Кистойн чӀож
Кистойн чӀож (оьрс. Кистинское ущелье) — ГӀалгӀайчоьнан ЖӀайрахан кӀоштан Армхи хин чӀож. Цу Ӏинан цӀе схьаяьлла Армхи хин историн цӀарах — Кистинка, иза шен рогӀехь схьаяьлла этнонимех — кистой[1]. Исторехь, и чӀож лаьттачу меттигах «Кистети» олуш хилла. Юккъера бӀешерашкахь гуьржийн хьостанашкахь хьахийна, къаьсттина Вахушти Багратионин балха тӀехь[2].
Дийцарехь, и некъ ЦуровгӀеран а, ЯндиевгӀеран а Ӏуналлехь хилла. Цара «цигахь гӀаролхой латтабора, дӀасалеларна ял а оьцура»[3].
Оьрсийн документашкахь и цӀе дуьххьара хьахийна XIX бӀешеран хьалхарчу декъехь, Кавказан тӀеман муьрера тӀеман хаамаш тӀехь, масала, Отдельный Кавказски корпусан коьрта буьйранчин инарла-фельдмаршал Паскевич-Эриванскийн хьаькаме бинчу хаамехь. инарла-адъютант Чернышевга 1830 шеран 31 августехь инарла-майор Абхазовн куьйга кӀел Ламанан ГӀалгӀайчохь дӀайаьхьначу тӀеман экспедицин жамӀех лаьцна[4].
Билгалдахарш
- ↑ Сампиев, 2019, с. 176—185.
- ↑ Вахушти Багратиони, 1904, с. 137, 150.
- ↑ Дахкильгов И.А. Антология ингушского фольклора. Том 7. Ингушские предания. — Нальчик, 2010. — С. 66—67.
- ↑ Сборник документов и материалов, 2020, с. 294—305.
Литература
- Вахушти Багратиони. География Грузии / Введение, перевод и примечания М. Г. Джананашвили. — Тифлисъ, 1904. — 290 с.
- Ингушетия в политике Российской империи на Кавказе. XIX век. Сборник документов и материалов : [рус.] / Сост., вступ. ст., примеч., указат. и др. М. М. Картоев. — 2-е, исправленное и дополненное. Государственная архивная служба Республики Ингушетия. — Ростов-на-Дону : Южный издательский дом, 2020. — 760 с. — (История Ингушетии: открытый архив). — 1000 экз. — ISBN 978-5-98864-060-8.
- Сампиев И. М. Гидронимы Кистетии (Кистинского общества Ингушетии) // Сборник научных статей института социальных исследований : [рус.]. — 2019. — С. 176—185.