Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Булатов, Анатолий Иванович

Булатов, Анатолий Иванович (1931 шеран 31 март, Краснодар, Къилбаседа-Кавказан мохк — 2016 шеран 13 август) — Советан а, Российн а Ӏилманча-нефтяник а, техникан Ӏилманийн доктор (1961) а, профессор (1966) а, ССРС-н Министрийн Советан совгӀатан лауреат. Скважинаш дӀачӀагӀдар тӀехь а, буру туху а чорпийн Йерригсоюзан конструкторан-проектированин институт (ВНИИКРнефть) а, цуьнан бух тӀехь кхоьллина «Бурение» Ӏилманан производственни ассоциаци а кхоьллинарг. ТӀаьхьо и цхьаьнакхетаралла хилира ССРС-хь скважинаш йарехь коьрта предприяти, шерашкахь цӀе йаьккхира ССРС-хь а, АЦШ-хь а, Австрехь а, Германехь а, Польшехь а, Венгрехь а, кхин а скважинаш йарехь а, тойарехь а массо а технологийн декъехь шен кхиамашца[1].

Иза вевзаш ву кӀорга лакхара температура йолу а, горизонталан а скважинаш йарехь, уьш чекхъйахарехь а, болх бечу хенахь тодарехь а бинчу талламийн жамӀашца; иза ву (Евгений Константинович Мачинскийца цхьаьна) кӀорга лакхара температура йолу скважинаш чекхъйаха чӀагӀонан цементаш а, цементан материалаш лакхарчу температурашкахь а, тӀеӀаткъамашкахь а зуьйш леррина лабораторин чӀагӀонан гӀирс а кхоьллинарг.

Цуьнан дешархой а, белхан накъосташа а дика дакъа лоцура цо кхоьллинчу махкахь лелочу Ӏилманехь «Йерригсоюзан скважинашийн дӀачӀагӀдар тӀехь а, буру туху чорпийн а Ӏилманан-талламан институтехь». Булатовс оьмаран доьалгӀа дакъахь куьйгалла дира цунна, ткъа цуьнан бух тӀехь вовшахтоьхна «Буру тохаре» Ӏилманан производствон ассоциаци, цу йукъа йогӀура ВНИИБТ а, ВНИИТнефть а, ПФ ВНИИБТ а, Андижанан проектан бюро а, цхьа могӀа территориальни леррина лаборатореш, 10 сов машинийн а, ремонтан а заводаш а, леррина материалаш а, химин реагенташ а арахоьцу заводаш а, скважинаш эксплуатаци а, лелоран а, цхьа могӀа поппаран меттигаш а, тардаран гӀирсаш а, йерриг а белхан ницкъ кхузткъа эзар сов стаг болуш.

Биографи

Краснодарехь къинхьегаман доьзалехь вина, 2-гӀа бамбин заводехь слесарь, да вара Иван Тихонович Булатов, нана Булатова Пелагея Сергеевна (маре йахале Ластовина), хӀусамнана. 1938-чу шарахь Краснодаран № 3 йолчу йуьхьанцарчу ишколе деша вахара иза, 1942-чу шарахь дикачу балхаца чекхъйаьккхира иза. Да репрессешкахь вара. 1942 шеран хьаьттан баттахь 9-чу дийнахь 1943 шеран чиллин баттахь 13-чу дийнахь кхаччалц ханна дӀалаьцначу Краснодарехь вара[2][3]. Оккупаци йинчул тӀаьхьа иза дешна Краснодарерчу № 28 йолчу кӀентийн йуккъерачу ишколе. ПхоьалгӀачу классехь дуьйна спортца шовкъ йолуш вара иза, къаьсттина греко-римски латарца, дика дешна вара иза. Ишколехь доьшуш волуш комсомоле дӀакхетта иза. 9-чу классехь со деша вахара Москохарчу заочни кхечу къаьмнийн меттанийн курсашка (ингалсан мотт), иза дукха хан йалале хийцира Москохарчу заочни кхечу къаьмнийн меттанийн институте.

Лаккхарчу дешаран заведенешкахь доьшуш

1948-чу шарахь иза деша вахара Москохарчу заочни курсашка, ингалсан меттан отделене. И курсаш дукха хан йалале хийцайелира Москох кхечу къаьмнийн меттанийн заочни институте. А. И. Булатов гочдаран отделенехь доьшуш вара. 1949-чу шарахь дуьйна Соьлжа-ГӀаларчу мехкадаьттан институтан студент вара иза. КхоалгӀачу курсехь дуьйна цо иштта Ӏамийна Соьлжа-гӀаларчу хьехархойн институтехь физика а, математика а. Дикачу балхаца чекхъйаьккхина цо Соьлж-ГӀалара мехкадаьттан институт. Хьалхара курс чекхъйаьккхинчул тӀаьхьа «Краснодарнефтегазан» буру туху цхьанакхетаралашкахь буран болх бира; 4-гӀа курс чекхъйаьккхинчул тӀаьхьа «Куйбышевнефть» мехкадаьттан компанехь мехкадаьтта доккхучу операторан болх бира цо.

Къинхьегаман жигаралла

Карьера йолор

1953 шарахь Ставрополехь карийра мехкадаьттан меттиг (Озек-Суат а, тӀаьхьо Затеречный а), цига дӀахьажийра 1954 шеран Соьлжа-ГӀалин мехкадаьттан институтан классера берриг бохург санна буру туху институт чекхъйаьккхинчул тӀаьхьа (ВНИИКРнефть). Массо а даржашкахь болх бина: буру туху белхахо а, коьртара а, бурутохархо а, буру туху гӀоьнча а, мастер а, инженер а. ТӀаьхьо иза кхайкхира Бабуков Александр Георгиевича Соьлж-ГӀаларчу Ӏилманан-талламан институте а, гӀишлошъйаран материалийн а, скважинийн тампонажийн а лабораторе, цуьнан куьйгалхо вара инженер Мачинский Евгений Константинович[2][3][4]. Цхьана шарахь, Фёдоров Василий Сергеевичан куьйга кӀел, цо чекхъйаьккхира аспирантура, буру туху скважинашийн дӀайуьйш йолчу декъехь талламаш беш а, диссертаци ларъйира «Скважинаш тампонажехь дӀакъовларехь механикан чӀагӀонан роль къастор а, церан лакхарчу температуран а, церан лакхарчу тӀеӀаткъаман а хийцам» Азербайджанан пачхьалкхан мехкадаьттан академехь. 1959 шарахь дуьйна ГрозНИИ-н лакхара Ӏилманан белхахо а, Пачхьалкхан Ӏилманан-талламан институтан лектор а вара. 1959-чу шарахь «Краснодарнефтегаз» цхьанакхетараллехь куьйгалло кхайкхина иза Краснодаре йухавоьрзу, конкурсехула хаьржира Йерригроссин Ӏилманан-талламан институтан Краснодарерчу филиалехь лакхара Ӏилманан белхахо хила. 1961 шарахь, диссертаци чӀагӀъйинчул тӀаьхьа, инженерийн Ӏилманийн доктор хилира, ткъа 1966 шарахь профессор хилира. Скважина къовлуш йолчу лабораторин куьйгалхо вара иза. 1966 шарахь дуьйна Йерригроссин Ӏилманан-талламан институтан Калининградерчу филиалехь Ӏилманан-талламан директоран гӀовс а, цхьана хенахь мехкадаьттан а, газан а скважинийн оболочкаш йеш йолчу лабораторийн куьйгалхо а вара. ТӀаьхьо иза Россин хьакъволу кхоллархо а, хьакъволу Ӏилманча а, техник а хилира.

ВНИИКРнефть

1970 шарахь мехкадаьттан промышленностан министро Шашин Валентина Булатовна тӀедиллира скважинаш дӀачӀагӀдар тӀехь а, буру туху чорпийн а Йерригсоюзан Ӏилманан-талламан институт вовшахтоха (ВНИИКРнефть). Оцу хенахь цуьнан Ӏилманан ишкол кхоллайелла йара; лаккхара говзалла йолу говзанчаш, дукхахберш цуьнан дешархой а болуш, кхайкхина, Ӏамийна бара. Цо шен лаамехь кхоьллина Ӏилманан-технически библиотека(оьр.)нохч. , шена чохь 100 эзар сов леррина литература йолуш. Лаккхара говзалло гӀо дира институт йоццачу хенахь скважинаш йарехь коьрта Ӏилманан-талламан центр йан: лаборатореш кечъйира кхузаманан гӀирсашца а, гӀирсашца а, зеделла бахам а, мастерскойш а, леррина гараж а кхоьллина а, тӀехкӀорга скважина эцна, бухара бурун забой лакхара температура а йолуш, Ӏуналла деш долу тӀеӀаткъам а болуш, дӀахӀиттийна зеран корпусаш. Социальни декъехь белхалошна итт бӀе петар йолу гӀишлош а, берийн беш-ясли а, Ӏаьржачу хӀорда тӀехь садаӀаран центр а йира, аьхкенан участкаш а эцна, схьайиллина медицинан пункт[1]. Оцу дерригено а шен говзанчийн лакхара болх дӀабахьаран тешалла дира, кхечу лерринчу институташна йукъахь ВНИИКРнефтан куьйгалла дӀахӀоттийра. Кхаа-деа шарахь институт ССРС-хь хилла ца Ӏаш, дуьненайукъара мах хадийна йара. Цо аьтто бира дуккха а дуьненайукъара симпозиумаш вовшахтоха, Йерригсоюзни конференцеш, мехкадаьттан а, газан а промышленностехь а, ССРС-н геологин министерствон а производственни предприятийн куьйгалхой а, говзанчаш а, иштта дозанал арахьара говзанчаш а лакхабахаран а, юха Ӏаморан а курсаш вовшахтоха[5]. Министран Динков Василий Александровичан инициативица ВНИИКРнефтан бух тӀехь кхоьллина Ӏилманан-производственни цхьаьнакхетаралла НПО «Буру тохар» коьрта Ӏилманан-производственни организаци санна, Йерригсоюзан Ӏилманан-талламан институташ цуьнан системе йукъа а йохуш НИИ — НИИБТ а, НИИТнефть а, ПФ ВНИИБТ а, Андижански КБ а, цхьа могӀа территориальни леррина лаборатореш, 10 сов машинийн гӀишлош йаран а, ремонтан а заводаш а, леррина материалаш а, химин реагенташ а йеш йолу заводаш а, скважинаш йеттаран а, лелоран а, цхьа могӀа латтанаш, поппаран карьераш а, чӀагӀдийригаш а. Булатов цхьана йоккхачу Ӏилманан-производствон цхьаьнакхетараллин инарла директор вара. Цул тӀаьхьарчу йерриг муьрехь мехкадаьттан а, газан а индустрино ца тоьара Ӏилманан-талламан а, кхиаран а дефицит продукцехь[6]. ВНИИКРнефтан гуттаренна а директор а, НПО «Буру тохар» коьрттера директор а вара Булатов оьмаран доьалгӀа дакъа[7].

Ӏилманан а, хьехаран а гӀуллакх

Пхеа шарахь гергга болх бира Пачхьалкхан Ӏилманан-талламан институтехь (Соьлжа-ГӀалахь) лекторан даржехь а, 10 шарахь гергга Кубанан пачхьалкхан технологийн университетан мехкадаьттан, газан, энергетикан институтан профессоран даржехь а[8][9]. Цо арахецна ткъа сов учебник а, мехкадаьтта а, газ а йаккхаран говзанчаш болчу университетан студенташна лерина хьехаран пособи а.

Цо арахецна ткъа сов учебник а, мехкадаьттан а, газан а индустрин говзалла карайерзийначу университетан студенташна лерина хьехаран пособи а.

Ткъа шарахь гергга ССРС-н Лаккхарчу аттестацин комиссин декъашхо волуш, цо вовшахтоьхна докторан а, кандидатан а диссертацеш ларъйаран леррина кхеташо, цо дикка лакхадаьккхира лакхара говзалла йолу говзанчаш кечбаран дикалла[1].

Цуьнан куьйга кӀел диссертацеш ларъйина 200 сов кандидато а, гергарчу хьесапехь 30 техникан Ӏилманийн докторо а, Россехь а, дозанал арахьа а болх беш; диссертаци ларъйарехь официалан оппонент санна иттаннашза гӀуллакх дина цо.

10 шарахь сов «Нефтан бахам» журналан редакцин жигара декъашхо а, «Недран» издательствон правленин декъашхо а вара иза[10][11]. Карарчу хенахь иза ву журналан редакцин декъашхо «Бурение & нефть»[12].

Булатовс хӀиттийна уггаре а мехала технологийн бухийн буру туху, чекхъйаккхаран а, къовларийн а, цемент хьакхар а, кӀорга лакхара температура йолу мехкадаьттан а, газан а, горизонталан а скважинаш тойаран, Ӏилманан бух кхоьллина скважинаш къовларийн, тайп-тайпанчу геологин а, физическин а а хьелашна тампонажан материалаш кхиоран, латта бухара а, Ӏаламан а Ӏалашдаран. Иза ву цхьа могӀа леррина технологийн автор, уггаре а хьалха буру тохарехь а, скважинаш а тойарехь чолхенаш а, бохамаш а ца хилийтарца йоьзна, газ а, мехкадаьтта а, хи а ца довлийтарца, ткъа иштта материалашца (тампонажан цементаш а, эдина а, буру туху чорпехь а, йозаллин гӀирсашкахь а, технологийн кочаллаца а, химин реагенташца а), шатайпа гӀирсаш а, леррина машенийн соавтор а, обсадни а, буру туху колоннийн а технологийн гӀирсийн элементаш[13][14][15].

А. И. Булатован Ӏилманан кхиамаш билгалбаьхна иза Буэнос-Айресехь хиллачу «XIII Дуьненайукъара мехкадаьттан конгрессехь» (инг. World Petroleum Council) кӀорга а, горизонталан а буру туху секцин председатель хаьржича[16]. Цуьнан белхаш гочъйина ингалсан а, узбекийн а, Ӏаьрбийн а, немцойн а, венгерийн а, китайн а, румынийн а, украинийн меттанашка а[12][17].

Ӏилманан а, производственни а белхан уггаре а маьӀне жамӀаш[18][19]:

  • Цо тоьшалла дира цементан тӀулган механикан чӀагӀалла скважинан цемент тоьхна герметични меттиг герга хиларан критери ца хилар, вуьшта аьлча, цо лакхара дикалла йолуш шардарш дӀасакъастар ца ло; Оцу жамӀо некъ схьабиллина тайп-тайпанчу формулировкийн кӀезиг а, кӀезиг а тампонажан чорпа-эйина лело тайп-тайпанара рецептураш, цара гӀо дира скважинан кӀоргенан дикалла лакхайаккхарехь.
  • Цо тоьшалла дира, скважинийн цемент тоьхна канал меттигехь канал кхоллайаларехь гӀо деш долу коьрта фактор цементан чорпан контракцин эффект хилар, цо тешалла до меттахӀоттаза йисинчу буру туху лайх а, поппаран чорпах а, чӀорах а, хин фаза дӀайаккхар,
  • Пластан флюидаш, уггар хьалха газ, лела каналаш а, лахара тӀеӀаткъам болу зонаш а кхоллар.
  • Цо хьалхатеттира лакхара температурашкахь а, тӀеӀаткъамашкахь а цемент туху чорпанаш хьалхара лагӀдан — карбоксиметилцеллюлоза (КМЦ), шуьйра лелайора скважинаш цемент туху. ТӀаьхьо кхин а реагенташ хьахийра.
  • Цо гайтира (Э. К. Мачинскийца цхьаьна) металлургин заводан производствах пайдаэца йиш хилар, кӀорга, лакхара температура йолу скважинаш цемент тухуш йан мехкадаьттан скважинан цемент йан. Уьш промышленностехь шуьйра лелор бахьана долуш дӀайаьккхира кӀорга, лакхара температура йолу скважинаш къовлуш лаьцна сацам бина.
  • Цо тайп-тайпанчу геологин а, физически а хьелашкахь кӀорга, лакхара температура йолу скважинаш цемент тоха шлак-гӀуман цементийн серий кечъйира, кхочушъйира царех шуьйра пайдаэцар Россин Федерацехь а, луларчу а, генарчу а пачхьалкхашкахь а.
  • Цо кечъйира а, йукъадаьккхира а портландан а, шлакан а цементийн бух тӀехь цементан хӀоттамаш, церан диапазоно дӀалоцу массо а бохург санна геологин а, физикан а буру туху хьелаш (хала а, йозалла йолу а, нийса а, кӀезиг йозалла йолу а, кӀезиг а, хи дайар кӀезиг долуш а, скважинан тойан кхин а).
  • Тампонажийн чорпан рецептура (дӀахӀоттаман хан а, механикан чӀагӀалла а, хи дайар а) 200 °C кхаччалц температурехь а, 200 МПа кхаччалц тӀеӀаткъамехь а хьелашкахь зеран а, къасторан а бухера керла лабораторин гӀирс арахецар проект йина а, кечдина а, вовшахтоьхна а.
  • Тобина (В. С. Баженовца цхьаьна) лакхахь хьахийна лабораторин гӀирс, цуьнан бух тӀехь тампонажийн чорпан «сазо» къастош консистометраш а кхоьллина.
  • Кхиийна методаш а, прибораш а (А. Л. Видовскийца цхьаьна) тайп-тайпанчу хьелашкахь а, скважина чохь а, заколонни меттигехь а чӀагӀдаран процессехь цементан тӀулга тӀехь кхоллалуш йолу тайпа-тайпанара къасторан.
  • Цо дӀахӀоттийра мехкадаьттан а, газан а лакхара дешаран заведенешкахь шакъаьстина говзалла кхолларан хьалхара хьелаш кхоллар, студенташна деша леррина курс кхолларца — «Скважинаш чекхъйаккхар».
  • Цо гергарчу хьесапехь 300 авторан тешаллаш йелла мехкадаьттан а, газан а индустрин тайп-тайпанчу агӀонашца кхоллараллашна, уггаре а коьртаниг — буру туху а, скважинаш эксплуатаци лелорехь а чолхенаш а, бохамаш а эффективно ца хилийтар[20][21][22][23].

Мехкадаьттан а, газан а промышленностан министерствон куьйгалло а, цуьнан белхан накъосташа а, студенташа а цуьнан уггаре а мехала кхиам лорура скважинийн а, буру туху чорпийн Йерригсоюзан Ӏилманан-талламан-проектни институт кхоллар а, кхиор а(ВНИИКРнефть). Кхузахь кхоьллира Краснодаран («Булатовн») Ӏилманан ишкол, цигахь буьззинчу барамехь кхочушхилира цуьнан дуккха а дешархойн а, белхан накъостийн а похӀма а, таронаш а. КӀорга мехкадаьттан а, газан а, горизонталан а скважинаш авари йоцуш йарца йоьзна проблемаш, тайп-тайпанчу геологин а, физическин а хьелашкахь церан пласташ а, формацеш дӀасакъастар а, ткъа иштта уьш чекхъйахарца а, кхиорца а, тойарца а йоьзна коьрта проблемаш дӀайаьхна, дӀайаьхна а йу[8][12][18][24][25].

А. И. Булатов хаьржина Дуьненайукъара а, Россин а инженерийн академин буьззина декъашхо, Украинин АНГ сийлахь академик, Ӏилманан-промышленни къоман мехкадаьттан а, газан а академин академик, хӀоттийра Россин инженерийн академин Къилбаседа Кавказан филиалан президент а, мехкадаьттан а, газан а Ӏилманан-промышленни къоман академин Къилбаседа Кавказан филиалан директор а[26].

Масех кхечу къаьмнийн мотт хууш, цо вовшахтоьхна ингалсан-оьрсийн а, оьрсийн-ингалсан а (пхи арахецар) а, французийн-оьрсийн а, оьрсийн-французийн а (ши арахецар)[27], оьрсийн-немцойн-ингалсан а, испанхойн-оьрсийн а, оьрсийн-испанхойн а, ингалсан-оьрсийн-украинийн а, французийн-оьрсийн-украинийн мехкадаьттан а, газан а индустрин дошамаш, масех кисанара цхьана фокусан дуккха а европан меттанашкахь, кхин а[28][29]. 1500 сов монографийн а, Ӏаматан а, хьехаран гӀирсийн а, дошамийн а соавтор ву (цуьнан произведенеш коьртачу декъана зорбатоьхна «Недра» издательствехь, Москох; царех цхьайерш арайевлла «Просвещение-Юг» издательствехь, Краснодарехь), брошюраш а, статьяш а, авторан бакъонан тоьшаллаш а, ткъа иштта дуьненайукъара а, махкахь а симпозиумашкахь а, Ӏилманан а, промышленностан а конференцешкахь а докладаш[30][31].

А. И. Булатовс дакъалецира уггаре а кхераме бохамаш — газан а, мехкадаьттан а фонтанаш а, грифаш а дӀайахарехь йерриг а хьалха хиллачу ССРС-н а, Россин а, СНГ а территори тӀехь[32][33].

КӀоргачу лакхара температура йолчу скважинашна мехкадаьттан тампонажан цементаш йарехь а, уьш цементан а говзанча санна хьажийна ХӀиндойчу а, Мисаре а, Ӏиракъе а, Шема а, Китайхь а, Кубехь а, Югославехь а, Венгрихь, кхин а. А. И. Булатов Чернобылян тӀаьхьалонаш дӀайахаран декъашхо ву[34].

Чернобылехь хиллачу бохаман хьалхарчу деношкахь (хӀутоссург бутт 3-гӀа де) цо куьйгалла дира чолхечу операцех цхьанна — зе хилла меттиг локализаци йарна[35].

ХӀинцале а дезткъа шо кхаьчначу цо кхоьллина 12 томехь йолу «Лаьттан а, Космосан а мифаш а, бакъдерг а» цӀе йолу историн-философски белхаш, шен дуьнене хьежамаш билггалчу кепехь дӀахӀиттош.

Доьзал

Зуда йалийна ву.

Зуда Нинель Михайловна (1933—2012) йу, ши йоӀ Татьяна а, Галина а йу, берийн кӀант Анатолий Петрович а, цун бераш Татьяна Петровна а, Екатерина Юрьевна а кхин а.

СовгӀаташ

Профессор А. И. Вайн мехкан мехкадаьттан а, газан а индустри кхиорехь а, лаккхара корматалла йолу кадраш кечъйарехь а Булатовс динчу гӀуллакхийн лаккхара мах хадийра Даймахко[36]:

  • СССР Министрийн Советан совгӀатан лауреат, белхан куьйгалхо (1986);
  • «Сийлаллин знак» орденан кавалер (1976 шо);
  • Къинхьегаман ЦӀен Байракхан орденан кавалер (1986 шо);
  • Къинхьегаман ветеран (1984 шо).
  • Юбилейни мидал йелла «В. И. Ленин вина 100 шо кхачар дагалоцуш майрачу къинхьегамна» (1970);
  • РСФСР хьакъволу кхоллархо (1966 шо);
  • РСФСР-н хьакъволу Ӏилманан белхахо а, техник а (1987 шо);
  • Шозза И. М. Губкинан совгӀатан лауреат (1973 а, 1983 а);
  • Йерригроссин ВДНХ-н иттозза сов дашо мидалш йелла цунна;
  • «В. Н. Татищеван мидал Даймахкана гӀуллакхдарна» (Россин Ӏаламан Ӏилманийн академи) (2013 шо);
  • Дуккха а Ӏедалан сийлаллин грамоташ;
  • Мехкадаьттан а, газан а министраллан сийлахь мехкадаьттан белхахо (1981);
  • Тюменан областан сийлахь мехкадаьттан белхахо (1991);
  • Йагоран а, энергетикан а министерствон сийлахь белхахо (1993);
  • СССР мехкадаьттан а, газан а промышленностан отличник (1960);
  • «Чернобылерчу АЭС-ан тӀаьхьалонаш дӀайахаран декъашхочунна» мидал йелла (кхин а оцу декъехь мидалш);
  • Шозза Краснодаран мехкан администрацин совгӀатан лауреат (2001, 2005);
  • ССРС-н а, Россин Федерацин а правительствийн дуккха а грамоташ а, сийлаллин грамоташ а йелла.

Билгалдахарш

  1. ↑ 1 2 3 Основателю ВНИИКРнефти А. И. Булатову — 60 лет. Журнал «Газовая промышленность», Москва, 1991, № 3.
  2. ↑ 1 2 Булатов А. И. Детективная биография герметичности крепи нефтяных и газовых скважин. Четвёртое издание. Краснодар, издательство «Просвещение-Юг», стр. 933, 2014.
  3. ↑ 1 2 Булатов А. И. Правда о тампонажных цементах в 2-х томах Стр. 1111 и 844. Краснодар, издательство «Просвещение-Юг» 2010.
  4. ↑ Мачинский Е. К., Булатов А. И. Цементно- и шлакопесчаные растворы для тампонажа скважин. Грозный: Чечено-Ингушетия, 1960. 92 с
  5. ↑ В. Байбик (Наш соб. корр.). После аплодисментов. Москва. Газета «Социалистическая индустрия», 6 июня 1976.
  6. ↑ Анатолию Ивановичу Булатову — 80 лет. Журнал « Строительство нефтяных и газовых скважин на суше и на море», Москва, 2011, № 3.
  7. ↑ На пороге нового тысячелетия. Краснодар, ИД «Континенталь», 1999.
  8. ↑ 1 2 Антониади Д. Г. Я берусь за то, что выполнить невозможно… Краснодар. Газета «Краснодарские известия», 30 августа 2013.
  9. ↑ Байбаков Н. К., Гарушев А. Р., Антониади Д. Г. Кубань — колыбель нефтегазовой промышленности России. Краснодар, 2004.
  10. ↑ Издательство «Недра» поздравляет Юбиляра. Журнал «Разведка и охрана недр», 2001, № 2.
  11. ↑ Издательству «Недра» 35. Журнал «Разведка и охрана недр», 1999, № 3.
  12. ↑ 1 2 3 К началу девятого десятилетия. Анатолию Ивановичу Булатову — 80. Коллектив авторов. Москва. Журнал «Бурение & нефть», 2011, № 3.
  13. ↑ Анатолию Ивановичу Булатову — 70 лет. Журнал «Нефтяное хозяйство», Москва, 2001,№ 3.
  14. ↑ Анатолию Ивановичу Булатову — 75. Журнал «Нефтяное хозяйство», Москва, 2006, № 3.
  15. ↑ Юрьев В. А. «А. И. Булатову — 75 лет». Санкт-Петербург, Журнал «Газовая промышленность», 2006, № 2.
  16. ↑ ВНИИКРнефть. 13 мировой нефтяной конгресс. Москва. Журнал «Нефтяное хозяйство», 1991, № 9.
  17. ↑ Кубань — колыбель нефтяной и газовой промышленности России. Коллектив авторов: Г. Д. Антониади, Ю. М. Басарыгин и др. Краснодар «Советская Кубань», 1999.
  18. ↑ 1 2 Ветрова Л. Булат закалки Булатова. Краснодар. Газета «Человек труда», 28 июля — 3 августа 1995.
  19. ↑ Карнаухов Л. Всегда в поиске. Краснодар. Газета «Советская Кубань», 2 октября 1990.
  20. ↑ Энциклопедический альбом нефти и газа России — история в лицах и свершениях. Часть 1. Москва, НА нефти и газа совместно с издательством «НМКА-Д», 2012.
  21. ↑ Mud weight control in Dtlta. Alberta Election Report, «Oilweek», March 17/75.31.
  22. ↑ The Soviets hole to built up their drilling technology. By Manny Alessandora, Business News Editor.
  23. ↑ USSR Drilling Equipment Opportunities Exist. «The Chamber Journal», Louisiana, US, September 28, 1987.
  24. ↑ Биографический энциклопедический словарь, том 1. Краснодар. 2004.
  25. ↑ Нелепин Р. Моя жизнь. С.-Петербург. «Православная Русь», 1998.
  26. ↑ Справочник. Международная инженерная академия. Москва, 1993.
  27. ↑ Информация о словаре «Русско-французский индекс к Французско-русскому словарю по нефти и газу». web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 январь.
  28. ↑ Булатов А. И. Современный Англо-Русскиу и Русско-Английский словарь по нефти и газу. Около 60000 слов. Москва, «РУССО», 2006
  29. ↑ Булатов А. И. Современный французско-русский словарь по нефти и газу. 240000 терминов. Москва, «РУССО», 2005.
  30. ↑ Яремийчук Р. С. Прошлое с нами. Журнал «Нефтяное хозяйство», Москва, 2010, № 10.
  31. ↑ Яремійчук Р. С. Дорога крызь життя. Львів. Видавництво «Центр Европи», 2005.
  32. ↑ Какауридзе Серго. Труд — неустанный, творческий. Батуми. Газета «Аджария», 23 апреля 1997.
  33. ↑ В. Куксов. Укрощение грифона. Москва. Газета «ТРУД», 20.08.1970.
  34. ↑ Захаров А. П. О крепи. Москва. Журнал «Бурение & нефть». 2008, № 12.
  35. ↑ Память о подвиге. Чернобыльцы. Краснодар, издательство «ЭДВИ», 2011.
  36. ↑ Почетные звания. Краснодар. Газета «Советская Кубань», 18 октября 1966.

Кхин дӀа темана тӀехь

Категореш