Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Константинов, Леонид Сергеевич

Константинов Леонид Сергеевич (9 апрель 1961, Липовка, Чувашин АССР — 3 май 2001, ГӀалгӀайчоь) — 12-гӀа къаьстина авиационни полкан вертолетийн эскадронан командир, Къилбаседа Кавказан федералан Россин федералан колоннин сервисан колонин урхаллан. ШолгӀачу нохчийн тӀамехь дакъалацархо. Российн Федерацин Турпалхо (2001 шо, веллачул тӀаьхьа).

Биографи

Вина 1961 шеран 9 апрелехь Чувашин Ибресинан кӀоштан Липовка йуьртахь. Чуваш. Цуьнан да, Сергей Николаевич Константинов, колхозехь шоферан болх беш вара, ткъа нана, Федосия Александровна, колхозан белхахо йара[1].

  • Йуккъера школа чекхйаьккхина цо 1978-чу шарахь.
  • СССР-н тӀеман ницкъашна йукъавеара 1978 шарахь.
  • 1982 шарахь цо чекхйаьккхира Сызранан лакхара тӀеман авиацин летчикийн школа[2]. Дозанан эскаршна тӀедиллина хилла иза.
  • 1982 шарахь дуьйна Гуьржийчоьнан ССР-н Кобулетехь 12-чу къаьстина авиационни полкехь гӀуллакх дира, цигахь лакхара летчик-штурман вара. 1983 шарахь дуьйна иза хилира Ми-8 вертолетан командир. Иштта цо карадерзийра Ка-27 вертолет лелор.
  • 1983—1985 шерашкахь ОвхӀанистанехь Ми-8 а, Ка-27 а вертолеташ тӀехь тӀеман операцешкахь дакъалецира. 1987 шарахь дуьйна Кобулетехь вертолетийн отрядан куьйгалхо вара, ткъа 1991 шарахь дуьйна вертолетийн эскадронан буьйранчин заместитель вара. 1992-чу шарахь дуьйна Константинов Оьрсийчоьнан Федералан дозанан сервисан (ФБС) вертолетийн эскадронан командир вара. Цо дакъалецира осетинийн-гӀалгӀайн герзаца тӀом сацорехь.
  • 1997-чу шарахь Северо-Кавказан дозанан округан Астраханерчу оперативно-тӀеман декъан говзанчийн тобанехь эпсар хӀоттийра. 1998 шеран августехь йуха а куьйгалла дира хӀинцале а Оьрсийчу дӀаяьккхинчу 12-чу къаьстина авиацин полкехь вертолетийн эскадронна.
  • 1999 шо чекхдолуш а, 2000 шо долалуш а, леррина кхоьллинчу ФБС авиацин «Гизель» тобанан командир волуш, цо дакъалецира Аргунан чӀожехь Оьрсийн-Гуьржийн дозанехь кхиамца пхеа хӀаваан-десантан десантехь. Оцу операцешкахь, лаьмнийн а, хьаннийн а чолхечу Ӏаьнан хьелашкахь нохчийн тӀемалошна арахьара сурсаташ кхачоран некъаш хадийна, даккхий эшамаш хилла герзахойн тобанашна. Константинов Леонида дийнахь ворхӀ тӀеман кеманаш леладора. Ша латтийначу кхаа тӀамехь цо масех бӀе тӀеман кеманаш дина.
  • 2001 шеран 31 майхь Константинов Леонид летчик вара Ми-8 вертолетан, цу тӀехь вара 14 стаг — Россин Федералан дозанан сервисан инспекторийн тоба а, Пачхьалкхан Думан ши депутат а: Арбатов Алексей, Пачхьалкхан Думан тӀеман комитетан председателан гӀовс (Яблоко фракци), Евгенин комитетан (тоба)[1]. Талламан мисси чекхъяьккхинчул тӀаьхьа, вертолет базехь юхадоьрзуш дара. ГӀалгӀайн Республикана тӀехула, Нестеровская эвлана гергахь, цӀеххьана лаьттара онда пулемет тоьхна вертолетна тӀе. Подполковникан Константиновн кийрахь а, кийрахь а, коьртахь а 6 тоьпан чов хилла, амма цуьнан аьтто баьлла вертолетан урхалла латто а, иза герзан могӀанера арадаккха а. Цуьнан майрачу гӀуллакхаша кӀелхьардаьхна кеманна тӀехь хиллачу массо а стеган дахар. Вертолетан командир луьра чевнаш хиларна кхетамчуьра ваьллачу хенахь, цуьнан метта дисина экипажан декъашхой хӀоттийна, зен хилла вертолет цхьана аренгахь охьадиллина. Амма Константинов Леонид велира, йина чевнаш а, дуккха а цӀий дӀаихина а, дарбан цӀийне эвакуаци йанле.

ДӀавоьллина Чебоксарехь Карачуринскойн кешнашкахь, Турпалхойн аллейан кертахь[3][1].

Декхар кхочушдеш турпалалла гайтарна подполковник Константинов Леонид Сергеевич веллачул тӀаьхьа Россин Федерацин Президентан 2001 шеран 4 августехь арадаьллачу № 952 йолчу Указаца Россин Федерацин Турпалхочун цӀе йелира.

СовгӀаташ а, цӀераш а

  • Российн Федерацин Турпалхо (2001 шеран 4 август) — веллачул тӀаьхьа
  • Доьналлин орден (2000 шо)
  • ТӀеман летчик 1-ра класс (1999 шо)
  • Ибресин кӀоштан сийлахь вахархо (2017 шо, велча)[4]

Доьзал

  • ХӀусамнана: Людмила Николаевна (ден фамили Козлова)
  • ЙоӀарий: Ольга (1984 шарахь йина) а, Александра (1986 шарахь йина) а[1]. Константинов Леонидан шина а йоӀах, шайн ден масал а эцна, тӀеман белхахой хилира[5].

Иэс

  • Цуьнан цӀе тиллина Константинов Леонида 10 шарахь дешначу Липовка йуьртарчу школина (2002 шо)[6], цигахь 2010 шарахь дуьйна кхоьллина йу Турпалхочунна лерина ишколан музей[7].
  • Ставрополан махкахь дӀатарбеллачу Россин Федерацин дозанан сервисан Къилбаседа Кавказан областан урхаллин 12-чу шакъаьстинчу вертолетийн авиацин полкан майданахь Турпалхочун хӀоллам хӀоттийна.
  • Чувашин Ибресинан кӀоштарчу Липовкехь иза дагалоцуш хӀоттийна ши мемориалан тептар: иза кхиъначу хӀусамна тӀехь а, Липовкерчу юккъерчу йукъардешаран ишколан гӀишлонна тӀехь а.
  • Чувашин республикехь хӀора шарахь волейболан къовсадаларш дӀахьо Россин Турпалхочун Константинов Леонида сий деш[7].
  • Ибреси йуьртахь хӀоллам — Ми-8 вертолет — хӀоттийна Россин Турпалхочун Константинов Леонида сий деш, Дагалецаман а, Сийлаллин а майданахь[8]. Чебоксарийн 38-гӀа йуккъера школана тиллина Россин Федерацин Турпалхочун Константинов Леонид Сергеевичан цӀе (2015 шо)[9].
  • Липовкехь цхьана урамна тиллина Константинов Леонидан цӀе[10].

Билгалдахарш

  1. ↑ 1 2 3 4 Герой России — Леонид Сергеевич Константинов Архиван копи 2016 шеран 10 ноябрехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ // Администрация Ибресинского района Чувашской Республики
  2. ↑ В. П. Куницын, В. М. Толкачев. Военный городок: от Усть-Двинского пехотного полка до вертолетного училища. — Сызрань: Ваш Взгляд, 2013. — 256 с. — 500 экз. — ISBN 978-5-904048-35-8. (Архивйина 2021 шеран 25 октябрехь).
  3. ↑ Константинов Леонид Сергеевич. Надгробный памятник Архиван копи 2016 шеран 11 апрелехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ // Патриотический интернет-проект «Герои Страны»
  4. ↑ Константинов Леонид Сергеевич. Чувашская энциклопедия.
  5. ↑ В рамках празднования Дня Героев Отечества состоялась встреча со вдовой и дочерью героически погибшего подполковника Леонида Константинова Архиван копи 2016 шеран 10 ноябрехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ // Официальный портал органов власти Чувашской Республики, 10.12.13
  6. ↑ История школы Архиван копи 2016 шеран 10 ноябрехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ // Официальный сайт Липовской ООШ Ибресинского района Чувашской Республики
  7. ↑ 1 2 Ибресинцы бережно хранят память о земляке, Герое России Леониде Сергеевиче Константинове Архиван копи 2016 шеран 10 ноябрехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ // Централизованная библиотечная система Ибресинского района, 10.04.11
  8. ↑ Вера Царева. Военный вертолет приземлился в Ибреси : [арх. 11 ноябрехь 2016] // Известия. — 2008. — 10 июнехь.
  9. ↑ Постановление администрации города Чебоксары от 05 августа 2015 года № 2552 «О присвоении муниципальному бюджетному общеобразовательному учреждению „Средняя общеобразовательная школа № 38“ имени Героя Российской Федерации Константинова Леонида Сергеевича» Архиван копи 2016 шеран 10 ноябрехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ // Администрация города Чебоксары
  10. ↑ Посёлок Липовка, Ибресинский район Архиван копи 2016 шеран 10 ноябрехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ // «КЛАДР — Классификатор адресов России»

Хьажоргаш

Категореш