Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Солтаев, Мансур Муссан воӀ

РУВИКИ чохь изза фамили йолчу кхечу адамех лаьцна йаззамаш бу Солтаев.

Солтаев Мансур Муссан воӀ (оьрс. Мансур Муссаевич Солтаев; 1978 шеран 13 июнь, Энгельс[d], Саратован область) — Россин пачхьалкхан гӀуллакххо а, Нохчийн Республикехь адамийн бакъонашца волу векал (омбудсмен) (2021-чу шарахь дуьйна).

Биографи

Дуьненчу ваьлла 1978-чу шеран асаран беттан 13-чу дийнахь Саратовн областерчу Энгельсехь.

2007 шарахь «Технологи а, совдегаралла а» говзалла кара а йерзош, тӀехдика чекхйаьккхина Нохчийн пачхьалкхан хьехархойн институт.

2008-2010-чу шерашкахь Соьлжа-ГӀалин Заводской кӀоштан администрацин куьйгалхочун гӀоьнчин даржехь болх бина[1].

2010-2015-чу шерашкахь «Цхьааллин Росси» партин кӀоштан декъан куьйгалхочун гӀоьнчин а, исполкоман регионан декъан куьйгалхочун а даржашкахь белхаш бина[2].

2013-чу шарахь дуьйна ХӀусамийн-коммунальни бахаман декъехь йукъараллин терго латторан регионан туьшан куьйгалхо ву. Нохчийн Республикин Рамзан Кадыров волчохь гражданийн йукъаралла кхиорехула а, адамийн бакъонийн волу йукъараллин кхеташонан социальни гӀуллакхашкахула йолчу белхан тобанан куьйгалхо ву[2].

2019-чу шарахь дуьйна Нохчийн пачхьалкхан университетан Кхетош-кхиоран а, социальни а белхан урхаллин хьаькаман даржехь болх бина[1].

2020-чу шарахь Экономикин лаккхарчу ишколехь «Россин Федерацехь къаьмнийн Ӏалашонаш кхочушйаран хьелашкахь лаккхарчу дешаран хьукматехь урхалла дар» говзалла лакхайаккхаран программа чекхйаьккхина[1].

2021-чу шеран гӀуран беттан 30-чу дийнахь Нохчийн Республикехь адамийн бакъонашцахула волу векал (омбудсмен) хӀоттийна[1]. Цул хьалха оцу даржехь хилла волчу Нухажиев Нурдис, 2020-чу шарахь Россин субъекташкахь адамийн бакъонашкахула волчу векалан даржехь цхьа стаг тӀеккал шозза хила йиш цахиларан хьокъехь федеральни хийцамаш бинчул тӀаьхьа, дӀадитира и дарж[3].

Йукъараллин гӀуллакх

2019-чу шарахь зударийн бакъонаш ларйаран Ӏалашонца, дукха зударий балор магор дӀакховдийра. 2020-чу шарахь бераш дайъинчарна а, педофилашна а веран таӀзар дар дӀакховдийра.

2023-чу шеран хьаьттан баттахь, Россин Федерацин адамийн бакъонашкахула йолчу векалан Москалькова Татьянин тӀедилларца Къуръан дагийна волчу Журавель Никитин хьал муха ду хьаьжира, Кадыров Адама шена йиттина аьлла, цо дина арз а довзийтира.

СовгӀаташ

  • Россин президент волчохь йолчу Геральдически кхеташонан билгало[1];
  • Нохчийн Республикин «Къинхьегамехь билгалваларна» сийлахь билгало[1];
  • «Адамийн бакъонаш ларйарна» мидал (2019)[1] — гражданийн йукъаралла дӀахӀотторна а, кхиорна йукъа йоккха хазна йилларна а, гражданийн конституцин бакъонаш ларйарна а, гражданийн йукъараллина а, Ӏедалан органашна а йукъара зӀенаш чӀагӀйарна а[2];
  • Пачхьалкхан думин баркалла (2019) — Нохчийн Республикин Конституци тӀеэцаран референдум дӀайахьа кечамаш барехь а, дӀайахьарехь а башха хьуьнарш гайтарна[2];
  • Россин Федерацин йукъараллин палатин баркалла (2021) — гражданийн харжамийн бакъонаш ларйарна йукъараллин терго латторна йукъа йоккха хазна йилларна[1];
  • Мидал «ГӀоьнна» (2025)[4].

Санкцеш

2023-чу шарахь Украинин а, Европин союзан а, США-н а санкцешна йукъавахийтина[5].

Билгалдахарш

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 История института Уполномоченного по правам человека в Чеченской Республике, основные достижения, доклады. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 20 май.
  2. ↑ 1 2 3 4 Солтаев Мансур Муссаевич. Общественная палата Российской Федерации. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 20 май.
  3. ↑ Госдума приняла закон о региональных омбудсменах. Российская газета (2020 шеран 5 март). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 20 май.
  4. ↑ Мансур Солтаев награждён медалью Росгвардии за активное содействие в выполнении служебных задач. www.chechnyatoday.com (2025 шеран 14 апрель). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 20 май.
  5. ↑ Чеченский омбудсмен заявил, что рад санкциям со стороны Украины(оьр.), РИА Новости (27 февралехь 2023). Дата обращения: 20 майхь 2026.

Категореш