Нохчий Шемахь
Истори
Дуьххьара нах кхалхаран(миграци) тулгӀе хилира 1865 шарахь. А. П. Бергера дийцарехь, цуьнан чаккхенгахь 1871-чу шарахь Шеман лаьтта тӀехь бехаш хилла 1200 нохчийн доьзал. Амма и терахь тӀаьхьо вуно лахделира ун а, хорша а эпидеми бахьана долуш. Карарчу хенахь Шемарчу 6 эвлахь веха гергарчу хьесапехь 2 эзар нохчо, мухӀажирийн хьалхарчу тулгӀенан тӀаьхьенаш[1].
Керла нохчийн дӀатарбелларш бахьана долуш диаспора шорйелира. Коьрта алсамдалар хилира 1912 шарахь, къаьсттина дукха мухӀажираш схьататтаабеллачу муьрехь. Керла тӀебаьхкинарш дӀатарбина Голанан лакхенийн кӀоштахь а, Къунейтра гӀалахь а[1].
1967 шарахь, 6 дийнан тӀом бахьана долуш, оцу кӀоштийн бахархой арабаьхна Израилан эскарша; ХӀусамаш дӀайаьхначарна йукъахь бара нохчий а, оцу хенахь лаххара а 10 йуьртахь бехаш хилла уьш. МухӀажарийн Димашкъ санна йолчу йаккхийчу гӀаланашкахь дӀатарбала дийзира, цигахь тӀаьхь-тӀаьхьа д1атарлуш. Мухха а делахь, кхидӀа а шаьш нохчий лору цара. Цу дӀатарбеллачу нехан тулгӀенан векалех цхьаъ вара дӀакхелхина Ӏеламстаг а, поэт а Ваьппин Даиб[1].
Билгалдахарш
- ↑ 1 2 3 Бадаев, 2008, с. 229.
Литература
- Бадаев С.-Э. С. Чеченская диаспора на Среднем и Ближнем Востоке: история и современность. — Нальчик: ГП КБР «Республиканский полиграфкомбинат имени Революции 1905 г.», 2008. — 320 с. — 500 экз. — ISBN 9785881959494.
- Берже А. П. Выселение горцев с Кавказа // «Русская старина». — СПб., 1882. — Т. 36. — № 10−12.
- Дзагуров Г. А. Переселение горцев в Турцию // Материалы по истории горских народов. — Ростов., 1925. — 202 с.