Нохчийн Республикин пачхьалкхан символикан де

Нохчийчоьнан пачхьалкхаллин коьрта символ исторехь масийттазза хийцайелла^[2].

2004 шо кхаччалц республикан байракх бара баьццара нийса агӀо, уггар бухахь вовшашна уллехь цхьатерра барам болу кхо горизонталан сиз а долуш (шиъ цӀен а, цхьа кӀайн сиз а долуш)^[2].

ХӀинцалера байракх, баьццара а, кӀайн а, цӀен а басахь, дашо орнамент а йолуш, дуьххьара къобалбина асаран беттан 24-гӀа дийнахь 2004 шарахь указца № 125 жоьпалла кхочушдеш волу Нохчийн Республикин Куьйгалхочо С. Б. Абрамовс^[3]. Асаран беттан 3-гӀа дийнахь 2008 шарахь леррина чӀагӀбира Нохчийн Республикан кхузаманан символ^[2]. Ткъа Россин Федерацин Пачхьалкхан геральдикан реестре 4282 номерца дӀайазбина^[4].

Нохчийн Республикан Конституцин денна лерина хиллачу деза цхьаьнакхетарехь республикин Куьйгалхочо Кадыров Рамзана 2020-чу шеран бекарг беттан 23-гӀа дийнахь арадаьккхира указ № 54 «Нохчийн Республикин пачхьалкхан символикийн денна» а догӀуш, Нохчийн Республикин пачхьалкхан символикийн де даздеш хир ду аьлла^[5]. Указехь^[6]:

Цхьаьнакхетарехь дакъалоцуш бара 2003-чу шарахь референдум кечъйар дӀадаьхьначу Инициативан тобанан а, Координацин штабан а декъашхой а, кхочушдаран а, низамашдахаран а Ӏедалан а, ницкъаллин органийн а векалш а, гӀалин а, кӀоштан а администрацин куьйгалхой а^[7]. Конституцин денца цхьаьна хӀора шарахь бекарг беттан 23-гӀа дийнахь билгалдоккху Ӏида^[8].

Нохчийн Республикан пачхьалкхан байракх нийса агӀонан кӀади ду, горизонталан кхаа сизах лаьтташ: лакхахь 65 см баьццара сиз а, йуккъехь 10 см кӀайна сиз а, лахахь 35 см цӀен сиз а. Байракхан гӀажан уллехь 15 см кӀайн вертикалан сиз ду, нохчийн къоман орнамент а йолуш, йерриг периметрана гонаха дешин кӀорнешца доза а долуш. Байракхан шуьйралла а, йохалла а 2:3 йу^[9]. ЦӀен бос нохчийн къоман доьналла а, ницкъ а гойту; баьццара бос гойту Ӏаламан а, паргӀатонан а, йухаденваларан а; кӀайн бос баьццарчу а, цӀен а йуккъехь бу, дуьненан машар а, дика ойланаш а гойтуш. Дашочу орнаменто гойту тешаме хилар а, хьал а^[2].