Ташлих
Ташлих — жуьгтийн цІанваран керлашеран Іадат, цуьнан цІе схьаэцна инжила цитатера Мих. 7:18—20. ЦУ чуьра къамелца «Ахьа эгор ду (ותשליך) хордан къуркъамани чу церан дерриг къинош»[1], даздо Керла Шеран дийнахь (Рош ха-Шана жуьгтийн рузманца) делкъала тІехьа эркан берда йистехь йийцина кийсиг йоьшуш Михин жайнин, кхин далла хьасталуш волу дуІнаш до, цу тІе хин чу бепиган цуьргаш кхуьйсу чІерашна. Ташлихан доьшу дуІанаш, далийна «Сиддурехь». ХІунда аьлча Талмудехь, гаонийн литературехь а, хьалхара жуьгтийн моллин авторитеташкахь хІумма а ца дуьйцу ташлихах, ойла йан йеза, и Іадат йукъа даьккхина тІаьхьуо — немцойн жуьгташа XIV бІешерал тІаьхьа. ХІинци а леладо ортодоксан жуьгташа.[2]
Тайп-тайпана маьІна дар
Дуьххьала дІа хьажор ташлих тІе хуьлу Якова Меллна (велла 1427[3]), цуо, «Сефер-га-Яшарера» мидрашан агадин тІе доьгІна, лору и Іадат «Акеда» дагалецар (Ӏисакъан гІурба дер): ИбрахІима гІурбанна Іисакъанна урс хьакха воллуш, шейтІа цунна новкъа хІоьттира, йцира цуо айсина Іоврийн куц. ИбрахІим а, Іисакъ а хи буха вахара, Деле гІо дийхира; Іовраш дІайевлира.[2]
Меллна лорура хи чу цуьргаш кхийса шот дийнахь ца магар. Цундела, Рош-ха-Шана шот дийнахь дагІахь, тІаккха ташлих тІаьхьарчу денна дехьадоккху[2].
Горовиц Исаияс[4] (1555 гергга — 1630) гайтина, хІун маьІна ду оцу Іадатехь чІера: цуо дагадоийтара адамна шен кхолламах лаьцна, дохко волуьйтура сиаг, Екклесиастан жайнахь аьлла: «Іов йукъа бахана чІара санна» (Екк. 9:12); чІеран цІоцкъамаш дац, цуьнан бІаьргаш даимна дІадиллина ду, цуо сийлалла йо цкъан а наб ца йечу Исраил Іалашйечун.[2]
Иссерлес Моисей (XVI бІешо) иштта кхетийна иза[5]: хІордан къукъаманин гора дуьне колларан йуьхьиг; цундела Керла Шеран дийнахь — дуьне кхоьллинчу дийнахь — хин чу бепиг кхуссу[2].
Къабалин Іадат духаран йаххаш лестор церемонин хенахь, охьаэгорхьама «келиппот» (жуьг. «чкъоьргиш», аьлча а зуламан йилбазах йевлла), дуьхьала бехира рационалистийн дог-ойла йолу жуьгтий ташлихан Іадатна, адаманна моьтту боккъал а дего мега къинош хин чу, тІаккха цуо шеца дІахьо. Башха дуьхьала бевлира ташлихан — текъамдинан Іадатан санна — маскилимаш (жуьг. «дуьххьарлера мозгІарш», «кхеттарш»).[2]
Говзаллехь гайтар
Уггаре дика ташлих йемалдина Эртер Ицхак цуьнан «Ha-Zofeh le-Bet Israel» (64—80, Вена, 1864) чохь[2].