Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Сулаев Мохьмад Абун воӀ

Сула́ев, Мо́хьмад Абу́евич Абун воӀ (оьрс. Магомет Абуевич Сулаев; 1920 шеран 20 сентябрь, ГIойтIа — 1992 шеран 11 ноябрь) — советан йаздархо а, поэт а, хирург а, Нохч-ГӀалгӀайн АССРн а, ССРСн йаздархойн Бертан декъашхо[1].

Биографи

Вина 1920-чу шеран товбецан беттан 20-гӀа дийнахь ГӀойтӀахь. Ишкола йаьккхина ваьлла 1933-чу шарахь. Цуьнан литературин гӀуллакхаш дӀадоладелира къоналлехь — цо йазйира шен дуьххьарлера стихотворени «Нохчийн эшар» шен 15 шо долуш, цо чекхъйаьккхира Бакохан белхалойн факультет.

Зорбане арахеца волавелла 1939-чу шарахь: поэзи а, литературни дийцарш а, нохчийн матте гочдарш а[2].

1941-чу шарахь цо чекхъйаьккхира Бакох Азербайджанан медицинан институт(оьр.)нохч. .

Шен дуьххьарлера «Малх тоьлур бу» цӀе йолу поэма цо арайаьккхира 1943-чу шарахь. Иза лерина йара Советски Союзан Турпалхочун Нурадилов Ханпашина.Нохчийн халкъ махкахдаьккхинчу хенахь а произведенеш ца кхуллуш ца Ӏийра иза. Амма цуьнан произведенеш зорбане ца йохура.

1944—1957 шерашкахь Сулаев Магомет Кхазакхийн ССР-н Джамбылан областан Джамбылан районан участкан больницин куьгалхон даржехь вара, областан больницехь психиатран болх бира[2].

Республикин больницехь хирург а, республикин могашаллин дешаран цӀийнехь коьрта лор а вара иза[2]. Цо арахецна иттаннаш поэзин а, прозин а, критикин а гуларш.

1958-чу шарахь арайелира «Безаман иллеш» цӀе йолу дуьххьарлера стихийн гулар, 1959-чу шарахь «Велларг денвар» цӀе йолу дийцарийн а, очеркийн а сборник[2].

Сулаев Магомедан стихаш зорбане йаьхна «Дон» а, «Знамя» а, «Дружба Народов» а, «Октябрь» а, «Нива» а, «Звезда» цӀерш йолчу литературин журналашкахь. Нурадиловн цӀарахчу драматически театро хӀиттийна цуьнан гочдарийн постановкаш, шайна йукъахь Н. Гоголан «Захало» а, Р. Гамзатовн «Горянка», И. Базоркинан «БӀешерийн боданера» а, кхин а произведенеш а йолуш[3].

Библиографи

  • поэма «Солнце победит» (1943 шо);
  • роман «Тавсултан покидает горы» (1966 шо);
  • роман «Лаьмнаша ца дицдо» (1990 шо);
  • «Велларг денвар» (1959 шо);
  • «Даймехкан зӀаьнарш» (1961 шо);
  • «Октябро кхоьллинарг» (1968 шо);
  • «Йовшйоцу цӀе» (1970 шо);
  • «Бой за солнце» (1970 шо);
  • «Чинар на скале» (1972 шо);
  • «Бакъдерг» («Истина», 1973 шо);
  • «Лаьттан бос» (1978 шо);
  • «Адамалла» (1984 шо);
  • «Орлиной тропой» (1987 шо);
  • «Иду на зов»;
  • «Искры из сердца»;
  • «Песни любви»[4].

СовгӀаташ

  • Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н хьакъволу лор[3].

Литература

Нохчийн маттахь

  • Айдаев Ю. ХӀунда воьду Тавсолта ломара дӀа? «Орга», 1967, № 3-4.
  • Чентиева М. Безаман эшарш. ДоттагӀалла, 1959, № 4.
  • Чентиева М. Тавсолта ломара дӀавоьду. «Ленинан некъ», 1967, 17 февраль.

Оьрсийн маттахь

  • Алироев И. Товсолтан уходит с гор. «Грозненский рабочий», 1967, 15 июня.
  • Мальсагова А. У., Туркаева Х. В. «Писатели советской Чечено-Ингушетии». 1969 шо.
  • Мамакаев М. Показать духовную красоту нашего современника. «Грозненский рабочий», 1961, 4 июня.
  • Мамакаев М. Поэты и современность. «Грозненский рабочий», 1964, 20 декабря.
  • Чентиева М. Черты нового. «Грозненский рабочий», 1962, 26 декабря.

Билгалдахарш

  1. ↑ Магомет Сулаев (1920 – 1992)(оьр.), ГАУ «Издательский дом» (29 январехь 2025). Дата обращения: 28 апрелехь 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 Сулаев Магомет Абуевич. www.groznycity.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 28 апрель.
  3. ↑ 1 2 Увайс Лорсанукаев. Вехи творчества. Вести Чеченской Республики © (2012 шеран 21 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 28 апрель.
  4. ↑ 20 сентября родился знаменитый чеченский писатель и поэт Магомед Сулаев. www.grozny-inform.ru (2016 шеран 20 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 28 апрель.

Категореш