Муцураев, Тимур Хьамзатан воӀ

Муцура́ев Тиму́р Хьамза́тан воӀ (оьрс. Тиму́р Хамза́тович Муцура́ев; 1976 шеран 25 июнь, Соьлжа-ГӀала) — хьалхарчу (1994—1996) а, шолгӀачу (1999—2007) а нохчийн тӀемашкахь дакъалацархо Нохчийн Республикан Ичкерин тӀеман ницкъийн агӀор а, иллиалархо-композитор а.

2007-чу шарахь цо критика йира Умаров Докус ша-шех кхайкхина Нохчийн Республика Ичкери дӀайаккхарна а, Кавказан Имарат кхайкхорна а, Кадыров Рамзана шена бехк кховдор бац аьлла гарантица ша герз охьадиллина хилар дӀакхайкхийра цо.

Биографи

Муцураев Тимур вина 1976 шеран асаран беттан 25-чу дийнахь[1] (кхечу хьостанашкахь мангалан беттан 25-чу дийнахь[2]), Соьлжа-ГӀалахь. № 30 йолчу йуккъерачу ишколан дешархо вара. Жимчу хенахь дуьйна спортехь вара. 1991 шарахь каратэ кепара латарехь Нохч-ГӀалгӀайн АССР чемпион хилира[3].

1994 шо чекхдолучу хенахь дакъа лецира Нохчийчуьра хьалхарчу тӀамехь, тӀом бира НРИ йуккъерачу фронтехь[4]. Соьлжа-ГӀалин штурм дӀайаьлча дехьавелира Гелаев Русланан «Борз» тобане. Сиржа-Эвлахь чӀогӀа чов йира, велла а моьттура иза[5].

2000-чу шарахь республикера дӀавахара иза. Цхьадолчу хьостанаша дийцарехь, иза Азербайджане а вахана[4], 2008-гӀа шо кхаччалц Бакох вехаш хилла; вукхара дийцарехь иза Туркойчу вахана хилла.

2008 шеран хутоссург беттан — асаран беттан шиъ аудиойаззам бина нохчийн маттахь[4], шена чохь вистхилира «Хьамзатан нахе» (вуьйцург Гелаев Руслан «Хамзат»), хаам беш, ша Кадыров Рамзанца цхьаьна кхетар хоуйтуш[5], кхайкхам бира нохчашна йукъара тӀом сацабе аьлла. Цул тӀехьа иза йамарта веш бехкбилла болийра, амма цуьнца цхьаьна интернетехь гучуделира «Гелаев Хьамзатан Эмирийн кхеташонан кхайкхам» иза бакъ веш[4]. Цхьацца хаамашца, оцу хенахь дуьйна иза веха Нохчийчохь, амма кхин иллеш олуш вац. Болх беш ву Йоккха АтагӀара Оьздангаллин цӀийнан куьйгалхочун даржехь[6].

Кхолларалла

Муцураев Тимуран кхолларалла гӀарадаьлла Нохчийчохь а, арахьа а. Хала боцучу гитаран мукъамашца исламах, джихадах, Нохчийчоьнах, доттагӀех лаьцна эшарш йаржаран шуьйра фактор хилла оьрсийн маттахь уьш лакхар. Нохчичохь цуьнан кхолларалла гӀарадаьлла дара Нохчийн Республикан Ичкерин тӀеман ницкъийн салтешна йукъахь а, оьрсийн салташна йукъахь а. Цхьацца эшарш, тӀехьо Россехь экстремистийн[7].

Шен эшарш Муцураев Тимура лерина тайп-тайпанчу теманашна, коьртаниш динан а, историн а, оцу йукъахь Нохчийн исторех а, цуьнан шакепара хиларх а[5]. Кхоллараллехь коьрта меттиг дӀалоцу безаман темано — зударшка болу а, Даймахке болу а безаман темано. Амма дукха гӀарадаьлла йара Яричев Асланан байташ тӀехь йаьхна эшарш, шен кхоллараллехь коьртачу меттехь йолу.

Тимура дийцарехь, цуьнан кхоллараллин уггар боккха Ӏаткъам бина 1990-гӀачу шерашкара рок-музыко, ма-дарра аьлча Metallica а, Nirvana а.

Балабанов Алексейн «ТӀом» (2002) фильмехь «ТӀом» (2002) фильмехь(оьр.) хезаш йу Муцураев Тимуран «ТӀом» цӀе йолу саундтрек а, цуьнан «Иерусалим» а, «Шамиль отряд куьйгалла до» а эшарийн мукъамаш а[6].

Иллеш экстремистийн ду аьлла къобалдар

Муцураеван эшарш экстремистийн хилар ларарехь долу гӀуллакх кхаьчна Кемеровн областерачу Юрган гӀалин кхеле 2008 шеран гӀуран беттан, амма 20 эшар ца магайаран кхел 2010 шеран оханан беттан 14-чу дийнахь бен ца йина. Муцураевн дукхахдолчу эшаршка тахана а ладогӀа аьтто бу, амма экстремистийн материалийн Федералан тептаре йаьхна эшарш йаржор низамо таӀзар до[8]. Масала, 2013-чу шарахь кхолламан беттан 25-чу дийнахь Калуган кӀоштарчу Малоярославецкан кӀоштан № 37-чу участкан мировой суьдхочо административан жоьпе озийна Малоярославецкан кӀоштан вахархо, цунна гӀуда а тоьхна, «Чеченцы» илли шен ВКонтакте агӀонна тӀехь йаржорна[9].

Коьртачу декъана Яричев Асланан стихаш тӀехь даьхна иллеш экстремистийн ду аьлла къобалдеш дара[4].

2020-чу шеран гӀуран беттан 28-чу дийнахь Брянскан Советан кӀоштан кхело 2020-чу шеран товбецан беттан 7-чу дийнахь бинчу сацамна тӀе а тевжаш, 51421 а, 51421 а лоьмаршца РФ экстремистийн материалийн тептаре тӀетоьхна «Гелаевский спецназ» а, «Шамиль ведет отряд» а композициш[7].

Билгалдахарш

  1. Тимур Муцураев. 24SMI. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 16 июнь.
  2. Биография и подборы аккордов для гитары. Дата обращения: 16 июнехь 2026.
  3. Тимур Муцураев. 24SMI. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 9 июнь.
  4. 1 2 3 4 5 Тимур Муцураев: Певец джихада призывает к миру? www.regnum.ru. Regnum (2008 шеран 29 июнь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 июнь.
  5. 1 2 3 Время новостей: N°114, 30 июня 2008. www.vremya.ru (2008 шеран 30 июнь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 июнь.
  6. 1 2 Ад войны и райские сады Тимура Муцураева, Ваши новости — интернет-газета (2021, 19 июнь). Дата обращения: 9 июнехь 2026.
  7. 1 2 Экстремистские материалы(оьр.), Министерство юстиции Российской Федерации. Дата обращения: 9 июнехь 2026.
  8. Apple уличили в распространении запрещенных песен чеченского джихадиста, Lenta.RU (2016, 8 декабрь). Дата обращения: 8 июнехь 2026.
  9. В Кузбассе привлекли к ответственности за Муцураева. www.umuslim.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 июнь.

Литература

  • Добаев И. П. Сетевые стратегии Запада на Юге России. — Ростов на Дону: СКНЦВШ, 2006. — 168 с. — ISBN 5-87872-141-4.
  • Речкалов В. Живых смертниц не бывает: чеченская киншка. — Время, 2005. — 282 с. — ISBN 978-5-969-10046-6.
  • Федотов С. В. Дети Беслана: Сентябрь 2004. — Аураинфо, 2010. — 477 с.
  • Щербакова И. Л., Шведов Г. Быть чеченцем: мир и война глазами школьников. — Мемориал, 2004. — 222 с. — ISBN 978-5-983-79021-6.
  • Афанасьев, Александр. Территория тьмы. — 9 с.

Кхин дӀа темана тӀехь