Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Саракаев, Хамзат Ибрагим-Бекович

Сарака́ев, Хамза́т Ибрагим-Бе́кович (1927 шеран 31 декабрь, Ведана, Къилбаседа-Кавказан мохк — 2013 шеран 17 апрель, Соьлжа-ГӀала) — советан а, россин а, берийн йаздархо, поэт, журналист, гочдархо, Нохчийн Республикин йаздархойн бертан декъашхо, Российн йаздархойн бертан декъашхо, Российн журналистан бертан декъашхо, къинхьегаман ветеран.

Цуьна да вара вевзаш волу йаздархо Ибрагим-Бек Саракаев. Нана йара Абдул-Меджид (Тапа) Чермоевн йиши йоӀ. Иза нохчийн зудрехь хьалхарниг йара Соьлжа-ГӀалин зударийн гимнази чекхйаьккхинарг.

Биография

Хамзат Саракаев вина 1927 шеран 31 декабрехь Веданахь. Нана Ӏедалс хӀаллак йинера. Иза хьалакхиош оьрсийн няня йара цуьна де вешин Азисан доьзалехь. Хьамзата дишира Веданан бо-беран интернатехь. 1944 шарахь массо а нохчий цӀера бехира. Цуьна Ӏа дизи Джамбулехь а, Чимкентехь а. 1951 шарахь комендатегара пурба а ца доккхуш иза Кхазакхстанера Туркмени вахара. Цигахь цо чекхйаьккхира Чарджоухь йолу хинан а, хӀордан а некан училище. Училищехь цуна йелира лакхара лейтенантан цӀе. Цо капитанан гӀончан болх бира, Иртыш тӀехь нека дора цо. 1957 шарахь вокху вашас дехар дина иза цӀа вирзира.

Цуьна хьалхара байт арайелира 1939 шарахь «Ленинан некъ» цӀе йолу республикин газетехь. 1940 шарахь цуьна байташ арахийцира «Вайн эшараш» цӀе йолу къона йаздархойн коллективан гуламехь. 1957 шо дуьна Саракаевн повестиш, дийцараш, байташ, гочдараш кӀест-кӀеста арайовлу республикин газеташкахь, альманахашках, коллективан гуламашкахь. Хьалхара цуьна произведенийн гулам «Первый подвиг» арайелира 1972 шарахь Соьлжа-ГӀалахь.

Цо нохчийн матта йехира Лев Толстойс йазйина «Хаджи-Мурат» а, «Казаки» а, «Набег» а, кхийолу произведениш а.

Цо болх бира Нохч-ГӀалгӀайн радион коьрта редактор. Иштта иза вара «Низам» а, «Вайнах» а журналашан а, «Терек» газетан а коьрта редактор а, арахецархо а. 2005 шо дуьйна 2013 шо кхаччалц цо болх бира «Вайнах» журналехь.

Саракаевс язйина 15 сов киншка qe, коьртачу декъана йуккъерчу а, лакхарчу а школийн берашна лерина. Цуьнан произведенийн коьрта темаш йу — даймехкан безам, генарчу некъийн романтик, Ӏаламан башхаллаш довзар, чӀогӀа доттагӀалла а, турпалхочун лаам а[1][2][3]. Цуьнан кхолларалло шена чохь кхетош-кхиоран маьӀна долу кхаъ латабо[4]. Иштта цо историн тематикана тӀе а тидам бахийтина, «Цавевза некъаш» дийцар а, «Ибрагим-Бек» роман а кхоьллина. Саракаевн стихашна тӀехь иттанашкахь эшарш хилла[1][1].

Библиографи

  • Роман «Крепость в горах»;
  • «С верой в победу»;
  • «Друзья Эдельхана»;
  • «Счастье трудных дорог»;
  • «Нихларский мост»;
  • «Дороги Эдилхана»;
  • «Вслед за солнцем»;
  • «С верой в победу»;
  • «Неведомыми тропами»;
  • «Ибрагим-Бек»[5].

Билгалдахарш

  1. ↑ 1 2 3 Хамзат Саракаев: «Я не мыслю себя без Чечни». Вести республики (2013 шеран 25 январь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 июль.
  2. ↑ Литературный вечер «Жизнь и творчество Саракаева Х. И. Б.» Культура.РФ. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 июль.
  3. ↑ Гузуев Ш. Саракаев Хьамзат – нохчийн яздархо, оьзда стаг, бакъ волу интеллигент. Министерство образования и науки Чеченской Республики. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 июль.
  4. ↑ Урок по чеченской литературе: Х. Саракаев «Дарц». Мультиурок. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 июль.
  5. ↑ Маьлхана тIаьхьа : Повесть и рассказы. Национальная электронная библиотека (НЭБ) (1986). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 июль.

Литература

  • Интеллектуальный центр Чеченской Республики в лицах: популярная биографическая энциклопедия / Жеребило Т. В.. — Мх.: ИП «Султанбегов Х. С.», 2013. — Т. 1. — 180 с. — 500 экз. — ISBN 978-5-906650-01-6.

Хьажоргаш

Категореш