Сабсаби, Зияд Мухамедович

Сабсаби Зияд Мухамедович (оьрс. Зия́д Мухаме́дович Са́бсаби; Ӏаьр. زياد ﺳﺒﺴﺒﻲ‎‎; 1964 шеран 1 февраль, Халеб) — Россин политикан гӀуллакхо а, Федерацин Кхеташонан декъашхо (2008—2019) а, экономикан Ӏилманийн кандидат а. «Цхьааллин Росси» партин декъашхо[1][2].

Гергарчу Малхбалехь а, Къилбаседа Африкехь а Нохчийчоьнан Куьйгалхочун векал[2]. Шемахь а, Иракъехь а тӀеман зонашкара Россин бахархой эвакуаци йарехь жигара дакъалоцуш ву[3].

Биографи

Зияд Мухамедович Сабсаби вина 1964-чу шарахь чиллин беттахь 1-чу дийнахь Шемарчу Хьалаб гӀалахь. Цо чекхйаьккхина Димашкъан университет а, А. А. Жданова цӀарах Ленинградан пачхьалкхан университетан дуьненайукъара журналистикин факультет а. Экономикан Ӏилманийн кандидат[4][5].

1989-чу шарахь Нохчийчу веана, 1991-чу шарахь Россин гражданалла йелла Ӏедало[2].

1991—1994-чу шерашкахь болх бира Нохчийн Республикан Ичкерин арахьарчу гӀуллакхийн министраллехь, арахьарчу зӀенийн декъан куьйгалхо а волуш.

1994-чу шарера 1997-чу шаре кхаччалц хьуьнарчин болх беш вара иза.

1997-чу шарахь Нохчийн Ичкерин Ӏедалан структурашка йухавоьрзу, Нохчийчоьнан муфтин арахьарчу йукъаметтигийн хьехамчин, тӀаьхьо Нохчийчоьнан администрацин куьйгалхочун Кадыров Ахьмадан хьехамчин даржехь болх бо цо.

2003-чу шеран эсаран беттан иза хӀоттийра Нохчийчоьнан президентан а, правительствон а аппаратан куьйгалхо, ткъа оццу шеран лахьанан беттан вице-премьер а, Нохчийчоьнан президентан а, правительствон а аппаратан куьйгалхо а.

2004—2008 шерашкахь болх бина Нохчийн Республикин Правительствон председателан заместитель а, Россин Федерацин Президентан волчохь Нохчийчоьнан йуьззина векалан даржехь а[2].

2004-чу шеран оханан баттахь Нохчийчоьнан Ӏедалехь вице-премьерийн даржаш дӀадаьхна, амма йукъа дукха хан йалайе, хӀутоссург баттахь Кадыров Рамзанан омрица Сабсаби Зияд, цхьа могӀа хьаькамашца цхьаьна, вице-премьеран статусе йухаверзийра.

2007-чу шеран гӀуран баттахь Нохчийчоьнан V-чу кхайкхаман Пачхьалкхан Думе харжамашкахь дакъалецира.

2008-чу шарахь чекхайеккхина Россин Федерацин арахьарчу гӀуллакхийн министерствон Дипломатийн академи дуьненайукъарчу йукъаметтигийн говзанчийн[2].

Федерацин Кхеташонан декъашхо

2008-чу шеран лахьанан беттара 26-чу дийнахь 2019-чу шеран лахьанан батте 6-гӀа деношкахь кхаччалц иза вара Федерацин Кхеташонан декъашхо Нохчийчоьнан пачхьалкхан Ӏедалан законашкхолларан меженера. 2009-чу шеран лахьанан беттара дуьйна 2019-чу шеран лахьанан беттан кхаччалц иза вара Федерацин Кхеташонан Дуьненайукъара гӀуллакхийн комитетан председателан гӀовс[6][2].

2008—2013 шерашкахь Нохчийн Республикин законодательни органан векал вара (Нохчийн Республикин 3-гӀачу кхайкхаман парламентан депутат).

2013—2016 шерашкахь Нохчийн Республикин законодательни органан векал вара (Нохчийн Республикин 4-гӀа кхайкхаман парламентан депутат).

2016-чу шеран эсаран баттера 2019-чу шеран лахьанан батте кхаччалц Нохчийчоьнан низамашдаккхаран органан векал вара иза.

2019-чу шарахь лахьан беттан 6-чу дийнахь Федерацин Кхеташоно хенал хьалха дӀайаьккхира Сабсабин хан, цуьнан дехарца. Цо шен сацам «тӀекхуьучу чкъурана некъ бан» лаам хиларх лаьцна дийцира.

Федерацин Кхеташонера араваьллачул тӀаьхьа дина гӀуллакхаш

2019-чу шарахь 11 шо долу Ибрагимов Хадис цӀаверзоран операцехь дакъалоцуш хилла Сабсаби. Масех шо дара и кӀант тӀепаза вайна, Шемарчу Эль-Хол олучу лагерехь карийна иза[7].

Санкцеш

Ӏамеркан санкцийн тептарна юкъаваьккхина Сабсаби Зияд[8].

СовгӀаташ

  • ДоттагӀаллин орден(оьр.) (2005)[2];
  • Сийлаллин орден (2014)[9];
  • «Республикин Хьалхара Президент Кадыров Ахьмад-Хьаджи дагалоцуш» (бекарг бутт 23-гӀа де 2020 шо) — дуккха а шерашкахь сакхт доцуш къахьегарна а, Нохчийн Республикин конституционни къепе кхолларехь доккха дакъа лацарна а.

Билгалдахарш

  1. Сабсаби Зияд Мухамедович, Единая Россия. Дата обращения: 2 июнехь 2026.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Сабсаби, Зияд Мухамедович. www.tass.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 2 июнь.
  3. Власти Чечни эвакуируют из Сирии всех нуждающихся в этом женщин и детей. www.tass.ru (2017 шеран 13 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 2 июнь.
  4. представитель от законодательного (представительного) органа государственной власти Чеченской Республики. Совет Федерации Федерального Собрания Российской Федерации. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 2 июнь.
  5. Сенатором от Чечни стал выходец из Сирии. www.rg.ru (2008 шеран 26 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 2 июнь.
  6. Сенатор от Чечни попросился на отдых. «Коммерсантъ» № 204 от 07.11.2019, стр. 3. www.kommersant.ru (2019 шеран 7 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 2 июнь.
  7. Зияд Сабсаби: Хадиса Ибрагимова хотели похитить террористы, ЧГТРК Грозный. Дата обращения: 2 июнехь 2026.
  8. США ввели санкции против вице-премьера Чечни и ФК «Ахмат» // Новости НТВ, НТВ. Дата обращения: 2 июнехь 2026.
  9. Сабсаби Зияд Мухамедович, Совет Федерации Федерального Собрания Российской Федерации. Дата обращения: 3 июнехь 2026.