Нохчийн Республикин Турпалхо
Нохчийн Республикин Турпалхо (оьрс. Герой Чеченской Республики) — Нохчийн Республикин а, цуьнан халкъан а дуьхьа турпалаллин гӀуллакхдарца доьзна хьуьнарш гайтарна Нохчийн Республикин Мехк-Дас луш йолу Нохчийн Республикин лакхара цӀе (маьӀналлица Нохчийн Республикин шолгӀа совгӀат[1])[2].
Истори
СовгӀат йукъадаьккхина 2022-чу шеран эсаран беттан 31-чу дийнахь Нохчийн Республикин Мехк-Дас Кадыров Рамзана Украинехь тӀеман хиламашкахь дакъалоцучарна совгӀаташ даран Ӏалашонца.
Сурт хӀоттор
«Нохчийн Республикин Турпалхо» мидал иза аратаьӀна зӀаьнарш а, нохчийн ормамент йолу а, бархӀ са болу а дашо седа бу.
Гонаха 0,5 мм шуьйра аратаьӀна йист йолуш бу седа. Седанан зӀаьнарийн чаккхенашна йукъахь 35 мм меттиг йу. БархӀ са болчу седанан маьӀигаш 1,25 мм диаметр йолчу самарташца кечйина йу.
БархӀ са болчу седанан хьалхарчу агӀонна тӀехь йуккъехь беттаса а, пхи са болу седа а болу, 25 мм диаметр йолу горга мидал йу.
Беттасин барам 15 мм а, седанан барам 4,4 мм а йу. Мидална го боккхуш 2,7 мм шуьйра а, баьццарчу басахь а, шина а агӀор аратаьӀна йистош йолуш а долу дист ду. Диста тӀехь аратаьӀна дешин басахь йаздина йоза ду: лакхахь «КЪОНАХ» а, лахахь «АЛЛАХӀУ АКБАР АХМАТ – СИЛА» а.
ШолгӀачу агонна тӀехь арахьарниг 0,8 мм а, чоьхьарниг 0,5 мм а долуш шалха дист ду, царна йукъахь 0,6 мм меттиг а йу.
Йуккъехь кхаа могӀарехь нийсса дӀайаздина аратаьӀна «НОХЧИЙН РЕСПУБЛИКИН ТУРПАЛХО» йоза ду. Лахахь агарца йазйина мидалан рогӀан лоьмар а, дешин цӀеналла а йу.
Мидал 27 мм лекха а, 30 мм шуьйра а йолчу йиъкӀов асанца хӀотталуш йу. И аса Нохчийн Республикин пачхьалкхан байракхан басахь долу лента тоьхна йу. Лентин шуьйралла 24 мм йу. Асанан шолгӀачу агӀонна тӀелатийна тӀейухучу хӀуманна мидал тӀе уллуш болу маха бу.
Мидалан йозалла 65-70 грамм йу.
«Нохчийн Республикин Турпалхо» мидал 750 цӀеналла йолчу дешех йеш йу.
СовгӀат динарш
«Нохчийн Республикин Турпалхо» цӀеран къепеца а догӀуш, совгӀат диначунна луш йу:
- къастамаллин билгало – «Нохчийн Республикин Турпалхо» мидал;
- «Нохчийн Республикин Турпалхо» цӀе йаларан хьокъехь йолу грамота.
Нохчийн Республикин Турпалхоша Нохчийн Республикин законодательствоца хӀиттийна гӀолечу хьелех пайда оьцу.
«Нохчийн Республикин Турпалхо» мидал некхан аьрро агӀор лелош а, Россин Федерацин Турпалхочун «Дашо Седа» мидалал лаха а, кхечу совгӀатал лекха уллуш а йу.
Билгалдахарш
- ↑ Указ Главы Чеченской Республики от 30 декабря 2020 года № 246 «О мерах по совершенствованию наградной системы Чеченской Республики». docs.cntd.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 18 сентябрь.
- ↑ Указ Главы Чеченской Республики от 31 октября 2022 года № 214 «Об установлении звания Героя Чеченской Республики и учреждении знака особого отличия — медали «Герой Чеченской Республики». chechnya.gov.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 18 сентябрь.