Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Вигюр

Вигюр[1] (исл. Vigur, исландин алар: [ˈvɪːɣʏr̥] (Аз ладогӀа)) — Исландин къилбаседера Исафьярдардьюп айманера жима гӀайре (Вестфирдир регионера Судавикюрхреппюр йукъаралла)[2]. ГӀайре девза шен хӀордан олхазарийн йаккхийчу колонешца, башха дукха атлантикин пуффинашца а, ламастан эйдеран месаш лахьор а.[3]

Этимологи

Исландин дуккхатомийн энциклопедин арахецаран «Landið þitt Ísland» авторийн хетарца[3], шен цӀе гӀайренна кхаьчна гӀоьмукъан йуьхьиг санна ша кепара хотӀах. Оцу хеннахь цхьацца фермерийн тӀаьхьенаш, масех бӀешарахь баьхна Вигюр тӀаьхь, лору, гӀайренан цӀе йелла церан цхьаьна ден цӀарах — хьалха охьахиинчу, цуьнан цӀе йа куньйа Вигюр хилла[4].

Географи

ГӀайре лаьтта бердана гергарчу хьесапехь 2 км генахь Хест-фьорда а, Скётю-фьорда а фьордан комплексехь Исафярдарджуп, Тьалдтаунги а, Эгюрнес а мерошна йукъахь. ГӀайренан йохалла къилбаседехьара къилбехьа агӀор 2 километр гергга йу, ткъа уггаре йоккха шоралла 400 метр ю; майда 0,6 км² гергга йу, ткъа хӀордан тӀегӀанал лакхалла 60 метрал сов яц (Борган тарх 60 м лекха бу). Вигюр — шолгӀа гӀайре йу шен майданца Малхбузера фьордашкахь, Айдейла тӀаьхьа[3].

Вигюрехь уггаре а йаккхийчу исландин колонех цхьаъ йу Атлантикин пуффин, иштта наггахь бен ца хуьлу Исландин чистикийн колони. ГӀайрен тӀехь дукха полюсан крачка, эйдер, кхин а арктикин хӀордан олхазарш ду гӀайрен тӀехь бен беш.[3]

Амал

Дуьххьара Вигюр хьахадо байтин кийсиг тӀаьхь 1194 шарахь[3]. И байт йалайо XVII бӀешеран йуккъера куьйгайозанехь «Kvæðabók úr Vigur» (нох. Вигюрера байтийн жайна)[5], иза хьалха йара Магнус Йоунссонан (1637-1702) – дешна а, хьал долу а лаьттан долахо, ваьхна Вигюр тӀаьхь, хобби хилла исландин куьйгайоза гулдар, гуламехь.[3]

Эйдеран промысел

Вигюр тӀаьхь ламаста промысел йу гагин месаш гулйар а, кечйар а[3]. И олхазар цӀахь лелош дацахь а, цуьнан гуттаренна а бен баран меттигаш йевзаш хиларо а, адамаш хиларца уьш доьлла хиларо а гӀайрен тӀехь месаш гулйар мелла а атта операци йина. ХӀора шарахь 3500 гергга пара эйдерша бен бо Вигюрехь, шайн бенашна тӀехь сира месаш йуьту цара, иза стечо схьайоккху шен накхана а, гайн а тӀера. Фермеро гулйо месаш, кӀорнешна бен бан хан чекхйаьллачул тӀаьхьа, кӀорнеш бен чуьра арадевлча. Эйдеран месаш йакъайо, дӀасакъастайо, куьйга цӀанйо.

Галерей

Vigur 01.JPG
Vigur 04.JPG
Vigur 03.JPG
Vigur 06.JPG
Kría 2.JPG
Vigur 02.JPG
Gryllteiste 3.JPG
Eiderenten 1.JPG

Билгалдахарш

  1. ↑ [[[:Кеп:Инструкции по русской передаче географических названий/ссылка]] Инструкция по русской передаче географических названий Исландии] / Кеп:Инструкции по русской передаче географических названий/ответственный. — М., Кеп:Инструкции по русской передаче географических названий/год. — Кеп:Инструкции по русской передаче географических названий/ с. — Кеп:Инструкции по русской передаче географических названий/ экз.
  2. ↑ Hans H. Hansen. Íslandsatlas 1:100 000(исланд.) / Rits. og framl. Örn Sigurðsson. — 5. útg. — Reykjavík: Mál og menning, 2015. — P. 53. — 215 p. — 1000 экз. — ISBN ISBN 978-9979-3-3494-1.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Þorsteinn Jósepsson, Steindór Steindórsson, Páll Líndal. Vigur // Landið þitt Ísland : L-R : í 6 bindum. : bindi. 3 : [исланд.]. — 3. útg. — Reykjavík : Örn og Örlygur, 1982. — P. 103. — 340 p. : mynd., kort. — (Saga og sérkenni þúsunda staða, bæja, kauptúna, héraða og landshluta ásamt hundruðum litmynda). — 5000 экз.
  4. ↑ Ásgeir Svanbergsson. Vigurætt : niðjatal Þórðar Ólafssonar stúdents og bónda í Vigur og kvenna hans Margrétar Eiríksdóttur og Valgerðar Markúsdóttur : [исланд.] : í 10 bd. / Ættfræðistofa Þorsteins Jónssonar. — Reykjavík : Líf og saga, 1992. — Т. 6, кн. Ættir íslendinga: Niðjatal. — P. 21. — 348 p. — ISBN 9789979590507.
  5. ↑ Kvæðabók úr Vigur (исл.). handrit.is. Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn. ТӀекхочу дата: 2021 шеран 29 ноябрь. Архивйина 2021 шеран 29 ноябрехь

Кхин дӀа темана тӀехь

Категореш