Челоянц, Джеван Крикорович

Джеван Челоянц вайн 1959-чу шарахь Соьлжа-ГӀалахь. 1981-чу шарахь Соьлжа-ГӀалара мехкдайттан институт чекхъйаьккхинчул тӀаьхьа, «Нижневартовскнефтян» урхаллех болх бан тӀеэдиллина иса.

Челоянц Джеван карьерехь мехкадаьтта а, газ а йоккхучу операторан а, лакхарчу технологан а, цул тӀаьхьа «Урьевнефть» урхаллехь цеханийн хьаькаман а болх бина. 1980-гӀа шераш чекхдовлуш ССРС Госкомитетан Нохч-ГӀалгӀайн территориальни урхаллин коммерцин центран директор хӀоьттира.

Цуьнан рогӀера карьеран гӀулч йуха а Малхбузера Сибарех(оьр.)нохч. болх барца йоьзна вара: 1990 шарера 1993 шаре кхаччалц Джеван Григоровича шен тергонехь латтийра керла кхоьллинчу «Лукойл-Лангепаснефтегаз» акционерийн компанехь арахьара йохк-эцар. Урьевское меттиг карорехь дакъалаьцначех цхьаъ хиларе терра, цунна йелира «Лаьтта бухара ресурсаш а, Малхбузе Сибрех мехкадаьттан-газан комплекс а кхиорна» мидал а, «Лангепасан сийлахь вахархо» цӀе а.

1993-чу шарахь Челоянц хӀоьттира ОАО «Лукойл» компанин вице-президент. Цуьнан йуьхьанца хиллачу декхаршна йукъахь дара дуьненайукъара йукъаметтигаш а, хӀордийн а, дуьненайукъара а проекташ; ТӀаьхьо рогӀ-роггӀана куьйгалла дира мехкадаьттан а, газан а департаментан (2001—2007) а, Коьрта техникан департаментан (2007—2010).

2000-гӀа шерашкахь Джеван Крикорович ма-дарра дакъалоцуш вара масех маьӀне проекташ кхочушъйарехь, масала, Калининградан областан Кравцовское маьӀданаш кхиорехь^[3].

2003 шарахь Челоянц а, Ненецкан автономин гонан куьйгалхочун хьалхара гӀовс а куьг йаздира цхьаьна геологин талламийн программин протоколна, цуо бакъо йелира «Лукойлан» округехь мехкадаьтта даккхар шозза алсамдаккха а, шен бахархошна керла белхан меттигаш кхолла^[4].

Челоянц Азовн хӀордан шельфан оьрсийн дакъа геологин талламан инициаторех цхьаъ вара^[5].

Иштта цо куьйгалла дира «Йуккъерачу» кӀоштахь Каспий-хӀордан шельфехь ресурсаш кхиоран проектана^[6].

2006 шарахь Челоянца а, цуьнан накъосташа а дӀаделира Россин Федерацин Ӏедалан совгӀаташ даларан ведомствошна йукъарчу кхеташоне «Геологин а, геофизикан а талламийн рациональни системаш а, хӀордан бӀовнаш йарехь экологин эффективни технологеш а кхиоран а, промышленностан кхочушдаран а, цуо кхачо йира Каспий-хӀордан Российн секторехь керла йоккха мехкадаьттан а, газан а субпровинци карорна а, мехкадаьттан а, газан а аьргаллин база сиха кечъйарна а»^[7].

2007-чу шарахь Фрадков Михаила куьг йаздина указ арахийцира Джеван Челоянц Россин Федерацин Правительствон Ӏилманан а, технологин а совгӀатан лауреат^[8].

2007-чу шарахь Finance журнало зорбане даьккхира 500 Российн миллиардерийн тептар. Челоянц 467-чу меттехь ву^[9].

Оццу хенахь бохург санна, иза йукъаваьккхира «Коммерсанто» Российн уггаре а хьал долчу нехан тептаре; хӀетахь Челоянтан «Лукойлан» уставни капиталан дакъа дара 0,1 %, цуьнан акционерийн капиталан мах бара 76 млн доллар^[10].

2011-гӀа шо долалуш «Лукойл» компанино дӀакхайкхийра йукъараллина масех кадрийн хийцамаш. Къаьсттина, Челоянц коьртехь волу Коьрта технически дирекци йухаметтахӀоттийра. Джеван Крикоровича шен дарж охьадиллина.

Джеван Григорович клубан директорийн кхеташоне хӀоттийра 2004 шарахь, ОАО «Лукойлехь» шен накъоста Федун Леонида «Спартак» компанин контролан акцеш дӀалаьцначул тӀаьхьа дукха хан йалале. Масех шарахь Челоянц клубехь бина болх йукъараллин бӀаьргашна хьалха лаьттира, зорбанан гӀирсашна цуьнан цхьадолу шен гӀуллакхаш девзаш делахь а. Масала, 2004-чу шарахь цо Симонян Никитана кховдийра «Спартакан» президентан дарж, амма Симоньяна иза йухатоьхна, цхьацца ойланаш йинчул тӀаьхьа.

2011-чу шарахь пенсе ваханчул тӀаьхьа Челоянц йерриг а шен тидам тӀебахийтира клубехь бечу балхана. Цо шен роль дуьйцу «вовшахтохараллин» санна. Масала, коьрттера директорца Испанехь «Спартак» тобанан Ӏаморан лагере кеманца вахара иза, клубан цӀарах дакъалецира Российн футболан премьер-лиган а, Цхьаьнатоьхначу Российн а, Украинин футболан чемпионатан а цхьаьнакхетаршкахь, сий дира «Спартакан» хиллачу ловзархойн Тихонов Андрейн а^[11], Родионов Сергейн а, Хлестован Дмитрийн а^[12].

«Спартак» бриллиантан лакхахь диъ седа хӀотто беза бохучух лаьцна дийцарш дӀадоладелча (цхьа седа нийса бу къоман чемпионатехь пхи толам баккхарца), Крикорович Джевана нахана хьалха гӀортор йира тобанан ветеранашна, цара тӀедожийра ССРС чемпионаташ цу сацамна йукъайахийтар.

2015-чу шеран йуьххьехь цо шен дарж дитира Москохарчу клубан директорийн кхеташонера, ткъа 2015-чу шеран лахьан беттан 13-чу дийнахь акционеран дарж дитира цо.

Шен белхан декъехь Челоянц шен лаамехь шен тергонехь латтайо коьртачу тобанна ловзархой кечбечу Черенков Федоран цӀарахчу «Спартак» академина. Цо стипендеш ло «Спартак» къоначу ловзархошна, церан тренершна санаторин а, курортан а, дарба дан ахча ло, оьшуш хилча, ловзархошна арахь матчашка дӀасалела чартеран рейсаш вовшахтуху^[13].

• Челоянц Джеван ву 2000-чу шарахь Наука зорбане йаьллачу «Мехкадаьтта даккхаран интенсификаци» цӀе йолчу киншкин соавтор^[21].
• Зуда йалийна ву, кхо йоӀ а йу цуьнан.