Гуота (белхан гIирс)
Гуота — байлатта, чӀогӀа латта оху гӀирс[1][2].
Йуьртан бахамехьчул сов гуотанаш лелайо кхин а хьуьнан бахамехь[3]. Йуьхьанца гуотанаш шайна тӀаьхьа текхайора адамаш, цул тӀаьхьа стерчаша, кхин а тӀаьхьа — говлаша а, бӀарзанаша а. ХӀокху заманахь промышленни агӀор кхиина мехкашкахь гуота тӀаьхьатосу тракторна. Гуотан коьрта Ӏалашо — латтан тӀехулара чкъор харцор йу. Охано лагӀдо асар, самса доккха а, кӀаддо а латта, атта до кхин дӀа дӀадер. Охана деш йохайо айайелла ораматаш, амма хӀинца а чӀагӀйелла даланза асар. Цул сов, лаьттан чкъор харцоро таро йо хӀуш йо буха дахийта, бухадахана хӀуш ден ца ло. Цу тӀе хьалхалера шеран хӀуш хьаладовлу, церан уьш дика кхуьу.
Гуотан истори
Хууш ду, адамаша даима а боккхачу лерамца лелийна латта лелоран гӀирс. Цундела, Йуккъерчу бӀешерашкахь гуота лачкъор хала зулам лоруш хилла, лачкъийначунна таӀзар деш хилла. Гуота ипотекана схьаэца йиш яцара. Гуотан тӀехьа лаьтташ верг воккха лоруш вара».[4].
Гуотан истори
Индустрин хьалхара мур
Гуотанал хьалха лелабора кхин оха гӀирсаш, масала, нох, хьонхал, кхин дерш а[5]. Уггаре хьалхара нохь даьлла вайн эрал III эзар шо хьалха[6], иза хилла чӀогӀа атта дина, гур хилла (гӀуркх), цуо хьала-охьанехьа латтадо дечиган кийсиг (хьонхал), иза текхадора латтан тӀехуларчу декъехул. ГӀуркх а, хьонхал а цхьаьна дечиган кийсигах йора, цунна тешалла до, масала, сиракузийн борзанан нахарто[7].
Нохан шира кепаш йевза вайна вавилонан а, ширамисран а суьрташкара, тархийн суьрташкара Къилбаседа Италера а, Къилба Швецера (уьш холийта вайн эрал ши эзар шо хьалхара) а, кхин а Польшин махкахь уьшалан Ӏеханна йукъахь карийначу шира гуотанех. Вайн эрал I эзар шо хьалха дуьйна гуота йевза Цийчохь. Уггаре ширачех гуота хьахоран цийн 犁 билгалайаьккхина «Гуань-цзыхь» (кор. 5 «Чэнма»)[8].
Геральдикехь
Гуота лелайо йуьртабахаман эмблема санна а, керлачу дахаран билгало санна а. Советийн Российхь кхоллаеллачу хьалхарчу шерашкахь гуота лелайора къинхьегаман ахархоллин эмблема санна, цхьана хенахь жӀевнца гойтуш хилла иза, марсо арататталц. Иштта гуота гойтуш хилла советийн ахчанаш тӀехь цхьана соьман а, пхийтта кепекан а номиналашкахь 1920-гӀа шерашкахь; гуотан силуэт гойтура ЦӀен Байракхан орден тӀехь а, цхьайолчу Малхбален Европин пачхьалкхийн мидалш тӀехь а (масала, Чехословакехь 1948—1989 шерашкахь) .
Керлачу дахаран эмблема санна, гуота лелайора XVIII бӀешо чекхдолуш — XIX бӀешо долалуш Къилбаседа Америкехь, карарчу хенахь иза гойту пачхьалкхан Либерин хӀост тӀехь.[9].
Билгалдахарш
- ↑ Плуг / Горбачёв И. В. // Перу — Полуприцеп. — М. : Большая российская энциклопедия, 2014. — С. 452. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 26). — ISBN 978-5-85270-363-7.
- ↑ Шангина, 2003.
- ↑ Добровлянский В. Я. Лесные плуги // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
- ↑ В. А. ГОРСКИЙ. Из истории плуга / Школа и труд. Школа и труд. ТӀекхочу дата: 2014 шеран 6 октябрь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2014 шеран 9 октябрехь
- ↑ Пахотные орудия // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.
- ↑ Зворыкин А. А. и др. История техники. М., 1962. С.37
- ↑ Клюсс Г. А. Плуг, землеобработное орудие // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
- ↑ См. словарную статью 犁 lí в источнике: 古代汉语词典 :缩印本 (Гудай ханьюй цыдянь: соиньбэнь)(цийн.). — 2-е изд. (2014). — Пекин: Шану иньшугуань, 2018. — С. 889. — ISBN 978-7-100-10493-7.
- ↑ Похлёбкин В. Словарь международной символики и эмблематики
Литература
- Плуг Архиван копи 2021 шеран 25 сентябрехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ // Сельскохозяйственный энциклопедический словарь — М.: Советская энциклопедия, 1989. — 640 с.
- Плуг-рыхлитель виноградный Архиван копи 2021 шеран 25 сентябрехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ // Сельскохозяйственный энциклопедический словарь — М.: Советская энциклопедия, 1989. — 640 с.
- Укрывочный плуг Архиван копи 2021 шеран 25 сентябрехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ // Сельскохозяйственный энциклопедический словарь — М.: Советская энциклопедия, 1989. — 640 с.
- Шангина И. И. Плуг. Плуг малороссийский. Плуг русский // Русский традиционный быт: Энциклопедический словарь. — СПб.: Азбука-Классика, 2003. — С. 201—205. — 688 с. — 5000 экз. — ISBN 5-352-00337-X.
- Каталог тракторов, сельскохозяйственных, землеройных и мелиоративных машин, транспортных средств, машин и оборудования для механизации животноводческих ферм, М., 1972.
- Сельскохозяйственная техника. Каталог. 3-е изд. — М., 1967.
- Анучин Д. Н. Плуг, происхождение // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
- Брабантский тип плугов // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.