Черноиванов, Вячеслав Иванович

Чернойванов Вячеслав Иванович вина 1938 шеран асаран беттан 4-гӀа дийнахь Соьлжа-гӀалахь^[1].

Цо чекхъйаьккхина Ташкентан ирригацин а, йуьртабахаман механизацин а инженерийн институт (1963 шо)^[1].

• 1955—1956 — Краснодарехь Седински станокийн заводехь хирло а, слесарь а;
• 1956—1959 — Советан эскарехь гӀуллакх дар;
• 1959—1963 — Ташкентан ирригацин а, йуьртабахаман механизацин а инженерийн институтан студент;
• 1963—1979 — болх бира Машинийн а, тракторийн а парк тойаран а, лелоран а Йерригсоюзан Ӏилманан-талламан технологийн институтехь (ГОСНИТИ): инженер-технолог п, производствон Ӏилманан вовшахтохаран директоран гӀовс;
• 1979—1983 шерашкахь — ВНПО «Ремдеталь» коьрттера директор;
• 1983—1985 — ССРС-н йуьртабахаман сурсаташ арахецаран а, технически гӀоьналлин а Пачхьалкхан комитетан председателан гӀовс;
• 1985—1989 — ССРС-н пачхьалкхан агропромышленни комитетан председателан гӀовс;
• 1989—1991 — Министрийн кхеташонан кхачанан а, эцаран а пачхьалкхан комиссин председателан хьалхара гӀовс;
• 1991—1992 — ССРС-н йуьртабахаман а, кхачанан а министр;
• 1993—1994 — РФ йуьртабахаман а, кхачанан а, кечдеш а промышленностан машенийн а, сервисийн кхочушдан а пачхьалкхан комитетан председатель;
• 1997—1999 — Российн Федерацин йуьртабахаман а, кхачанан а министран гӀовс;
• 1992—1997 а, 1999—2013 а шерашкахь — машинийн а, тракторийн а парк тойаран а, лелоран а Йерригроссийн Ӏилманан-талламан технологийн институтан (ГОСНИТИ) директор^[1];
• 2014 шарахь дуьйна иза ву Федералан Ӏилманан агроинженерин центран ВИМ (ФӀАЦ ВИМ) коьрта Ӏилманан хьехамча^[2];
• Россин Федерацин йуьртабахаман министерствон а, промышленностан а, йохк-эцаран а министерствон а Консультативни советийн декъашхо^[3].

2016 шарахь ГОСНИТИ цхьаьнакхийтира ВИМ-ца, кхоьллина Федералан Ӏилманан агроинженерин центр ВИМ (ФӀАЦ ВИМ)^[2].

Книган автор «Комиссараш а министраш ССРС-н йуьртабахаман гӀуллакх. 1917—1991 шерашкахь»^[4].

В. И. Чернойвановн коьрта Ӏилманан агӀонаш йу агропромышленни комплексехь технически сервисаш кхиор а, ресурсаш Ӏалашъйар а, йуьртабахаман техникан дакъош меттахӀитторан а, чӀагӀдаран а бух болуш принципаш а, технологеш а^[5]. Машинан дакъош меттахӀитторан а, чӀагӀдаран а Ӏилманчас, цуьнан гурашкахь цо кечбина 20 Ӏилманан кандидат а, доктор а.

Чернойванов Вячеслава мехаллин дакъа лоцу биомашсистеман концепци кхолларехь. Цуьнан редакцехь арайелира 2016 шарахь «Биомашсистемаш. Теори а, тӀетохараш а» цӀе йолу фундаментан шина томехь йолу зорба^[6].

500 сов Ӏилманан публикацин автор ву иза, 70 сов тешаллаш а, кхолламан патент а ду цуьнан. Иштта цо болх бо «Машинийн технически сервис» цӀе йолчу Ӏилманан журналан коьрта редакторан даржехь^[7].

• «Даймахкана хьалха дика гӀуллакх дарна» орден, III-гӀа даржан (2023 шеран асаран бутт 27-гӀа де)^[8];
• «Даймахкана хьалха дина гӀуллакхаш бахьана долуш» орден, IV-гӀа класс (2008 шеран оханан бутт 24-гӀа де);
• Невский Александран орден (2018 шеран хӀутоссург бутт 6-гӀа де)^[9];
• Сийлаллин орден(оьр.)нохч. (1998 шеран хӀутоссург бутт 31-гӀа де);
• Къинхьегаман ЦӀен Байракхан орден (1986 шеран хьаьттан беттан 13-гӀа де)^[10];
• «Сийлаллин билгало» орден (1977)^[10];
• РСФСР хьакъволу Ӏилманан а, техникан а гӀуллакхо (1988 шеран асаран бутт 3-гӀа де);
• ССРС-н Министрийн Советан совгӀат^[10];
• Россин Ӏилманийн академин Сийлаллин грамота (2025 шо)^[11];
• В. П. Горячкинан цӀарах РӀА дашо мидал агропромышленни комплексехь машенашна технически сервис йарехь Ӏилманан бух кхолларан белхийн серий бахьана долуш.