ТашаххӀуд

Ташаххуд (Ӏаьр. تشهد‎‎ — тешалла) йа Ат-Тахьийат (Ӏаьр. التحيات‎‎ — маршалла) — ламаз, иза доьшу ламаз дечу хенахь, шолгӀа сужд динчул тӀаьхьа а, тӀаьххьарчу ракӀатехь а.

Хаам

ТашаххӀуд билгалдина долу йоза дешар ду, цу йукъахь ду АллахӀ хаставар, Мухьаммад Пайхамарна маршалла хаийтар, иштта Дела цхьаъ хиларан тешалла дар а (шахӀада)[1].

Иза охьахиъначу хьолехь (каӀда) олу:

  • дуккха ракаӀаташ долчу ламазашкахь шолгӀачу ракаӀатал тӀаьхьа;
  • муьлхха а парз йа суннат ламазан тӀаьххьарчу ракаӀатехь[2].

Ӏуьйра ламазехь (фаджр) ташаххӀуд цкъа доьшу, кхин долчу парз ламазашкахь — шозза[3].

Чулацам

ТашаххӀудан классикин текст «Ат-тахиййату лиллахӀи…» бохучу дешнашца долало, цу йукъахь ду:

  • АллахӀна маршаллаш далар а, Иза хаставар а;
  • пайхамарна маршо а, беркат а дехар;
  • пожелание мира праведным;
  • тешалла дар: «АллахӀ воцург кхин дела вац, Мухьаммад — Цуьнан илланча ву»[1].

Хьадисашкахь деана йозанан тайп-тайпана варианташ йу, амма цара йукъара маьӀна а, хӀоттам а ларбо[4].

Гоч Транскрипци Текст
Ӏибадатан дерриг тайпанаш: дешнех долу а, дегӀаца долу а, даьхнийца долу а — АллахӀан ду. [Ат-тахиййату лилляхи ва-с-салавату ва-т-таййибат] التحيات لله والصلوات والطيبات
Маршо хила хьуна, хӀай Пайхамар, АллахӀан къинхетам а, Цуьнан беркаташ а. [Ас-саляму ‘алейка айюхан-набиййу ва рахматуллахи ва баракатух] السلام عليك أيها النبي ورحمة الله وبركاته
Маршо хила тхуна а, АллахӀан дикачу лайшна а. [Ас-саляму ‘алейна ва ‘аля ‘ибадилляхис-салихин] السلام علينا وعلى عباد الله الصالحين
Тешалла до ас, АллахӀ воцург кхин дела ца хиларна, иштта тешалла до ас Мухьаммад — Цуьнан лай а, илланча а хиларна. [Ашхаду алля иляха илля-Ллаху ва ашхаду анна Мухаммадан ‘абдуху ва расулюх] أشهد أن لا إله إلا الله، وأشهد أن محمدا عبده ورسوله

Бакъонийн статус

Статус ташаххуда в исламском праве зависит от мазхаба:

  • хьанифийн мазхабехь хьалхара ташаххӀуд декхарийлахь (важиб) лору;
  • шафиӀийн мазхабехь — суннат;
  • хьанбалийн мазхабехь — ламазан декхарийлахь долу дакъа;
  • маликийн мазхабехь — деза лоруш долу гӀуллакх;
  • шиӀийн (джаӀфарийн) ламастехь — ламазан декхарийлахь дакъа[3].

Декхарийлахь волу ташаххӀуд йукъахбитарна меттиг дӀабуза мега тӀехдолу сужданаш (сахьв-сужда) дарца[4].

Схьадалар

ТашаххӀудан йоза Къуръан йукъа ца догӀу, иза хьадисашца схьадеана — Мухьаммад пайхамаран дешнех а, гӀуллакхех а лаьцна долчу хаамашца. Уггар девзаш долчу вариантех цхьаъ ӀабдуллахӀ ибн МасӀудехьара схьадеана ду[1].

МаьӀна

Ламазан хӀоттамехь ташаххӀудана ладаме меттиг дӀалоцу, хӀунда аьлча:

  • цу йукъахь коьрта динан тешалла (шахӀадат) ду;
  • пайхамарна ларам гойту;
  • ламаз чекхдалале цуьнан коьрта дакъош дерзадо[3].

Билгалдахарш

  1. 1 2 3 А. Али-заде. Исламский энциклопедический словарь / кандидат искусствоведения Е. Кононенко. — М.: Из-дательский дом «Ансар», 2007. — 400 с. — ISBN 5-98443-025-8.
  2. Акимушкин О.Ф., Боголюбов А.С., Бойко К.А. Ислам. Энциклопедический словарь / С.М.Прозоров. — М.: Наука, 1991. — 315 с. — ISBN 5-02-016941-2.
  3. 1 2 3 Г. В. Милославский, Ю. А. Петросян, М. Б. Пиотровский. Ислам. Энциклопедия / М. Б. Пиотровский. — М.: Наука, 1991. — 315 с. — ISBN 5-02-016941-2.
  4. 1 2 Сюкияйнен Л. Р. Мусульманское право: вопросы теории и практики / Л. Р. Сюкияйнен ; АН СССР, Ин-т государства и права. — М.: Наука, 1986. — 254 с. — ISBN 978-5-7598-4423-5.

Хьажоргаш

  • Tas̲h̲ahhud / Wensinck, A.J.; Rippin, A. // Encyclopaedia of Islam. 2 ed. — Leiden : E. J. Brill, 1960—2005.(мехах)

Категореш