Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Нохчийн Республикин кегийрхойн де

Нохчийн Республикин кегийрхойн де (оьрс. День молодёжи Чеченской Республики) — хӀора шарахь 5-чу октябрехь Нохчийчохь даздаш долу официальни де ду.

ХӀара де чӀагӀдина Нохчийн Республикин пачхьалкхан кхиарехь кегийрхоша деш долу дакъалацар лакхара мах хадоран Ӏалашонца. Кегийрхойн де йукъадаккхар Россин Федерацин субъекташна йукъахь Нохчийчоьнан йукъараллин-политикин дахарехь коьрта хиламех цхьаъ лору[1].

Истори

ХӀара де 2003-чу шарахь Нохчийн Республикин хьалхарчу президенто, Россин Турпалхочо Кадыров Ахьмад-Хьаьжас чӀагӀдина. Оцу хенахь республика машаран дахаре йерзаран йуьххьехь йара. Ахьмад-Хьаьжас кегийрхойн де йукъадаккхаран бахьана дара кегийрхой пачхьалкх меттахӀотторехь цхьаьнатохар а, царна созидательни некъ гайтар а.

Оцу хенахь арахецна долу Указ стратегически маьӀна долуш дара. Цуьнан коьрта ойла йара кегийрхой радикальни идеологех ларбар а, царна дешарна а, кхиарна а оьшуш йолу таронаш кхоллар а. Кадыров Ахьмад-Хьаьжаc билгал ма даккхара: «Кегийрхой — вайн республикин кхане йу». Таханлерчу дийнахь хӀара де даздаро гойту кегийрхой Нохчийчоьнан коьрта ницкъ хилар[2].

Демографин маьӀна

Нохчийн Республика Россин кхин йолчу регионашна йукъахь шен демографин(оьр.)нохч. хӀоттамца къаьсташ йу. Регионан бахархойх 50%-х сов 35 шо кхачанза кегийрхой бу. ХӀара статистикин хаамаш Нохчийчоь кегийрхойн республика хилар чӀагӀдо.

Кегийрхойн де кхолларо масийтта функци кхочушйо:

  • Идеологин: Патриотизм а, Даймехкана хьалха йолу жоьпалла а кхиор.
  • Социальни: Могуш долу дахар а, ламаста кхолларалла а йаржар.
  • Профессиональни: Кегийчу говзанчашна шайн таронаш гайта а, пачхьалкхан структурин векалшца зӀе латто а меттиг кхоллар[3].

Даздаран кепаш

Ламаст хиллачуьра, кегийрхойн де Соьлжа-ГӀалин денца цхьаьнадогӀу. Коьрта торжествени гӀуллакхаш республикин коьртачу гӀалахь дӀахьо. Соьлжа-ГӀалин урамашкахь йаккхий фестивалаш а, концерташ а хуьлу.

Даздаран программин йукъадогӀу:

  1. Кегийчу Ӏилманчийн инновационни проектан гайтамаш;
  2. Къоман ламасташ а, гӀиллакхаш а гойтуш йолу этнографически фестиваль;
  3. Спортан тайп-тайпанчу кепех лаьцна йаккхий турнираш (латар, бокс, къоман ловзарш).

2024-2026-чу шерашкахь кегийрхойн денна лерина грантийн конкурсаш жигара йаьхна йу. Дика кхиамаш баьхначу кегийрхошна пачхьалкхан совгӀаташ а, «хьакъволу студент», «Хьакъволу говзанча» санна йолу цӀераш а ло. ХӀара де ду кегийрхошна шайн кхиамаш гайта йаккхий таронаш луш йолу меттиг.

Волонтерийн лелар а, пачхьалкхан гӀо а

ТӀаьххьарчу шерашкахь кегийрхойн де волонтерийн лелар кхиаран символ хилла дӀахӀоьттина ду. Кегийрхойн организацеш экологически акцешкахь, ветеранашна гӀо деш а, дуьненайукъарчу форумашкахь а дакъалоцу. Пачхьалкхо кест-кеста гӀо до кегийрхойн инициативашна, иза бахьана долуш Нохчийчоьнан кегийрхой Россин а, дуьненан а тӀегӀанехь шайн кхиамашца билгалбовлуш бу[4].

Билгалдахарш

  1. ↑ Выставка ко Дню молодежи ЧР «Молодежь — наше будущее» 2025, Грозный — дата и место проведения, программа мероприятия.(оьр.), Культура.РФ. Дата обращения: 16 мартехь 2026.
  2. ↑ 5 октября – День молодежи – ГБУ «Национальная библиотека Чеченской Республики им. А.А. Айдамирова»(бил-боцу.). chechenlibrary.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 16 март.
  3. ↑ 5 октября в Чеченской Республике одна из самых праздничных дат(оьр.), Единая Россия. Дата обращения: 16 мартехь 2026.
  4. ↑ День молодежи Чеченской Республики. — МУ "Отдел культуры Грозненского муниципального района"(бил-боцу.). groz-kultura.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 16 март.

Хьажоргаш

Категореш