Аьхкенан Олимпийн ловзарш 1984
XXIII аьхкенан Олимпийн ловзарш (инг. 1984 Summer Olympics), официалан цӀе — XXIII Олимпиадин ловзарш (инг. Games of the XXIII Olympiad) дӀадаьхьира Лос-Анджелесехь (АЦШ) 1984 шеран 28 июлера 12 август кхаччалц. Лос-Анджелес шозлагӀа тӀеоьцуш дара аьхкенан Олимпийн ловзарш, 1932 шерал тӀаьхьа. «Лос-Анджелес Мемориал Колизеум» йуьсу цхьаъ бен йоцу стадион, тӀаьхь шозза аьхкенан Олимпийн ловзарш дӀаделларан церемони йина (кхечу меттигашкахь, цхьаьна гӀалано Олимпиада кхин цкъа а тӀеоьцуш йалахь, лелайора кхин стадионаш).
Хьалха хиллачу 1980 шеран Олимпийн ловзаршна, Москохан бойкот йинчул тӀаьхьа, оцу ловзаршна бойкот йира ССРС а, дукхахйолчу социалистийн пачхьалкхаша а (Цийчоь, Румыни, Югослави йоцчара, цу тӀе Румынера официалан къоман олимпийн комитетан вакийлат йара), цара альтернативин къийсамаш бира — «ДоттагӀалла-84».
Лос-Анджелесехь хин йолчу Олимпийнн ловзаршкахь советийн спортхоша дакъалацар нийса дац, Ӏамеркан агӀоно Олимпийн харти къиза талхорна а, ССРС-н вакилатна нийса кхерамазаллин гӀулчаш ца хиларна а, ФЦШ-хь дӀайолийначу советийн Ӏедална дуьхьал кампани дӀайахьар а тидаме эцча...
— ССКП ЦК Политбюро сацам «Лос-Анджелесера Олимпийн ловзарийн белхах лацна (АЦШ)» 1984 шеран 5 май[1] куьг йаздина К. У. Черненкос
Бойкотан официалан бахьана хилира Олипиада дӀахьош болчара ССРС а, Варшавин бертан кхечу мехкийн вакилаташна кхерамазаллех жоп ца далар.
Советийн а, Малхбален Германин а спортхой боцуш, америкахоша тешош толам баьккхира йерриг рейтингехь, 1980 шарахь Москохахь ССРС тобанал 3 сов дашо мидал йаьккхира (совгӀатийн йерриг терахьца америкахой 21 мидалца тӀаьхьабисира советийн тобанал, рекорд йара 239, АЦШ, 1904). Дешин совгӀатийн барамца америкахой рекорд йуьсу Олимпийн ловзарийн исторехь.
Волонтёрийн барам — 28 742. Журналисташ — 9190 (4327 — йаздеш берш, 4863 — телевизион а, радио а).
Лос-Анджелесера Олимпийн ловзарийн талисман йара кӀайн корта болу аьрзу Сэм. КӀайн корта болу аьрзу АЦШ сийлаллех цхьаъ йу. Сэм цӀе лелайо АЦШ кхечу сийлалло — Сэм ваша, цуьнгара аьрзуно «йуха лург» йаьккхина коьрта туьллу цилиндр, цунна басар хьаькхна америкин байракх куьцехь.
Экономика
И Олимпийн ловзарш дира пачхьалкхо ахчанца гӀо а ца лоцуш, уьш хьалхара дара, хаъал са йеанарчарех, 223 миллион доллар са йира Олимпиадо. Оргкомитетан гӀуллакхан урхалла дар хӀоттийнера долара компанис бизнесан урхалла даран хьесапца.
СовгӀатийн статистика
| Аьхкенан Олимпийн ловзарш 1984 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Меттиг | Мохк | Деши | Дети | Борза | Дерриг |
| 1 | 83 | 61 | 30 | 174 | |
| 2 | 20 | 16 | 17 | 53 | |
| 3 | 17 | 19 | 23 | 59 | |
| 4 | 15 | 8 | 9 | 32 | |
| 5 | 14 | 6 | 12 | 32 | |
| 6 | 10 | 18 | 16 | 44 | |
| 7 | 10 | 8 | 14 | 32 | |
| 8 | 8 | 1 | 2 | 11 | |
| 9 | 7 | 4 | 7 | 18 | |
| 10 | 6 | 6 | 7 | 19 | |
| 11 | 5 | 11 | 21 | 37 | |
| 12 | 5 | 7 | 16 | 28 | |
Кхин факташ
Брызгина Ольгас дагалоьцу: «ТӀаьххьара денош кхаччалц Лос-Анджелесехь хир йолчу Олимпиадина кечлуш дара тхо... Ткъа политикин бахьанашца ССРС-н тоба Ӏамеркерчу Олимпиадин ловзаршка гӀур йоцийла хиъча, дуккха а спортхошна и долара бохам хилира. Дерриг а дича а, цхьаболчу спортхошна хӀара шайн тӀаьххьара Олимпиада йара...»[2].
Билгалдахарш
- ↑ От Олимпии до Пекина: хроника невероятных событий • Ответный бойкот // Спорт-экспресс, 2008 Архиван копи 2018 шеран 26 июлехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ
- ↑ https://v-variant.com.ua/article/olha-br-zghyna-s-moymy-tytulamy-v-druhoy-strane-ia-b-la-b-myllyonershey/
Хьажоргаш
- Страница Олимпиады (инг.). Официальный сайт МОК.