шо дуьйна РСДРП(б)-н(оьр.)нохч. декъахо хилла[3]. 1917 шеран Февралан революцин(оьр.)нохч. тӀаьхьа Александровск-Грушевскехь советийн Ӏедал хӀотторехь жигара дакъа лаьцна. Россин гражданийн тӀамехь(оьр.)нохч. шерашкахь чевнаш йина[2].

1920 шарахь дуьйна — бахаман а, политикин а болх беш. 1920 шеран январехь корта бира Александровск-Грушевскийн (Шахтинскан) тӀеман-революцин комитетан. Цуьнан дехарца гӀалин цӀе хийцина Шахты аьлла (сацам тӀечӀагӀбина 1920 шеран 11 февралехь)[2].

1920—1928 шерашкахь — ВКП(б) Шахтийн (Шахтийн-Донецкан) гуонан комитетан жоьпаллин секретарь. Оцу хенахь гӀалахь йира В. И. Ленинан цӀарах йолу гуонан дарбанан цӀа, Донбассехь хьалхара Артеман цӀарах йолу ГРЭС электростанци, йолайо Красинан цӀарах йолу шахта йеш болх[2].

Цул тӀаьхьарчу шерашкахь Соьлжа-ГӀалин Кхеташонан Кхочушдаран комитетан председатель, Соьлжа-ГӀалин областан Кхеташонан Кхочушдаран комитетан председателан заместитель, Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н Лакхарчу Советан Президиуман председателан заместитель болх бина цо[2]. РСФСР Лакхара Кхеташонан 1 кхайкхаман депутат вара[4].

1966 шеран 12 январехь Соьлжа-ГӀалахь велла.

СовгӀаташ

Ленинан орденан(оьр.)нохч. хьалхарчу кавалерех цхьаъ (1931 шеран 31 мартехь) — нефтан промышленноссехь пхеа шеран план шина а, ах а шарахь кхочушйарехь бинчу башха билгалбаккхалучу белхашна[2].

1955 шарахь совгӀат дина Къинхьегаман ЦӀечу Байракхан орденца(оьр.)нохч. (ССРС-н Лакхарчу Советан Президиуман 1955 шеран 26 майн Указ)[2].

Островскица йолу зӀе

Санаторий чохь дарба дечу хенахь вовшех вевза Николай Островский. Цомгуш волчу хенахь гӀо дира йаздархочуьнга, зӀенехь вара цуьнца кехаташ йаздеш. Николай Островско Хрисанф Чернокозов «Как закалялась сталь»(оьр.)нохч. романан персонажех цхьаъ вира[2]

Иэс

  • Соьлжа-ГӀалахь а, Шахтехь а Х. П. Чернокозовн цӀарах урамаш ду. Шахтин цхьа коьрта проспект цуьнан цӀарах йу[2];
  • Шахты гӀалин Хрисанов Чернокозовн проспектан 154-гӀа лоьмар йолу цӀено тӀехь хӀоттийна мемориалан у[5].

Билгалдахарш

  1. ↑ http://www.knowbysight.info/ChCC/04700.asp
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Как ученик токаря Хрисанф Чернокозов стал политиком переименовавшим город Шахты. Новости города Шахты (2025 шеран 20 декабрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 июль.
  3. ↑ Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898 - 1991. www.knowbysight.info. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 июль.
  4. ↑ Список депутатов, избранных в Верховный Совет РСФСР. 1938. opentextnn.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 июль.
  5. ↑ Елена Врублевская. Елена Елисеева: «Узнала, что Хрисанф Чернокозов – мой прапрадед спустя 20 лет». shakhty-media.ru (2023 шеран 31 май). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 июль.

Литература

  • Пономарёва И. З., Севостьянов М. П. Памяти вечной достойны. — Гр.: Чечено-Ингушское книжное издательство, 1987. — 120 с. — 15 000 экз.

Хьажоргаш

Категореш