Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Смит, Джон (капитан)

Джон Смит (инг. John Smith; 1580 шеран 9 январехь(15800109), Уиллоуби — 1631 шеран 21 июнехь (1 июлехь), Лондон) — ингалсан йаздархо а, хӀордахо а, лаьттина таханлерачу АЦШ мехкан тӀиера британин хьалхарчу эвлан, Джеймстаунан хьостехь.

Шуьйрачу массийн ойланашкахь капитанан Джон Смитан цӀе йоьзна йу, цуо ша йийцинчу индахойн тхьамдан, Покахонтас цӀе йолу, йоьӀца хилла «романтикан уьйран» историца.

undefined

Биографи

Хьалхара шераш

Джон Смит вина 1580-чу шеран 9-чу кхолламан беттан Линкольнширан Алфордана гергахь йолчу Уиллоуби гӀалахь.Эдуарда VI[1] дешна паччахьан грамматикан школехь. 13 шо долуш иза буобер висира, дукха хан йалале совдегаран Томас Сандалан дешархо хилира. 16 шо долуш Смит Сандалан Ӏамор дӀа а тесна, Франце вахара, лорд Уиллоубин шолгӀачу кӀантаца цхьаьна, дукха хан йалале иза дӀавахара Нидерландийн йозуш ца хиларехьа къийсамехь дӀакхета. Цул тӀаьхьа ши шо даьлча Дуьненайукъарчу хӀорда тӀехь лелачу йохк-эцаран кеманна тӀе балха эцна иза.

1600-чу шарахь Смит дӀакхийтира Османан империца тӀом беш хиллачу Австрин эскарех.Джон Смит тӀом бира Валахехь урхалчин Раду Х Щербанан эскарехь губернаторна Иеремия Мовилана дуьхьал, амма 1602-чу шарахь Трансильванехь хала чевнаш йира, йийсаре лаьцна, цул тӀаьхьа Крымски ханстве воьхкира. Смит эцначу сийлахьчу турк Богала совгӀатна хьажийна иза шен грекин нускална, иза, ша капитана дийцарехь, цунна везавелла хилла.ТӀаьхьо йоӀа тутмакх шен вешина тӀе хьажийна хилла. Цул тӀаьхьа иза Азове дӀахьажийра[2].

Вирджински экспедици

Англехь Джон Смит дӀакхийтира керла латтанаш колонизаци йан кечлуш йолчу Вирджинин компанех. 1606-чу шеран 20-чу гӀуран баттахь Англера дӀадахара Вирджини компанин кхо кема ("Сьюзан Констант", "Годспит", "Дискавери"). Путешестви лаьттара 4 баттахь. 1607-чу шеран оханан баттахь экспедицин кеманаш лаьтта тӀе кхечира.Джон Смит дӀакхийтира компанин куьйгалло керлачу колонин доладан хаьржинчу ворхӀ стагах. 1607-чу шеран 13-чу х1утосург баттахь кхоьллина станица — Джеймстаун, цуьнан бахархойн терахь йуьхьанца 104 стаг вара.

1607-чу шеран йуьххьехь Джон Смит таллам бан вахара, йийсаре лаьцна индейцаша. ТӀаьхьо шен «Вирджинин истори» цӀе йолчу книга тӀехь цо дуьйцу, ша Алгонкинийн союзан лидеран Паухатанан лагере валийна хиларх лаьцна.

1608-чу шеран 2-чу кхолламан беттан дийнахь Джон Смит Джеймстауне йухавеъча, цу поселкехь вехаш 38 стаг бен вацара. Джон Смитан[3] аьтто белира индейцашца машар бан, цуо аьтто бира ингалсхойн дийна биса. Индейцаша гӀо дора дӀатарбеллачарна цӀе йаьллачул тӀаьхьа кхачанца, цул тӀаьхьа цаьрца йохк-эцар лелайора[4].

Велла 1631-чу шеран 21-чу асаран баттахь. ДӀавоьллина Лондонан къилбаседан агӀонехь.

Смитан книгаш

Смитан коьрта книгаш:

  • «Истинное повествование о достопримечательных событиях в Виргинии» (1608)
  • «Карта Виргинии» (1612).
  • The Proceedings of the English Colony in Virginia (1612)
  • «Описание Новой Англии» (1616).
  • New England’s Trials (1620, 1622)
  • «Общая история Виргинии, Новой Англии и островов Соммерса» в 6 частях (1624), Покахонтасах лаьцна дуьйцуш.
  • An Accidence, or the Pathway to Experience Necessary for all Young Seamen (1626)
  • «Морская грамматика» (ок. 1627)
  • «Правдивые странствия, приключения и наблюдения капитана Джона Смита в Европе, Азии, Африке и Америке с 1593 по 1629 г. от Р. Х.» (1630).
  • Advertisements for the Unexperienced Planters of New England, or Anywhere (1631)

Кино йуккъахь

  • «Капитан Джон Смит и Покахонтас» (Captain John Smith and Pocahontas) — реж. Лью Лэндерс (США, 1953), в роли Дж. Смита — Энтони Декстер.
  • «Покахонтас» (Pocahontas) — реж. Дэниэл Дж. Суисса (Канада, 1995), в роли Дж. Смита — Майлз О’Киффи.
  • «Новый Свет» (The New World) — реж. Теренс Малик (США, 2005), в роли Дж. Смита — Колин Фарелл.
  • Пребывание Джона Смита в Джеймстаунском поселении отражено в документальном фильме "1607: A Nation Takes a Root, " снятом музеем Джеймстауна в 2007 году к 400-летней годовщине основания колонии[5].

Билгалдахарш

  1. ↑ King Edward VI Grammar School Louth. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 3 декабрь.
  2. ↑ История всемирной литературы. Т.4. М., 1987. С.559
  3. ↑ Специфика развития отдельных колоний - История США(бил-боцу.). ushistory.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 16 декабрь.
  4. ↑ Первые поселенцы и индейцы: 400-летие Вирджинии. Кху чуьра архивйина оригиналан 2017 шеран 17 сентябрехь
  5. ↑ Admin, Site Капитан Джон Смит | История США(бил-боцу.). web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 16 декабрь.

Литература

  • Horn, James, ed. Captain John Smith, Writings, with Other Narratives of Roanoke, Jamestown, and the English Settlement of America (Library of America, 2007) ISBN 978-1-59853-001-8.
  • Philip L. Barbour, The Jamestown Voyages under the First Charter, 1606—1609, 2 vols., Publications of the Hakluyt Society, ser.2, 136-37 (Cambridge: Cambridge University Press, 1969)
  • A. Bryant Nichols Jr., Captain Christopher Newport: Admiral of Virginia, Sea Venture, 2007
  • Philip L. Barbour, The Three Worlds of Captain John Smith (Boston: Houghton Mifflin, 1964)
  • Gleach, Frederic W. Powhatan’s World and Colonial Virginia. Lincoln: University of Nebraska Press, 1997.
  • Dorothy Hoobler and Thomas Hoobler, Captain John Smith: Jamestown and the Birth of the American Dream (Hoboken, N.J.: John Wiley & Sons, 2006)
  • Horn, James. A Land as God Made It: Jamestown and the Birth of America (New York: Basic Books, 2005)
  • Kupperman, Karen Ordahl ed., John Smith: A Select Edition of His Writings (Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1988)
  • Price, David A., Love and Hate in Jamestown: John Smith, Pocahontas, and the Heart of a New Nation (New York: Knopf, 2003)
  • Lemay, J.A. Leo. Did Pocahontas Save Captain John Smith? Athens, Georgia: The University of Georgia Press, 1992, p. 25.
  • Giles Milton, Big Chief Elizabeth: The Adventures and Fate of the First English Colonists in America, Macmillan, New York, 2001
  • John Smith, The Complete Works of Captain John Smith (1580—1631) in Three Volumes, edited by Philip L. Barbour, 3 vols. (Chapel Hill: University of North Carolina Press for The Institute of Early American History and Culture, Williamsburg, 1986)
  • Smith, John. The Generall Historie of Virginia, New-England, and the Summer Isles. 1624. Repr. in Jamestown Narratives, ed. Edward Wright Haile. Champlain, VA: Roundhouse, 1998. pp. 198-9, 259.
  • Smith, John. Letter to Queen Anne. 1616. Repr. as 'John Smith’s Letter to Queen Anne regarding Pocahontas'. Caleb Johnson’s Mayflower Web Pages. 1997. Accessed 23 April, 2006.
  • Symonds, William. The Proceedings of the English Colonie in Virginia. 1612. Repr. in The Complete Works of Captain John Smith. Ed. Philip L. Barbour. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1986. Vol. 1, pp. 251-2
  • Warner, Charles Dudley, Captain John Smith, 1881. Repr. in Captain John Smith Project Gutenberg Text

Хьажоргаш

Категореш