Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Масляков, Александр Васильевич

Масляков, Александр Васильевич (1941 шеран 24 ноябрь, Екатеринбург — 2024 шеран 8 сентябрь, Москох) — Советан а, Российн а телехьалхелелор; Россин Федерацин Сийлахь артист (1994)[1][2]. «Даймахкана хьалха дина гӀуллакхашна» орденан вуьззина кавалер.

«Российн телевиденин академин» фондан декъашхо (академик)[1]. ООО «„АМиК“ телевиденин кхоллараллин ассоциаци» кхоьллинарг а, цуьнан долахо а. «КВН» телевиденин передачийн режиссёр а, хьалхелелор а (1964—1972; 1986—2022).

Биографи

Схьавалар

Вина 1941 шеран лахьанан беттан 24-чу дийнахь Свердловскехь. Цуьнан да Масляков Василий Васильевич (1904—1996) Новгородан губернин Череповецан уездера Чаромски йуьртара вара (хӀинца Вологдин область). ТӀеман лётчик а, штурман а, Сийлахь-Боккхачу Даймехкан тӀеман декъашхо а вара иза[3], тӀом чекхбаьлча хӀаваан эскаран Коьрттера штабехь гӀуллакх дина цо[4]. Цунна йелла ЦӀен Седа а, Даймехкан тӀеман 1-ра а, 2-гӀа а тегӀанан орденаш, ткъа иштта мидалш: «ТӀеман гӀуллакхна а», «Москох ларъйарна» а, «Советски Заполярье ларъйарна» а, «Варшав мукъайаккхарна» а, «Германина тӀехь толам баккхарна»[5].

Нана — Маслякова Зинаида Алексеевна (маре йахале Рябцева; 1911—1999), схьайаьлла Новгородски губернин Валдайн уездан Зимогорье йуьртара (хӀинца Новгородан область), хӀусамнана[1][4].

И шиъ Ленинградехь дехаш дара, тӀом болалуш цуьнан да фронте вахара, ткъа нана гурахь Челябинске эвакуаци йира[6]. 1941-чу шеран лахьанан беттан Челябинске некъехь, Свердловскехь (хӀинца Екатеринбург) кӀант вира цо. Цул тӀаьхьа масех бутт баьлча, Челябинскехь гергарчаьрга дӀатарбелира уьш, цигахь дӀадаьхьира цо шен жима бералла тӀеман шерашкахь. ТӀом чекхбаьллачул тӀаьхьа доьзал а, цуьнан да а Бакох, цул тӀаьхьа Кутаисехь, цул тӀаьхьа Москохь баьхна, цигахь Александр дешна № 643 йолчу ишколехь[6].

1966 шарахь цо чекхъйаьккхира Москохан транспортан инженерийн институтан энергетикан факультет, дешаран муьрехь Люблинон литейни-механикан заводехь стажировка чекхъйаьккхира. Иза чекхъйаьккхинчул тӀаьхьа цо болх бира «Гипросахар» проектан институтехь, ткъа 1968-чу шарахь телевиденин белхалойн Лаккхара курсаш чекхъйаьхна[1][6].

Карьера телевиденехь

undefined

1964 шарахь, хӀинца а МИИТ-н 4-чу курсан студент волуш, телевиденехь болх бан волавелира иза, кегийрхойн программийн коьрта редакцехь[1]. Ша телевидене кхачарх лаьцна цо иштта дийцира[1]:

Цхьана дийнахь, цхьана классехь соьга тӀе а веана, командин капитан Кантор Паша элира: «ЛадогӀалахь, пхеаннах цхьаъ вийр ву вай хьо!» Цул тӀаьхьа цо дийцира, Коьрта телевиденин кегийрхойн редакци самукъане передача йаккха дагахь хиларх лаьцна. Ткъа дӀахьошверг хила везаш бара тӀаьххьара КВН ловзарехь толам баьккхинчу институтера пхи студент. Иза тхан йаара. «Пхеаннах цхьаъ хир ву хьо», — йуха а элира Пашас, ткъа со муьтӀахь реза хилира.

Телевиденин передачаш телехьалхелелор вара иза[1]: «Самукъане а, дагадогӀучера клуб» (йухьаьнца — соведущий) а, «Алло, тхо лоьхуш бу похӀма болу нах!» а, «А ну-ка, мехкарий!» а, «А ну-ка, кӀентий!» а, «Кегийрхойн адресаш» а, «Спринт массарна а» а, «Вираж» а, «Самукъане кегий нах» а, «12 этаж» а, «Дика нах»[7] а, «Суьйренан Ургант» передачехь хьаша вара иза[8] цо хаам бира Софехь а, Берлинехь а, Гаванехь а, Москох а, Пхеньянехь а хиллачу кегийрхойн а, студентийн а дуьненайукъара фестивалех лаьцна; масех шарахь иза хаддаза дӀахьош вара Сочехь дуьненаюкъара иллин фестивалийн дӀахьошверг, иштта дӀахьош вара «Шеран илли» (1976—1979 а, 1981 а), «Александран-шоу», кхин а дуккха а.

«КВН» дӀахьош верг санна, иза гучувелира Жильцова Светланица цхьаьна «Тарапункин а, Штепселан а смеханически приключенеш» фильмехь (эпизод, 1970).

1972 шарахь «КВН» телевизионан программа дӀакъовлар бахьана долуш Масляков телевиденера дӀавахара. ТӀаьхьо цхьана доккхачу газетехь гучуйелира «Саша кхин ца воьлу» цӀе йолу фельетон, иза стоматологин институтца йоьзна йолчу «КВН» тобанна тӀе а тевжаш. Цул тӀаьхьа даьржира эладитанийн тулгӀе, Масляков бехке а вина, ахчанца хьарамло лелийна аьлла, бехкевина бохуш. Ша Александр Васильевича чӀагӀдора, фельетон зорбане йалар, халахеташ делахь а, «КВН» дӀакъовларца а, ССРС-ра арадовларца цхьацца проблемаш йолчу КВН-н декъашхойн тобанна дуьхьал гӀуллакх долорца а нисделира бохуш.

Телепередачийн хьалхара хьалхелелор «ХӀун? Мичахь? Маца?» (1976, ловзаран шоун шолгӀа эпизод дӀайаьхьира — хьалхарчу эпизодехь хьалхелелор вацара)[1].

«ЙухадӀахӀоттор Битлз» цӀе йолчу книги тӀехь чӀагӀдо, Александр Васильевич цхьана хенахь «Взгляд» телепередача хьалхелелор хилла хилар, цо и программа эфирехь гайтира 1988-чу шеран оханан беттан 1-чу дийнахь.

Масляков КВН-н куьйгалхо а, директор а хилла ца Ӏаш, «КВН» Дуьненайукъарчу союзан а, телевизионан программа арахоьцучу «АМиК» телевизионан кхоллараллин цхьаьнакхетараллин а президент вара. Масляков 2022 шо кхаччалц «КВН» Йоккхачу Лиган ловзарш дӀахьош хиллехь а, иза иштта шозза жюрин декъашхо вара: 1994 шеран сезонан финалехь а, 1996 шеран Аьхкенан чемпионийн кубокехь а — ший а ловзар дӀадаьхьира КВН круизийн декъехь[1].

2000-чу шерашкахь МПИК-ехь хьехархо вара иза[9].

undefined

2007-чу шарера 2014-чу шаре кхаччалц иза вара «Сийлаллин минот» телепередачийн жюрин председатель[6].

2014-чу шарахь Гусман Юлица цхьаьна «Юморан синхаам» телепередачехь жюрин декъашхо хилира иза.

Иза вара «КВН дийна йу! Уггаре а йуьззина энциклопеди» цӀе йолчу киншкин автор[9].

2016-чу шеран хьаьттан баттахь хиира «АМиК» кхоллараллин цхьаьнакхетаралло Россин Федерацин интеллектуальни долахь йолчу федералан сервисе «Александр Масляков» йохк-эцаран билгало дӀайазъйан кехаташ дӀакхачийна хилар[10].

2017-чу шеран мангалан беттан 21-чу дийнахь Москох Ӏедало дӀаваьккхира Масляков «ММЦ Планета КВН» директоран даржера. Иза хилира Transparency International организацино бинчу талламца, «Планета КВН» цӀарах цо Москохарчу Марина Рощахь йолу «Гавана» кинотеатр шен кхоллараллин цхьаьнакхетаралле «АМиК» дӀайелла хилар гучудаьллачул тӀаьхьа. Йуьхьанца Москох прокуратурана цхьа а низам дохор ца карийна. Амма Transparency International организацино и сацам къовсаме баьккхира Коьрттера прокуратурехь. 2017-чу шарахь гӀуран беттан 1-чу дийнахь КВН-н пресс-гӀуллакххоша харцдира ша балхара дӀаваккхар, Масляков шен лаамехь дарж дитина аьлла.

Цамгар а, валар а

2022-чу шеран чиллин беттан 2-чу дийнахь Масляков Александра дӀахьедар дина, шена шолгӀа а COVID-19 кхетта аьлла, ницкъаша ша-шена изоляци йан кхачийна аьлла. Цомгаш волчу хенахь цуьнан метта хӀоттийра Нагиев Дмитрий а, Хрусталёв Дмитрий а[11]. 2022-чу шеран Йоккхачу Лиган сезонехь Масляковс ши ловзар бен ца дира, ткъа йисинчу ловзаршкахь цуьнан метта хӀоьттира Хрусталёв а, Галыгин Вадим а, Пельш Валдис а, Галустян Михаил а[12][13]. 2023-чу шарахь КВН-н телевизионан ловзарех цхьа а ца хилира Масляковс

2024-чу шеран оханан беттан 25-чу дийнахь Telegram-каналехь Mash хаам бира, Масляковс КВН-н дӀахьош волчу дарж дитарх лаьцна, операци йан йиш йоцу пехашна опухоль хилар бахьана долуш, 2022-чу шарахь COVID-19 ун кхеттачул тӀаьхьа диагноз хӀоттийна цунна[14][15].

Иза велира 2024-чу шеран товбецан беттан 8-чу дийнахь Москох пехашна раках, шен 82 шо долуш[16][17][18]. Цуьнан тезет хилира товбецан беттан 11-чу дийнахь «Планета КВН» концертан залех[19]. ДӀавоьллина ву Москохь Новодевичин кешнашкахь (№ 11 йолу дакъа)[20][21].

Доьзал а, шен дахар а, тешарш а

Доьзал

undefined

Зуда — Маслякова Светлана Анатольевна (маре йахале Семёнова, йина 1947 шо[22]) а, Телевидене иза йеара КВН-н режиссёран гӀоьнча санна 1966 шарахь[1]. Светлана а Александре йахна 1971 шеран эсаран беттан 22-чу дийнахь.

КӀант — Масляков Александр (вина 1980 шо), МГИМО чекхъйаьккхина а[1], коьрта директор ТТО «АМиК», ТТО «АМиК» коьрта директор а, КВН Премьер-лигехь хьалхелелор хилла (2003—2020 шерашкахь)[1].

Нус — Ангелина Викторовна Маслякова (Мармеладова) (йина. 1980), журналистка а, публицист а, «КВН» цӀийнан директор[23].

КӀант йоӀ — Таисия Маслякова (йина 2006)[1]. Цхьана ханна иза солист йара «Непоседы» тобанца; тӀаьхьо, цо дӀахьора берийн «КВН».

Йукъараллин хьал

undefined

2012-чу шеран кхолламан баттахь президентан дарже кандидат волчу Путин Владимиран «Халкъан штабан» (Москох) декъашхо хилира кхозлагӀа а[24].

2017-чу шеран хьаьттан баттахь дуьйна «Миротворец» сайтан базана йукъаваьккхина иза.

2018-чу шеран кхолламан баттахь иза Путин Владимиран бакъо йелла векал санна дӀайазвира 2018-чу шеран бекарг беттан 18-чу дийнахь хир болчу президентан харжамашкахь[25] 4-гӀа ханна.

2024-чу шарахь пхоьалгӀа а президентан даржехь Путинан бакъо йелла векал хӀоьттира иза[26].

Оценки и критика

Философ, культуролог, социолог Павел Гуревич тешна ву[27]:

Масляков Александр дукха хенахь дуьйна нахана везаш ву. Цо тайп-тайпана программаш дӀайаьхьна.— «КВН» а, «Самукъане кегий нах» а, «А ну-ка, мехкарий!» а. Кадрехь иза атта лелаш а, говза а ву, наггахь забаречу репликица цецвоккхуш а ву. Цо оьздангалла гойту. Йуьхьанца дуьйна советан жимчу стеган йукъараллин сурт шен чулацамехь санна хетара цо. Нийсса иштта гайтира иза хьовсархошна хьалха — говза, атта лела, герга кхача атта.

Амма хан дӀайоьдура. Критерийш хийцайелла. Керла лехамаш кхоллабелира. Хийцаза дисира дӀахьош волчун васт. Масляков шен вастехь керла агӀонаш лаха гӀерташ вацара. Цуьнан говзалла кхуьура, корматалла кӀаргйелира. Амма йерриг а эцча, тахана Александр экранехь тӀеоьцу мелла а ширвелла комсомолан функционер санна… ХӀан-хӀа, цкъа карийна сурт гуттаренна а лело йиш йац. Иза хийца деза йа керлачу чулацамах дуза деза.

«Forbes» журналан редакторо Жохова Александра билгалдоккху[28]:

Масляков Александр кхиамца пайда оьцуш ву Советан Ӏедалан шерашкахь ша кхолла гӀо динчу КВН брендах. Цо кхоьллина система —Ӏалашо йу шен декъашхой маьрша леларан тӀегӀан тӀе кхачале уггаре а лакхара ахча даккха.

плавания.

Масляковх лаьцна иштта дуьйцу журналиста, телеведущий эфирехь дӀахьош волчу Парфёнов Леонида:[29]:

И стаг Гиннессан тептарехь хила веза. Шо гергга хан йу иза телевиденехь болх беш волу. Самукъане а, кхоллараллин а клуб шатайпа хилам йу дуьненан телевизионехь, Масляков Александр санна. Ах бӀешарахь забарш латтор — иза онда гӀуллакх ду, массеран а ницкъ кхочур бац иза дан. Амма Масляковн таро йу иза дан.

КВН-н ловзархоша массо а тайпана цӀераш йохура цуьнан букъа тӀехьа — Барин а, Хранитель а, АлВасМас а. Безамца, ма-дарра аьлча. Царна иза шеко йоцуш Ӏедал ду, абсолютан паччахь ву. КВН-н паччахьан гӀоьнца ловзар бакъйолчу седарчийн фабрике дирзира. Ткъа тахана дуккха а телевизионан цӀейахханчу наха ала йиш йу: «Тхо массо а КВН-ера схьадевлла ду».

Фильмографи

Шо ЦӀе Роль
1967 тс Детин жӀаьлин нускалийн догӀа Коьрта турпалхо
1970 ф Тарапункин а, Штепселан а смеханически приключенеш КВН дӀахьошверг
1975 ф Ар-хи-ме-ды! конферансье
1982 ф Суна воккха стаг хила ца лаьа дӀахьошверг телевиденехь
1984 ф Дуьхьалонан моха корреспондент
1985 ф Ирсе муха хила веза конкурс «Дашо куйьгаш» дӀахьошверг
1986 ф Суна хьо везаш санна веза со телеперадача «А ну-ка, мехкарий!» дӀахьошверг
2008 ф ЧӀерий аьзнаш камео

СовгӀаташ

Российн Федерацин совгӀаташ

  • Россин Федерацин Сийлахь артист (1994 шеран товбецан беттан 13-чу дийнахь) — искусствехь дина гӀуллакхаш бахьана долуш[30].
  • «Даймехкан хьалха гӀуллакхаш дарна» орден IV-гӀа тегӀан (2006 шеран лахьанан беттан 21-чу дийнахь) —Россин телевизион кхиорехь а, дукха хенахь дуьйна кхоллараллин болх барехь а ладаме дакъа лацарна а.[31].
undefined
  • «Даймехкан хьалха гӀуллакхаш дарна» орден III-гӀа тегӀан (лахьанан беттан 12-чу дийнахь 2011) — Россин телевизион кхиорехь баккхий кхиамаш бахарна а, дуккха а шерашкахь беркате болх барна а[32].
  • Невский Александран орден (2015)[33].
  • «Даймехкан хьалха гӀуллакхаш дарна» орден II-гӀа тегӀан (лахьанан беттан 24-чу дийнахь 2016) — махкахь телевизион кхиорехь дика дакъа лацарна а, дуккха а шерашкахь беркате болх барна а[34].
  • «Даймехкан хьалха гӀуллакхаш дарна» орден I-гӀа тегӀан (эсаран беттан 14-чу дийнахь 2021) — хаамийн гӀирсаш кхиорехь доккха дакъа лацарна а, дуккха а шерашкахь беркате болх барна а[35].
  • Россин Федерацин Президентан баркалла (мангалан беттан 11-чу дийнахь 1996) — 1996 шарахь Россин Федерацин Президентан харжамийн кампани вовшахтохарехь а, дӀайахьарехь а жигара дакъалацарна[36].
  • Мидал «ТӀеман цхьаьнаболхбар чӀагӀдарна» (Россин Федерацин тӀеман министерство) (2017 шеран кхолламан беттан 25-чу дийнахь) — тӀеман цхьаьнаболхбар чӀагӀдарехь шен ладаме дакъа лацарна а, Россин Федерацин Герзашца болчу ницкъашна тӀедиллина декхарш кхочушдарехь гӀо дарна а.[37].

Российн регионан совгӀаташ

  • Автономин Республикан ГӀирма Сийлахь артист (1999 шеран хьаьттан беттан 25-чу дийнахь)— искусство кхиорехь а, лакхара корматаллин говзалла а, вежараллин халкъашна йукъара доттагӀалла а, цхьаьнаболхбар а чӀагӀдарехь а, «Дай а, кӀентий а» КВН фестиваль вовшахтохарца а, дӀайахьарца а доьзна.
  • Сийлахьчу Сергий Радонежски билгало (Москохан область) (2016 шеран асаран беттан 3-чу дийнахь)[38].
  • «Калининградан кӀоштана хьалха дикачу гӀуллакхийн» орден (2016 шеран мангалан беттан 8-чу дийнахь) — кӀоштан культура кхиорехь а, иза йовзийтарехь а дакъалацарна[39].
  • Москохан ГӀалин Думан Сийлаллин грамота (2016 шеран эсаран беттан 19-чу дийнахь) — гӀалин йукъараллина дина гӀуллакхашна а, юбилейца доьзна а[40].
  • Москох ГӀалин культуран сийлахь белхахо (2016 шеран лахьанан беттан 7-чу дийнахь) — культура кхиорехь дина гӀуллакхашна а, дуккха а шерашкахь шен даггара къахьегарна а[41].
  • Сийлаллин билгало «Свердловскан областехь дина гӀуллакхашна», III-гӀа тегӀан (2016 шеран лахьанан беттан 8-чу дийнахь) — Свердловскан область социалан кхиорехь леррина гӀуллакх дарна[42].
  • «ДегӀастанан Республикана хьалха дина гӀуллакхашна» орден (2016).
  • Нохчийн Республикан Халкъан артист (2017 шеран кхолламан баттахь 18-чу дийнахь) — эстрадан исбаьхьалла а, халкъашна йукъара культурин зӀенаш а кхиорехь боккха дакъа лацарна, шуьйра мах хадор кхаьчна гӀуллакхаш лелорна[43].

Муниципальни совгӀаташ

Арахьара совгӀаташ

  • «ГӀуллакхаш дарна» орден (Украина), III-гӀа тегӀан (2006 шеран гӀуран беттан 14-чу дийнахь) — Украинин а, Российн Федерацин а культурин зӀенаш кхиорехь шен личностни доккха дакъа лацарна а, йеххачу хенахь стоьмийн кхоллараллин болх барна а.
  • «Достук» орден, II-гӀа тегӀан (Кхазакхстан, 2007 шеран бекарг беттан 11-чу дийнахь)[44].
  • «Достук» орден, (лахьанан беттан 21-чу дийнахь 2017, ГӀиргӀизойчоь) — ГӀиргӀизойчоьнан а, Россин а къаьмнашна йукъара доттагӀалла чӀагӀдарехь цо доккха дакъа лацарна а, дуккха а шерашкахь беркате а, беркате а кхоллараллин болх барна а[45].

Кхин а совгӀаташ, сийлаллин грамоташ, йукъараллин мах хадор:

  • Преми «Овация» (1994)[9]
  • Российн телевиденин академин леррина совгӀат «ТЭФИ» (1996)[9]
  • Российн Федерацин Президентан баркалла (мангалан беттан 11-чу дийнахь 1996) —1996 шарахь Российн Федерацин Президентан харжамийн кампани вовшахтохарехь а, дӀайахьарехь а жигара дакъалацарна[36]
  • ХӀинжа-ГӀала сийлахь вахархо (1997)[9]
  • Автономин Республикан ГӀирма Сийлахь говзанча (хьаьттан беттан 25-чу дийнахь 1999) — искусство кхиорехь а, лакхара корматаллин говзалла а, вежараллин халкъашна йукъара доттагӀалла а, цхьаьнаболхбар а чӀагӀдарехь а, «Дай а, кӀентий а» КВН фестиваль вовшахтохарца а, дӀайахьарца а доьзна.
  • Йозуш йоцчу пачхьалкхийн къоман барт (асаран беттан 1-чу дийнахь 2001) — Йозуш йоцчу пачхьалкхийн барт чӀагӀбарехь а, кхиорехь а жигара къахьегарна
  • «ТЭФИ» (2002) — «Даймехкан телевизион кхиорехь шен лаамехь дакъалацарна»
  • «ГӀуллакхаш дарна» орден (Украина), III-гӀа тегӀан (гӀуран беттан 14-чу дийнахь 2006) — Украинин а, Россин Федерацин а культурин зӀенаш кхиорехь шен личностни доккха дакъа лацарна, дуккха а шерашкахь пайде кхоллараллин болх барна
  • «Достук» орден, II-гӀа тегӀан (Кхазакхстан, бекарг беттан 11-чу дийнахь 2007)
  • Сийлахь-воккхачу Сергий Радонежскийн билгало (Москохан область) (асаран беттан 3-чу дийнахь 2016)[38]
  • орден «Калиниградски областехь дина гӀуллакхаш бахьана долуш» (мангалан беттан 8-чу дийнахь 2016) — областан культура кхиорехь а, регион популяризаци йарехь а дакъалацарна[46]
  • Москох гӀалин культурин сийлахь белхахо (лахьанан беттан 7-чу дийнахь 2016) — культура кхиорехь дина гӀуллакхашна а, дуккха а шерашкахь догцӀена къахьегарна а[47]
  • Знак отличия «За заслуги перед Свердловской областью» III степени (8 ноября 2016) — Свердловскан областан социальни кхиоран декъехь леррина гӀуллакх дарна[48]
  • «ДегӀастанан Республикана хьалха дина гӀуллакхашна» орден (2016)
  • Сочин сийлахь вахархо (2016)[9]
  • Нохчийн Республикан Халкъан артист ((кхолламан беттахь 18-чу дийнахь 2017) — эстрадан исбаьхьалла а, халкъашна йукъара культурин зӀенаш а кхиорехь боккха дакъа лацарна, шуьйра мах хадор кхаьчна гӀуллакхаш лелорна[49]
  • Мидал «ТӀеман цхьаьнаболхбар чӀагӀдарна» (Россин тӀеман министерство) (кхолламан баттахь 25-чу дийнахь 2017) —тӀеман цхьаьнаболхбар чӀагӀдарехь шен доккха дакъа лацарна а, Россин Федерацин Герзан ницкъашна тӀедиллина декхарш кхочушдарехь гӀо дарна а[37]
  • орден «Достук» (лахьанан беттан 22-чу дийнахь 2017, ГӀиргӀизойчоь) — ГӀиргӀизойчоьнан а, Россин а къаьмнашна йукъара доттагӀалла чӀагӀдарехь цо доккха дакъа лацарна а, дуккха а шерашкахь беркате а, беркате а кхоллараллин болх барна а
  • Лысенко Анатолин цӀарах «Кхетош-кхиоран болх беш верг. Кхоьллинарг. Кхоьллинарг» цӀе йолу совгӀат «Къоман телевиденина дика гӀуллакхаш дарна» (2025, велча)[50]
  • Масляков Александр Васильевичан цӀе тиллина астероидна (5245 Maslyakov), дӀайиллина ГӀирма астрофизикан обсерваторехь[6]

Документальные фильмы и телепередачи

  • « Александра Масляковн шен дахар» («Первый канал», 2006)[51]
  • «Александр Масляков. 70 — забар йац а, 50 — забар йеш» («Первый канал», 2011)[52][53]
  • «Александр Масляков. Телебиографи. Эпизодаш» («Первый канал», 2016)[54][55]
  • «Масляков Александр винчу денца. Абракадабра» («Первый канал», 2019)[4]
  • «Александр 8:0 Масляков» («Первый канал», 2021)[56]
  • «XX век. Алло, вай хьуьнар лоьхуш ду! ДӀахьошверг Александр Масляков. 1972» («Культура», 2021)
  • «Александр Масляков дагалецамашкахь» («Первый канал», 2024, фильм йоккхуш пайда эцна архиван кадрах)[57]

Комментариш

Цхьа могӀа информацин хьостанаша хаам бо, Масляков Александр Васильевична «Овацин» совгӀат делира аьлла[7][58], амма музыкан совгӀатан официалан сайта тӀехь а, ТАСС агенталлан кхин а тӀаьхьарчу статьях а, цунах лаьцна цхьа а информаци йац[1].

Билгалдахарш

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Масляков Александр Васильевич. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 23 январь.
  2. ↑ Указ Президента РФ от 13.09.1994 № 1895. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 23 январь.
  3. ↑ Весёлый и находчивый. Итоги (2012 шеран 17 февраль). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 23 январь.
  4. ↑ 1 2 3 «К дню рождения Александра Маслякова. Абракадабра». Телепередача. www.1tv.ru. Первый канал (2019 шеран 24 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 23 январь.
  5. ↑ Масляков Василий Васильевич. Память народа. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 23 январь.
  6. ↑ 1 2 3 4 5 Дружинин Алексей. Биография российского телеведущего Александра Маслякова. tass.ru. ТАСС (2017 шеран 1 декабрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 23 январь.
  7. ↑ 1 2 Лысенко А. Г. ТВ живьём и в записи. — М.: ПРОЗАиК, 2011. — С. 79. — ISBN 978-5-91631-126-6.
  8. ↑ Вечерний Ургант - Александр Масляков, Иван Дорн, группа SunSay. 726 выпуск от 25.11.2016. static.1tv.ru (2015 шеран 25 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 23 январь.
  9. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Масляков Александр Васильевич (ТАСС).
  10. ↑ Александр Масляков задумался о превращении своего имени в бренд. www.lenta.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  11. ↑ Кучерявых Дарья. Нагиев раскрыл подробности о замене Маслякова в КВН. lenta.ru. Lenta.ru (2022 шеран 11 февраль). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 23 январь.
  12. ↑ Высшая лига возвращается! t.me. Telegram (2022 шеран 10 июнь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 23 январь.
  13. ↑ Сидорова Елена. Названы новые ведущие КВН. rg.ru. Российская газета (2022 шеран 2 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 23 январь.
  14. ↑ Олег Усков. Mash сообщил о неоперабельной опухоли ведущего КВН Александра Маслякова. Российская газета (2024 шеран 25 апрель). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 23 январь.
  15. ↑ Михаил Садчиков-Младший. «Король юмора» или инженер, оказавшийся в нужном месте: каким мы запомним Маслякова. 78.ru (2024 шеран 28 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 23 январь.
  16. ↑ Скончался Александр Васильевич Масляков. kvn.ru. КВН (2024 шеран 8 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 23 январь.
  17. ↑ Умер Александр Масляков. РИА Новости (2024 шеран 8 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 23 январь.
  18. ↑ Анастасия Лежепекова. Умер Александр Масляков. gazeta.ru (2024 шеран 8 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 23 январь.
  19. ↑ «Каждый считал КВН своим»: как прошла церемония прощания с Масляковым. РБК (2024 шеран 11 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  20. ↑ Под плач жены и кавээнщиков. Как на Новодевичьем кладбище хоронили Александра Маслякова. 161.ru (2024 шеран 11 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 23 январь.
  21. ↑ Кочесоков, Эльдар Как выглядит могила Александра Маслякова: фото с Новодевичьего кладбища в Москве STARHIT. www.starhit.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 23 январь.
  22. ↑ Александра Маянцева. Кто кому в «Останкино» сват и брат? kp.ru (2005 шеран 22 июнь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  23. ↑ Ангелина Маслякова — биография, список книг, отзывы читателей — Readly.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  24. ↑ Путин 2012. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  25. ↑ Доверенными лицами Путина стали знаменитости из списка-2012 (2026 шеран 24 январь).
  26. ↑ Губерниев, Чичерина и Гармаш вошли во вторую часть списка доверенных лиц Путина. ТАСС (2024 шеран 29 январь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  27. ↑ Гуревич, 1991, с. 167.
  28. ↑ Жохова, 07.08.2013.
  29. ↑ Парфёнов, 24.11.2011.
  30. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 13 сентября 1994 года № 1895 «О присвоении почётных званий Российской Федерации творческим работникам Российской государственной телерадиокомпании „Останкино“». ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  31. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 21 ноября 2006 года № 1298 «О награждении орденом „За заслуги перед Отечеством“ IV степени Маслякова А. В.» ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  32. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 12 ноября 2011 года № 1489 «О награждении орденом „За заслуги перед Отечеством“ III степени Маслякова А. В.» ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  33. ↑ Президент клуба. kvn.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  34. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 24.11.2016 г. № 622 «О награждении орденом „За заслуги перед Отечеством“ II степени Маслякова А. В.» web.archive.org. Kremlin.ru (2016 шеран 24 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  35. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 14.10.2021 г. № 590 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». www.kremlin.ru. www.Kremlin.ru (2021 шеран 14 октябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  36. ↑ 1 2 Распоряжение Президента Российской Федерации от 11 июля 1996 года № 360-рп «О поощрении доверенных лиц и активных участников организации и проведения выборной кампании Президента Российской Федерации в 1996 году». www.kremlin.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  37. ↑ 1 2 Шойгу наградил Маслякова медалью «За укрепление боевого содружества» (2017 шеран 25 январь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  38. ↑ 1 2 Постановление Губернатора Московской области от 03 июня 2016 года № 184-ПГ «О награждении наградами Московской области». www.mosreg.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  39. ↑ Указ Губернатора Калининградской области от 8 июля 2016 года № 82. www.kvn.ru (2016 шеран 20 июль). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  40. ↑ Постановление Московской городской Думы от 19 октября 2016 года № 116 «О награждении почётными грамотами Московской городской Думы». web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  41. ↑ Указ мэра Москвы 7 ноября 2016 г. № 66-УМ О награждении знаком отличия и присвоении почетных званий города Москвы. www.mos.ru (2026 шеран 24 январь).
  42. ↑ Указ Губернатора Свердловской области от 8 ноября 2016 года № 639-УГ «О награждении А. В. Маслякова знаком отличия Свердловской области „За заслуги перед Свердловской областью“ III степени» (PDF). Официальный интернет-портал правовой информации Свердловской области (2016 шеран 11 ноябрь). — Документы. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  43. ↑ Указ Главы Чеченской Республики. web.archive.org (2017 шеран 18 январь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 25 январь.
  44. ↑ Новые кавалеры ордена. web.archive.org (2011 шеран 27 февраль). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 25 январь.
  45. ↑ Указ Президента Кыргызской Республики от 21 ноября 2017 года УП № 267 «О награждении А. В. Маслякова». cbd.minjust.gov.kg (2017 шеран 21 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  46. ↑ Московская городская дума. web.archive.org (2016 шеран 19 октябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  47. ↑ Указ мэра Москвы 7 ноября 2016 г. № 66-УМ О награждении знаком отличия и присвоении почетных званий города Москвы. www.mos.ru (2016 шеран 7 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  48. ↑ Указ Губернатора Свердловской области от 8 ноября 2016 года № 639-УГ «О награждении А. В. Маслякова знаком отличия Свердловской области „За заслуги перед Свердловской областью“ III степени» (PDF). Официальный интернет-портал правовой информации Свердловской области (2016 шеран 11 ноябрь). — Документы. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  49. ↑ Указ Главы Чеченской Республики. web.archive.org (2017 шеран 17 январь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 25 январь.
  50. ↑ Анна Безрукова. Телеведущему Александру Маслякову вручили премию имени Лысенко посмертно, AiF (2025, 14 апрель). Дата обращения: 24 январехь 2026.
  51. ↑ «Личная жизнь Александра Маслякова». Документальный фильм. www.1tv.com. Первый канал (2006 шеран 22 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  52. ↑ «Александр Масляков. 70 — не шутка, 50 — шутя». Документальный фильм. www.1tv.com. Первый канал (2011). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  53. ↑ «Александр Масляков. 70 — не шутка, 50 — шутя». Документальный фильм. www.1tv.ru. Первый канал (2011 шеран 24 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  54. ↑ «Александр Масляков. Телебиография. Эпизоды». Документальный фильм. www.1tv.com. Первый канал (2016). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  55. ↑ «Александр Масляков. Телебиография. Эпизоды». Документальный фильм. web.archive.org (2016 шеран 26 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  56. ↑ «Александр 8:0 Масляков». Документальный фильм. www.1tv.ru. Первый канал (2021 шеран 27 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  57. ↑ «Памяти Александра Маслякова». Документальный фильм. www.1tv.ru. Первый канал (2024 шеран 8 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.
  58. ↑ Президент клуба. kvn.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 январь.

Литература

Хьажоргаш

Категореш