Нарембский, Стефан

Гроднохь а, Вильнюсехь а, Соьлжа-ГӀалехь а гӀуллакх дина тӀеман лоьран кӀант. Иза веллачул тӀаьхьа цуьнан нана а, бераш а Вильнюсе дехьадевлира. Нарембский Стефана чекхъйаьккхина Вильнюсехь бакъ йолу училище (1907 шо). 1911—1916 шерашкахь иза дешна Петарбухехь императоран Николай I-чун цӀарахчу гӀишлошъйаран инженерийн институтехь. Бакъ йолу училищехь а, институтехь а дакъалоцуш вара Польшин патриотийн кегийрхойн кружокашкахь. Хьалхара дуьненан тӀом боьдуш 1916—1918 шерашкахь Российн эскарехь гӀуллакх дина. 1919 шарахь деша волавелира Варшавера политехникан архитектуран кафедрехь (архитектуран диплом эцна цо 1922 шарахь); цо а болх бира.

1927—1928 шерашкахь иза вара Врацлавекан гӀалин архитектор, периодикан зорбанехь йаздора кхиаран хаттарех лаьцна. 1928—1937 шерашкахь иза вара Вильне гӀалин архитектор.

Вильнехь Нарембский вехаш вара ша кечдинчу цӀа чохь, Лукишин майданна(оьр.)нохч. гена йоццуш. Цу метте кест-кеста лелаш бара Клош Юлиус а, Лоренц Станислав а, Рущич Фердинанд а, Хоппен Ежи а^[2].

1935—1937 шерашкахь цо лекцеш йоьшура архитектуран хӀолламаш Ӏалашбаран хьокъехь Стефан Баторин цӀарахчу университетан исбаьхьаллин кафедрехь. 1937 шарахь дуьйна цо хьехна чоьхьара дизайн, хьакъволчу профессоран даржехь. Иза вара Виленсан суртдиллархойн йукъараллин (Wileńskie Towarzystwo Artystów Plasytków) а, Ӏилманан доттагӀийн йукъараллин (Towarzystwo Przyjaciół Nauk) декъашхо а, хаьржира Посполитан а, Польшин а, йукъараллин архитекторийн ассоциацин Виленсан декъан председатель (SARP).

Дуьненан ШолгӀа тӀом боьдуш («хьалхара советаш» йолуш), цо болх бира «Промпроектехь» (1940—1941). Немцоша Вильна дӀалаьцначу хенахь цо йоьхкира антиквариат (туьканахь иштта дӀахьора низамехь йоцу дешаран классаш а, дуьхьалонан цхьаьнакхетарш а). 1943-чу шарахь иза закъалтана лаьцна латтийра Каунасна гергарчу Правешках олучу меттехь. ТӀом чекхбаьлча иза дӀатарвелира Торунехь.

1946 шарахь дуьйна 1962 шарахь пенсе валлалц цо куьйгалла дира Николай Коперникан цӀарахчу университетан дизайнан кафедран. Иштта воеводски архитектор а вара иза.

Архитекторан кӀант Войцех Нарембский хилира химин профессор а, геохимин говзанча а; кхин цхьа кӀант Юлиуш (1927—1993) медицинан профессор хилира. Архитекторан йоӀ Нарембска Барбара (марехь Дембская; 1921—2000) хилира суртдиллархо. Варшавехь велла Нарембски Стефан. Иза дӀавоьллина Торунь гӀалахь Галчинский урамехь долчу кешнашкахь. 1930-чу шарера 1945-чу шаре кхаччалц архитектор вехаш а, болх беш а хиллачу Вильнюсерчу цӀенна тӀехь хӀоттийна литовхойн а, полякийн а меттанашкахь йаздина мемориалан тептар.

Вильнюсехь чекхъйаьхна йаккхий проекташ. Царна йукъахь йу цуьнан шен шина гӀат долу цӀийнан проект Монтвилловски урамехь 4/6 (1929), хӀинца Дж. Савицкион урамехь 4 (J. Savickio g. 4).

Нарембскин проектца, цуьнан кхоллараллин хатӀан билгало йолуш, Антоколехь йина йуккъера ишкол а (1930—1931, кхечу хьостанашца 1929—1930).

Кхин а мехала проекташ йу архитекторан а, реставраторан а — паччахьан Александр Ягиеллон а, паччахьан йоӀарийн Барбаран а, Елизаветин а къуббаш кафедралан соборехь (1930—1931) а, Сийлахь-Везачу Михаилан килсехь Лью Сапиехан полякийн килс а, архиепископан цӀа Соборан майданахь (1932—1935; хӀинца Литван епископийн конференци).

Католикийн архиепископан резиденци санна йина йолу кхаа гӀат йолу а, йиъ маьӀиган гӀишло а, цхьана хенахь цигахь йара Литван ССР Лакхарчу Кхеташонан президиум, хӀинца цигахь йу Вильнюсан архиепископан католикийн Кури Литван Университетан епископийн конференци а (урам маьӀӀехь Университето а, Швянтарагё а, Šventaragio g. 4).

Антаколера йуккъера ишколан гӀишло (хӀинца Vilniaus Antakalnio vidurinė mokykla адрес at Antakalnio g. 29 йира Виленсан гӀалин правительствон ахчанца шина йуьхьанцарчу ишколина — инарла Желиговскийн цӀарах кӀентийн а, Владиславан Сырокомли цӀарах зудаберийн. Цхьатерра необароккон порталаша денъйо модернизированни неоклассикан кепаш, уьш Ӏедалехь йу гӀишлонан архитектуран куц-кепехь. Чувоьдучу меттигна тӀехула йуккъехь, бароккон картуш дагалоьцучу картуш чохь, йу Вильнюсан герб. ГӀишло, шен симметри йолу дӀахӀоттамца, лаьтта массо а кхаа гӀаттан шина гӀишлонах, цхьаьна лахара вовшахтоьхна гӀишло а йолуш, ах дӀакъевлина керт кхуллуш.

Дуьненан ШолгӀа тӀом боьдуш ишколин чоьнаш тӀеман госпитал йира. 1944—1971 шерашкахь цу гӀишлон чохь йара 5-гӀа йуккъера ишкол, ткъа 1972 шарахь цунах хилира 22-гӀа йуккъера ишколан йуьхьанцара ишкол.

1973 шарахь оцу гӀишлон чохь схьайиллина бархӀ шеран ишкол, 1978 шарахь хилира Вильнюсан йуккъера ишкола № 18. 1983 шарахь тӀетоьхна керла, кхузаманан гӀишло, 1990 шарахь луларчу IV гӀишло дехьайаьккхира. 1996 шарахь дуьйна ишкола йевзаш йу Вильнюсан Антокольски йуккъера ишкола аьлла^[3].

Иштта Нарембскис болх бира лелаш йолу гӀишлош а, ансамблаш а меттахӀитторехь. Цо кечъйира Кафедран майда тойаран а, меттахӀотторан а план а, мэрин чоьхьара хийцамаш баран проекташ а (1937—1939) а, чоьхьарчу кхерамзаллин службан йуьртабахаман декъан а, Сенатан залийн а гӀишло (1938) а, Беняконина уллехь йуьртан латта (1929) а, Кревехь дечигах йина польски килс (1934) а.

1938 шарахь университетан гӀишлош меттахӀиттош, Нарембский Стефан проектца, Баторий Стефан университетан ректоран гӀишлонан малхбузера маьӀӀехь кхо арка йира.