Зулкарниев, Ибрагим Зулкарнин воӀ

Зулкарни́ев Ибраги́м Зулкарни́н воӀ (оьрс. Ибрагим Зулкарниевич Зулкарниев; 1920 шеран 19 январь, ГIой-Йиста1983 шеран 21 июнь, ГIой-Йиста, Нохч-ГӀалгӀайн Автономин Советийн Социалистийн Республика) — советан Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман ветеран а, могӀарера салти а, артиллерист а. Цунна йелла Сийлаллин орден III-гӀа даржан а, Даймехкан тӀеман II-чу даржан орден а, ткъа иштта мидалш «Ленинград ларъйарна» а, «Доьналлин» а, «ТӀеман гӀуллакхна» а, «1941—1945 шерашкахь Германина тӀехь толам баккхарна Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман» а.

Биографи

Зулкарниев Ибрагим вина 1920 шеран кхолламан беттан 19-чу дийнахь Нохчийн автономин областан Хьалха-Мартанан кӀошт ГӀой-Йисте йуьртахь[1].

Зулкарниев Ибрагиман виъ ваша а, ши йиша а ду. Ибрагиман да Зулкорни 1920-гӀа шераш чекхдовлуш кулак санна, классан мостагӀ ву аьлла, герз тоьхна вийра. Цуьнан нана а, бераш а чуьра ара а кхийсина, церан хӀусамехь кхоьллина ГӀой-Йисте йуьртахь дуьххьара ишкол. Ибрагима 5 класс чекхъйаьккхира. Зулкарниевн пхеа вешех виъ цхьаъ вукхунна тӀаьхьа вахара ЦӀен эскарехь гӀуллакх дан 1939 шарахь дуьйна, Зулкарниев Ибрагиман вешин Ӏумаран валарх лаьцна хаам кхаьчна, вукху вешин Саидагара цхьа а хаам ца хилира[1].

Зулькарниев Усман (1915—1941), эпсар а, 1939—1941 шерашкахь Польшехь Белостокан гарнизонехь гӀуллакх дина. ТӀаьххьара цуьнан кехат кхаьчна 1941—1942-чу шерашкахь Ӏаьнан муьрехь Севастополь гӀалара. Цунна чӀогӀа чевнаш йина. Вайна[2]. Зулькарниев Умар Зулкарнин воӀ (1909—1943), могӀарера салти, тӀом бина Украинехь 1941—1943 шерашкахь. 1943 шеран чиллин баттахь хин сизах дехьаволуш, иза вийра ма-дарра тоьпан йа миномётан герз тоьхна[1].

ИбрахӀим ЦӀен Эскаре дӀакхайкхира 1940 шеран лахьанан беттан 14-чу дийнахь, 1940 шеран лахьанан баттера 1941 шеран хьаьттан батте кхаччалц Москохан областан Дмитров гӀалахь артиллерин полкехь гӀуллакх дира.

1941 шеран хьаьттан баттера дуьйна 1944 шеран оханан батте 11-чу дийнахь кхаччалц 96-чу артиллерин полкан, 45-чу кхийсархойн дивизин декъашхо волуш, тӀом бира Ленинградан а, Волховн а фронташкахь.

Цо дакъалецира го бина Ленинград мукъайаккхарехь. Цо дакъалецира Гатчина а, Царски йурта а, Красной Село а гергахь хиллачу тӀемашкахь. «Невский пяточокехь» Зулкарниев Ибрагим аьрру пхьаьрсах чов а йина, корта бетташ хилла. 1942 шеран хьаьттан беттан 22-чу дийнахь иза хьажийра эвакуацин сортировкин 1170[3]. «Невская Дубровкана» тӀемаш а бара. ТӀаьххьара гӀуллакх дина меттиг: 381—гӀа кхийсархойн полк[4]. 1944-чу шеран чиллин баттахь шолгӀа а чов йира Зулкарниев Ибрагимна.

1944-чу шеран оханан беттан 11-чу дийнахь нохчий а, гӀалгӀай а махках бахарца доьзна иза фронтера схьакхайкхин а, фронтера дӀаваьккхира. 1944—1957 шерашкахь шен доьзалца цхьаьна а кхетта, Акмолан областан Сталински кӀоштан (хӀинца Целиноградски кӀошт) Тастак йуьртахь вехаш вара иза. 1957-чу шеран товбецан беттан Нохч-ГӀалгӀайн АССР-е йухавоьрзу[5].

ССРС-н Министрийн Кхеташонан(оьр.) омран бух тӀехь, тӀемашкахь дакъалацарна Зулкарниев ИбрахӀимна йелира Сийлаллин орден III-чу даржан а , Даймехкан тӀеман II-чу даржан орден а, мидалш — «Ленинград ларъйарна» а, «Доьналла лардарна» а, «1941—1945-чу шерашкахь хиллачу Сийлахь-Боккхачу Даймехкан тӀамехь Германина тӀехь толам баккхарна» а, кхин а[1].

СовгӀаташ

  • Сийлаллин орден кхоалгӀачу даржан (1970 шеран хӀутоссург беттан 7-чу дийнахь)[4];
  • Мидал «1941—1945 шерашкахь хиллачу Сийлахь-Боккхачу Даймехкан тӀамехь Германина тӀехь толам баккхарна»;
  • «Ленинград ларъйарна» мидал;
  • Мидал «Доьналлин»;
  • «ТӀеман гӀуллакхна» мидал;
  • Даймехкан тӀеман II-чу даржан орден.

Иэс

Ветеран винчу ГӀой-Йисте йуьртахь, иза вехаш хиллачу, цхьана урамна тӀехь бу Зулкарниев Ибрагим Зулкарнин воӀан цӀарах[6].

Билгалдахарш

  1. 1 2 3 4 Адлан Зулкарниев. Зулкарниев Ибрагим Зулкарниевич. Бессмертный полк (2020 шеран 22 июнь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 12 май.
  2. Зулкарниев Усман Зулкарниевич. Бессмертный полк (2020 шеран 22 июнь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 12 май.
  3. Зулкорнеев Ибрагим Зулкорнеевич. Память народа 1941—1945 гг.. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 12 май.
  4. 1 2 Зелкарниев Ибрагим Зулкарниевич. Память народа 1941—1945. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 12 май.
  5. Мероприятие «Участник ВОВ Зулкарниев Ибрагим Зулкарниевич». Государственная галерея им. А. А. Кадырова (2021 шеран 5 февраль). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 12 май.
  6. улица Зулкарниева. www.yandex.ru/maps. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 12 май.

Литература

  • Память 1941—1945. Книга 1 / Машуков Т. И. — Нальчик: Издательский центр «Эль-фа», 2004. — С. 544. — ISBN 978-5-9996-0067-7.
  • Подвиг во имя Родины: (вклад чеченского народа в победу над фашизмом в годы Великой Отечественной войны 1941 − 1945 гг.) / М. М. Ибрагимов, И. З. Хатуев. — Грозный: Грозненский рабочий, 2015. — С. 22. — 414 с. — ISBN 978-5-4314-0163-3.