Рудакова, Людмила Георгиевна

Рудакова, Людмила Георгиевна (1937 шеран 27 август, Соьлжа-ГӀала2026 шеран 26 июль, Алма-Ата) — Кхазакхстанан а, Cоветан а балетан хелхарча а, хьехархо-репетитор а, прима-балерина Молдовин а, Кхазакхстанан а операн театрашкахь. Кхазакхстанан ССР Сийлахь артист а, йозуш йоцу «Тарланан» совгӀатан лауреат а.

Биографи

Иза йина 1937-чу шарахь Соьлж-ГӀалахь. 1947 шарахь Бакохара хореографин училище деша йахара, иза кхиамца чекхъйаьккхира 1956 шарахь Хьехархой: Н. К. Сапарова а, М. М. Демидова а, Т. А. Амираго (Петарбухерчу балетан ишкол чекхъйаьккхина). Йуккъерчу классашкахь ССРС-н халкъан артист волчу гамер Хьаьжи Алмасзаде волчохь дешна иза. Колледж чекхъйаьккхинчул тӀаьхьа сихха Л. Рудакова тӀеийцира М. Ф. Ахундовн цӀарахчу операн а, балетан а театре(оьр.) (Бакох, Азербайджан). 1958—1962 шерашкахь М. Ф. Ахундовн цӀарахчу операн а, балетан а театран коьрта балерина йара. 1962—1965 шерашкахь Молдован пачхьалкхан операн а, балетан а театран прима-балерина йара. 1965—1980 шерашкахь иза йвра Абайн цӀарахчу пачхьалкхан академически театран а, балетан а прима-балерина. Оцу театрашкахь Л. Г. Рудаковас болх бира советан балетан дикачу балетмейстершца: В. Вайноненца а, Р. Захаровца а, К. Сергеевца а, С. Дречинца а, П. Гусевца а, В. Тулубьевца а кхин. 1966 шарахь похӀма долу къона хелхарча а, дуьненаюкъара конкурсийн толамхо а Бапов Рамазан дӀакхийтира Абайн цӀарахчу пачхьалкхан академически операн а, балетан а театре, дуккха а шерашкахь прима-балеринан накъост хилира.

1968 шарахь Л. Г. Рудаковас йалийра Бапов Рамазан (Кхазакхстанан дуьххьарлера а, цхьаъ бен воцу а ССРС халкъан артист). Абайн цӀарах пачхьалкхан академически операн а, балетан а театрехь Л. Г. Рудакован накъостий, ССРС-н халкъан артистца Бапов Рамазанца цхьаьна, къобалбина балетан сценин говзанчаш а, Кхазакхстан ССР Сийлахь артисташ а: Абдуахим Асылмуратов а, Анварбек Джалилов а, Эдуард Мальбеков а, Марат Мунтин а, Александр Медведев а, кхин берш а.

«Амма цу шерашкахь хиллачу хьажархойн а, белхан накъостийн а дагалецамаш буьсу А. Хачатурянан „Спартак“ а, П. Чайковскийн „Наб кхетта хаза“ а балеташкахь коьрта ролаш кхиамца ловзийначу Рудакова Людмилин а, Бапов Рамазанан а говзачу дуэтах. Зеделлачу говзанчин, шен говзаллин „къайленаш“ комаьрша дӀасаqекъаро, перспективан къоначу хелхарчин кхоллараллин а, доьзалан а накъосталло инзаре жамӀ дира: балеринан спектакль керлачу агӀонашца къегаш йара, ткъа жимачу Р. Баповх вуно сиха хилира тоьлла классикан хелхарча, къоман балетан лидер», — иштта билгалдоккху исбаьхьаллин историн кандидато Г. Т. Жумасеитовас шен «Кхазакхийн балетан агӀонаш» цӀе йолчу книги тӀехь и седарчийн зударий.

1984-чу шарахь Л. Г. Рудакована «Кхазакхийн ССР-н хьакъйолу артист» цӀе йелира. 1980 шарахь дуьйна Л. Г. Рудакова Абайн пачхьалкхан академически операн а, балетан а театрехь хьехархочун а, репетицин хьехархочун а даржехь болх беш йу. Цуьнан дешархошна йукъахь йу Абайн цӀарахчу пачхьалкхан академически операн а, балетан а театрера гӀарабевлла кхазакхийн балеринаш: прима-балерина Майра Кадырова (Кхазакхстанан ССР-н хьакъйолу артист) а, прима-балерина Альпиева Лейла (Кхазакхстанан ССР-н хьакъйолу артистка) а, коьрта солист Курбанова Гульвира (Кхазакхстанан хьакъйолу белхахо), коьрта солист Гульнара Алиева (Кхазакхстанан хьакъволу белхахо), коьрта солистка Капанова Гульнара, иштта кхиберш а. Иштта Л. Рудакован дешархошна йукъахь йу Загребера Хорватин къоман театран прима-балерина Сауле Ашимова-Жомартова а, Челябинскерчу Глинкин цӀарахчу операн а, балетан а театран коьрта солистка а Екатерина Хомкина-Сафронова[1].

«Рудакова Людмила Георгиевнас шен балеринашкара даима а доьху академизм а, музыкальни экспрессивалла а. Лаккхарчу хореографин культуран бакъйолу ларйархо йу иза. Цуьнца репетицеш йинчул тӀаьхьа, сцени тӀе вала дог догӀу хьан, спектакль чекхйолуш хаьа хьуна, хьайн спектаклан луьра, амма оццу хенахь, вуно нийса, ур-атталла лерина мах хадор буйла. Иштта комментареш йинчул тӀаьхьа, кхин а дика, кхин а маьӀне хелхавала лаьа суна…» — боху Л. Г. Рудакован дешархочо, исбаьхьаллин магистрас, Абайн цӀарахчу пачхьалкхан операн а, балетан а академически театран коьртачу солистас Капанова Гульнарас шен хьехархочух лаьцна.

Карарчу хенахь Л. Г. Рудакова Абайн цӀарахчу пачхьалкхан академически операн а, балетан а театрехь хьехархо-репетитор йу, ткъа иштта А. Селезнёвн цӀарахчу Алма-Ата хореографин училищехь хьехархо-консультант йу. Л. Г. Рудакован дешархой хелхабовлу Кхазакхстанехь а, Россехь а, Туркойчохь а, АЦШ-хь а, Хорватехь а, дуккха а сийлахьчу балетан конкурсийн жюрин декъашхо йара иза.

2021-чу шарахь цо дакъалецира «Балеринан хан» цӀе йолчу жимачу фильмехь, журналан леррина видеопроектан гурашкахь Qazaq Ballet Magazine, цуо билгалдаьккхира балеринан карьерехь керла мур.

Доьзал

ХӀусамда — Рамазан Саликович Бапов (1947—2014) — кхазакхийн советийн балетан хелхарча а, балетан говзанча а, балетмейстер а, хьехархо а. ССРС-н халкъан артист а, Кхазакхийн ССР-н халкъан артист а, Казахстанан пачхьалкхан премин лауреат а, Ленинан цӀарахчу комсомолан премин лауреат а.

ЙоӀ — Юлия (йина 1969), Истамбулан пачхьалкхан операн а, балетан а театран аккомпаниатор (Туркойчоь).

Репертуар

  • Маша («Щелкунчик»)
  • Одетта-Одиллия («ГӀургӀезан Ӏам»)
  • Мария («Бахчисарайн фонтан»)
  • Жизель а, Мирта а («Жизель»)
  • Китри а, Дриад омранча а («Дон Кихот»)
  • Эгина («Спартак»)
  • Пахита («Пахита»)
  • Никия («Баядерка»)
  • Аврора («Наб кхетта Хазниг»)
  • Сиренин Фея а, Принцесса Флорина а, Фея кӀеда-мерзонан а («Наб кхетта Хазниг»)
  • Лауренсия («Лауренсия»)
  • Анель («Сийна Дунай»)
  • Эгина («Спартак»)
  • Пахита («Пахита»)
  • Жар-Олхазар («Жар-Олхазар»)
  • Айдай («Чолпон»)
  • Сари («Ткъес деттаран некъ»)
  • Жанна («Арлекинада»)
  • 7-гӀа вальс, Мазурка («Шопениана»)
  • Мальвина («Дашо догӀа») кхин.

СовгӀаташ а, цӀераш а

  • Кхазакхстан ССР хьакъйолу артист (1984)
  • Йозуш йоцу «Тарланан» совгӀат — «Ладаме дакъа лацарна» — «Театран» номинацехь (2006).

Билгалдахарш

  1. Екатерина Хомкина-Сафронова. https://www.chelopera.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 13 декабрь.

Хьажоргаш

  • Прима. www.time.kz. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 13 декабрь.