Минкаилов, Эльбрус Салаудын воӀ
Эльбру́с Эльбрус Салаудын воӀ Минкаи́лов (оьрс. Минкаилов, Эльбрус Салаудыевич; 1955 шеран 13 май, Жумабаев Магжанан кӀошт[d], Къилбаседа-Кхазакхстанан область — 2023 шеран 11 май) — россин журналист а, йаздархо а, гочдархо а, критик а, литературовед а, литературин а, исбаьхьаллин а «Орга» журналан коьрта редактор а, Российн йаздархойн бертан декъашхо а, Российн журналистийн бертан декъашхо а, Нохчийчоьнан журналистийн бертан декъашхо а, Кавказан йаздархойн клубан декъашхо а. Нохчийн Республикин оьздангаллин Сийлахь белхало[1].
Биографи
Минкаилов вина 1955 шеран хӀутоссург беттан 13-чу дийнахь Кхазакхстанан Къилбаседа Кхазакхстанан областан Булаевскан кӀоштан «Чистовский» зерносовхозехь. 1957 шарахь уьш цӀа бирзира Соьлжа-ГӀалин кӀоштан Галне. 1972 шарахь цо чекхйаьккхира школа. 1979 шарахь чекхйаьккхира Нохчийн пачхьалкхан университетан филологин факультетан вайнехан филологин дакъа. Университет чекхйаьккхинчул тӀехь иза шен школе йухавиризин хьехархо болх бира 1979—1980 шерашкахь.
1981—1983 шерашкахь Эльбрус армехь вара. 1983 шарахь иза йуха а университетехь хьехархо болх бан волавелира. Университетехь цо тайп-тайпан белхашкахь 2010 шо кхаччалц болхбира. 1980-гӀа шерашкахь иза волавелира журналистика а, литературин а, талламан а болх бан. 1991 шо дуьйна иза «Орга» журналан редакцехь болх бан волавелира. Ши тӀом бахьнехь оцу балхан шозза йукъах вала дийзира цуьна. 2002 шарахь иза хилира прозан декъан редактор, цул тӀехь дукха хан йалале — коьрта редакторан когаметтаниг. 2003 шарахь дуьйна иза «Орга» журналан коьрта редактор хилла.
Э.С. Минкаиловс хьоьхура НПУ-хь нохчийн литература а, СНГ пачхьалкхийн къаьмнийн литература а[2].
Иза кхелхина 2023 шеран хӀутоссург беттан 11-чу дийнахь Соьлжа-ГӀалахь[1].
Литературин болх
Шен хьалхара байташ иза школехь йазйа волавелира. Проза йазйа иза волавелира 1980-гӀа шерашкахь. Амма цуьнан хьалхара дийцар «Одна судьба» «Орга» журналехь арайелира 2003 шарахь. Цо йазйо оьрсийн а, нохчийн а меттанашкахь. 2000-гӀа шераш долалуш цо йазйира ши повесть а («В тумане», «Как долог был этот путь»), 20 сов дийцар а. Уьш арайелира кӀоштан а, республикин а газеташкахь, журналашкахь «Орга», «Вайнах», «Нана». Иштта Минкаилован дийцараш араделла Нохчичоьн а, Къилбаседа Кавказан а йаздархойн коллективан гуламашкахь «Чеченский рассказ» (Соьлжа-ГӀала, 2006), «Война длиною в жизнь» (Москох, 2007). 2011 шарахь араелла цуьнан прозан книга «На Тереке было половодье»[3].
Цо арахецна литературин историн а, теорин а, литературин критикан а, исбаьхьаллин гочдаран а, фольклоран хаттарашан а 60 сов болх. Царехь цхьабераш йукъабахара «О чеченской литературе и фольклоре» цӀе йолу книгин чу (2007).
Цо оьрсийн матта йаьккхира Абузар Айдамировн повесть «Один день судьбы», Арби Мамакаеван «В родной аул», Муса Ахмадовс йазйина «Ша тӀехь йина гӀала», Муса Бексултанован а, М. Мутаеван а дицараш. Цо нохчийн матте йаьккхира Лев Толстойн повесть «Хаджи-Мурат», Важа Пшавелан а, Эффенди Капиеван а дийцараш, иштта шортта кхин а.
СовгӀаташ
- «Нохчийн Республикин дуьхьа бина кхиамашна» мидал (2010)[4];
- «Къинхьегаман дикалла бахьана долуш» сийлаллин билгало (2011)[5];
- Магомет Мамакаеван орден;
- «Машаран дуьхьа къахьегаран» Лермонтован фондан дато мидал;
- Нохчийн Республикин оьздангаллин хьакъволу белхахо;
- Москохан гочдархойн организацис луш йолу Грибоедован мидал.
Иэс
28-чу хӀутоссург беттан дагалецаман суьйре дӀайаьхьира вевзаш волу нохчийн журналист, яздархо, гочдархо, литературин критик, Ӏилманча, ткъа иштта Нохчийчоьнан хьакъволу культурин белхаол Минкаилов Эльбрус вина 70 шо кхачар дагалоцуш Нохчийчоьнан Айдамировн цӀарахчу Нохчийн Къоман библиотекехь. Цу цхьаьнакхетарехь билгалдаьккхира цуьнан кхолларалла а, говзаллин кхиамаш а, нохчийн филологи кхиорехь цо лаьцна дакъа а[6].
Билгалдахарш
- ↑ 1 2 Умер писатель Минкаилов Эльбрус Салаудыевич(оьр.), Ритуальные услуги в Москве — городская ритуальная служба «МосГупРитуал» (11 майхь 2023). Дата обращения: 30 июнехь 2026.
- ↑ Вечер памяти Эльбруса Минкаилова. chechenlibrary.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 30 июнь.
- ↑ «Жизнь и творчество писателя Минкаилова Э. С.» chechenmuseum.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 30 июнь.
- ↑ Указ Главы Чеченской Республики от 25.04.2011 № 97 - Сейчас.ру. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 30 июнь.
- ↑ Указ Президента Чеченской Республики от 24.04.2010 № 82 - Сейчас.ру. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 30 июнь.
- ↑ Вечер памяти Эльбруса Минкаилова – ГБУ «Национальная библиотека Чеченской Республики им. А.А. Айдамирова». chechenlibrary.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 30 июнь.