Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Хажмухамбетова, Шумисат Жалаудиновна

РУВИКИ чохь изза фамили йолчу кхечу адамех лаьцна йаззамаш бу Мамаева.

Шумисат Жала́удин йоӀ Хажмухамбе́това (маре йаххалц Мама́ева) (оьрс. Шумиса́т Жалауди́новна Хажмухамбе́това, 1968 шеран 29 июль, СемаӀашка, ТӀехьа-Мартанан кӀошт, Нохч-ГӀалгӀайн Автономин Советийн Социалистийн Республика, тайп-тайпанчу хаамашца дуьненчу йаьлла 1952-чу[1] йан 1968-чу шарахь[2]) — советски а, российски а самбистка а, дзюдоистка а, нохчийн хьалхара йоӀ — дзюдохула а, самбохула а ССРС-н спортан говзанча[3], дзюдохула ССРС-н чемпион, самбохула йолчу ССРС-н чемпионатан а, ССРС-н халкъийн спартакиадин а дато совгӀатхо[1][2]. ТӀехьа-Мартан кӀоштан берийн-кегийчеран спортан ишколехь тренеран болх бина[4]. Нохчийн пачхьалкхан хьехархойн университетан физически кхиоран кафедрин куьйгалхо (2018-чу шарахь дуьйна)[5][2].

Биографи

СемаӀашка йуьртахь дуьненчу йаьлла (цхьаболчу хаамашца — 1952-чу шарахь[1], кхечу хаамашца — 1968-чу шеран мангалан беттан 29-чу дийнахь[2]). Йуьхьанца зударийн секцеш цахилар бахьана долуш, ша кӀант волуш санна, божарийн тобане лелаш йара. ТӀаьхьуо йоӀ йолуш санна дӀаийцира иза тренера Алиев Мохьмада[1][2]. Да-нана шайн йоӀ спортаца бала болуш йуй хиъча дуьхьал ца делира цуьнан лаамна, хӀунда аьлча, уьш шаьш дара спортаца йукъаметтиг йолуш[2].

Ишкол йаьккхина ша йаьлча Нохч-ГӀалгӀайн хьехархойн институтан спортан факультете деша йаха гӀоьртира иза, амма, конкурсах чекх ца йелира. Соьлжа-ГӀалара училище тӀехдика чекх а йаьккхина, химин заводехь болх беш йара[2].

КхидӀа куьйгаллехь тренер Шаталов Виктор а волуш, Крупскаян цӀарах долчу культурин цӀийнехь кечамаш бар дӀадаьхьна[1][2]. Цул тӀаьхьа чекхйаьккхина Нохч-ГӀалгӀайн хьехархойн институт[2]. 1991-чу шарахь Кривой Рог гӀалахь, спортан говзанчин норматив кхочуш а йеш, «Самбон мисс — 1991» («Мисс самбо — 1991») леррина совгӀат а доккхуш, йерриг союзан турнирехь толам баьккхина[1][2]. Хажмухамбетова нохчийн хьалхара йоӀ йу дзюдохула а, самбохула а, ССРС-н спортан говзанча йаьлла[3].

1991-чу шарахь Киевехь дӀайаьхьначу ССРС-н чемпионатехь самбохула дато совгӀатхо йаьлла. Загорскехь (Москван область) дӀайаьхьначу чемпионатехь дзюдохула дашо мидал йаьккхина. Оццу шарахь Минскехь дӀайаьхьначу ССРС-н халкъийн спартакиадин(оьр.)нохч. дато совгӀатхо йаьлла[1][2].

Спортан карьера дӀайерзийначул тӀаьхьа шен СемаӀашка йуьртахь спорт а кхиош, ТӀехьа-Мартан кӀоштан берийн-кегийчеран спортан ишколехь тренер хӀоьттина. Оцу даржехь а йолуш кегийрхой кечбарна а, регионехь физкультурин-спортан мероприятеш йаржорна а йукъа хазна йиллина[6][7][4]. Нохчийн пачхьалкхан хьехархойн университетан физически кхиоран кафедрин куьйгалхо йу иза (2018-чу шарахь дуьйна)[5]. Жигара дакъалоцу хьехархошна леринчу психологин а, дешаран а регионашна йукъарчу семинарашкахь[8].

Доьзал

Да Жалауди — вилспет хахкархо (спортан говзанча), нана — исбаьхьаллин гимнастикехула спортан говзанча[1][2].

1991-чу шарахь маре йахана[1]. Спортсменкин кхо бер ду: кӀентий Асламбек а, Шемал а, йоӀ Иман а[2]. КӀант Шемал кегийчаьрна йукъахь чуччабахана латаран Россин а, Европин а чемпион ваьлла, йоӀ Иман — дзюдохула долчу республикин къийсадаларийн толамхо[2].

Билгалдахарш

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Ваха Автуринский. Самбистка из Самашек. Информационное агентство «Чечен-Инфо» (2012 шеран 11 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 13 август.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Малика Абалаева. Сбывшаяся мечта Шумисат. Энциклопедия чеченского спорта (2008 шеран 8 июль). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 13 август.
  3. ↑ 1 2 1-ая чеченка – мастер спорта по дзюдо и самбо Ш. Хажмухамбетова. Портал «Абрек». ТӀекхочу дата: 2026 шеран 13 август.
  4. ↑ 1 2 Спортивная жизнь молодежи Ачхой-Мартановского района. Информационное агентство «Грозный-Информ». ТӀекхочу дата: 2026 шеран 13 август.
  5. ↑ 1 2 Кафедра физического воспитания - ЧГПУ. Чеченский государственный педагогический университет. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 13 август.
  6. ↑ Чемпионка живет в Самашках. Вести республики (2015 шеран 15 октябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 13 август.
  7. ↑ Хажмухамбетова Ш. Ж., Элипханов С. Б., Славинский Н. В. Направления оптимизации управления системой массовых физкультурно-спортивных мероприятий в регионе (на примере ЧР). КиберЛенинка (2017). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 13 август.
  8. ↑ Бальзам для души. Городской информационный портал Новочеркасска (2020). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 13 август.

Литература

  • С-А. М. Аслаханов, Х. Х. Хизриев. Физическая культура и спорт Чечни: истоки и современность. — М.: «Перо», 2015. — С. 163—164. — 240 с. — ISBN 978-5-00086-997-0.

Хьажоргаш

Категореш