Куцель, Феликс Петрович

Ку́цель, Фе́ликс Петро́вич (1945 шеран 10 октябрь, Соьлжа-ГӀала — 2000 шеран 18 апрель, Георгиевск, Ставрополан мохк) — Советан самбист а, дзюдоист а, ССРС-н самбон спортан говзанча а, дзюдон ССРС Сийлахь тренер (1991).

Биографи

Вина 1945 шеран 10 октябрехь Соьлжа-ГӀалахь. Цо дзюдо Ӏамайора, ССРС спортан говзанча хилира иза. Амма чӀогӀа лазаваран бахьнехь цуьнан спорт йита дизира. ТӀаккха «Локомотив» цӀе йолу спортан йукъаралленахь иза тренеран болх бан волавелира.

Цуьнан гIертаршца Соьлжа-ГIалара дзюдо ишкол пачхьалкхехь уггаре а тоьллачех цхьаъ хилира. Цо кечбира 150 сов спортан говзанчаш а, шортта ССРС халкъашна йуккъера классан спортан говзанчаш а, пачхьалкхан а, Европин а, дуьненан а, халкъашна йуккъера йахьаллонийн а чемпионаш а, совгӀатхош а. Цуьнан кхиархошна йукъахь Европин а, дуьненан а чемпионаташкахь чемпионаш а, призёраш а хилла.

Перестройкин муьрехь цуьнга кхечу мехашкара чIогIа пайдехьа предложенеш йогIара, амма цунна шен республикара дIаваха ца лаьара.

ТIом болабелча а, спортхой кечбеш вара иза. Зал йохийначул тIаьхьа, тренировкаш кхечу чохь дIайаьхьира цо, амма Iаморан процесс сецира дац. Иштта кхераме хиларна, тренировкаш сецира. ТIаьххьаре а, цунна Соьлжа-ГIала дIатаса дийзира. 1998-чу шарахь иза Георгиевске вахара. Цигахь цо берийн спортан ишколехь тренер болх бира.

Иза велира 2000 шеран 18 апрелехь.

Цо цкъа иштта элира: «ЙоI йалор ду ас, сайн дешархо Олимпиадан чемпион хиллалц». Цуьнан дешархо, Бисултанов Хасан, шен тренер велча йалх баттахь Олимпиадан чемпион хилира.

Боьвзуш болу кхиархой

  • Баиев, Хьасан Жунидан воI — спортан говзанча а, IЦШ самбон чемпион а, IЦШ бакъонаш йоцучу латаран чемпион а, дзюдохь Iаьржа аса долу говзанча, IЦШ-хь, Йоккха Британехь а, Японехь Шеран стаг а, «Врач Мира» дуьненайукъарчу совгIатан лауреат а, совгIаташ дечарахь а, пластически хирург а;
  • Вараев, Башир Магомедан воI — ССРС-н 4-за чемпион а, Европин 4-за чемпион а, дуьненан чемпионатийн 3-за совгIатхо а, Олимпийн борзанан совгIатхо а;
  • Мараев, Умар Ахмедович — ССРС-н самбон а, дзюдон а чемпионатийн совгIатхо;
  • Мараев, Хусейн Ахмедович — ССРС-н Халкъан Спартакиадан чемпион а, дуьненан чемпионатан совгIатхо а;
  • Мациев, Ислам Хьамзатан воI — Россин 4-за чемпион (1995—1997, 1999) а, Россин, Европин, дуьненан чемпионатийн а, дуьненайукъарчу турнирийн а дуккха а совгIатхо, халкъашна йуккъера спортан говзанча (1996);
  • Хьасан Бисултанов — туркойн дзюдохо, нохчийн орамаш долу, Олимпан ловзарийн чемпион Сиднейхь а, 1999-чу шарахь дуьненан чемпионатан детин совгIатхо а, 1997-чу шарахь Европин чемпион а, ССРС-н шозза чемпион а, Туркойн многократный чемпион а;
  • Чапаев, Ваха Хасанович — Нохчийн Республикан спортан министрин заместитель, Россин Сийлахь тренер.

СовгIаташ а, цIераш а

  • СССР-н Сийлахь тренер — 1991 шо;
  • Тренеран шо — 1991 шо;
  • «Даймехкан а, халкъан а хьалхенна хьанал хиларна» орден — 1996 шо.

Иэс

  • Соьлжа-ГIалахь а[1], Георгиевскехь а[2] дIахьо Куцел Феликсан иэсан турнираш;
  • 2013-чу шарахь Нохчийн пачхьалкхан телерадиокомпанис «Грозный» Куцел Феликсах лаьцна «Тренер Божьей милостью» фильм йаьккхира.

Билгалдахарш

  1. ↑ В Грозном прошел турнир памяти Феликса Куцеля. ТӀекхочу дата: 2013 шеран 28 октябрь. Архивйина 2013 шеран 29 октябрехь
  2. ↑ Памяти заслуженного тренера СССР. ТӀекхочу дата: 2013 шеран 28 октябрь. Архивйина 2013 шеран 29 октябрехь

Литература

  • С-А. М. Аслаханов, Х. Х. Хизриев. Физическая культура и спорт Чечни: истоки и современность. — Москва: «Перо», 2015. — С. 153-154. — 240 с. — ISBN 978-500086-997-0.