Кавказан тӀеман гуо

Кавказан тӀеман гуо[1][2] — Россин имперехь хилла йолу бӀаьхойн йукъарчу эскаран цхьаьнакхетаралла (вовшахкхетаралла, тӀеман гуо).

undefined
undefined

Истори

Кавказан тӀеман гуо кхоьллина 1865-чу шарахь министран Д. А. Милютинан тӀеман реформа йолчу хенахь.

Гуонан эскаршна куьйгалла деш верг[1] цхьана хеннахь 1881-1905-чуй шерашкахь Кавказехь долчу граждански декъан Коьртачу хьаькаман а, 1865-1881-чуй а, 1905-1917-чуй а шерашкахь Цуьнан Сийлаллин Кавказехь волу сардалан а, Кавказан гӀалагӀазкхийн эскарийн бӀонан наказни атаманан а (1865-1917-чуй шераш) даржашкахь хилла.

1862-чу шеран гӀуран беттан 6-чу дийнахь сийлахь эла Николайн кӀант Михаил Цуьнан Сийлаллин Кавказехь волу сардал а, Кавказан эскаран Коьрта буьйранча а хӀоттийна, ткъа гуо кхоьллинчул тӀаьхьа цуьнан коьрте а. 1915-чу шеран хьаьттан беттан 23-чу дийнахь дуьненан 1-ра тӀом болчу хенахь оцу дарже хӀоттийна инарла-лейтенант, кавалерера инарла, сийлахь эла Николайн-жимахволу кӀант Николай (1917-чу шеран бекарг беттан 2-гӀа де тӀекхаччалц).

ДӀахӀоттам: 1866-чу шарахь а, 1868-чу шарахь а, 1878-чу шарахь а, 1881-чу шарахь а, 1883-чу шарахь а, 1898-чу шарахь а, 1899-чу шарахь а цхьамогӀа хийцамаш хиллачул тӀаьхьа, 1914-гӀа шо долалучу хенахь вовшахкхетаралли йукъа йогӀура: 7 губерни (Ставропольски, Тифлисски, Кутаисски, Елисаветпольски, Бакински, Эривански, Черноморски), 5 область (Кубански, Теркан, Дагестанан, Карсски, Батумски) — 3 Къилбаседа Кавказехь а, 9 Закавказьехь а йолуш, йерриге а 12 административни бекъамаш. Цара кхуллура шен сардал гуонан эскарийн Коьрта буьйранча а волу Кавказан сардалалла.

Кавказан тӀеман гуо дӀабаьккхина 1917-чу шеран Оьрсийн гӀаттам болчу хенахь.

ДӀахӀоттам

  • Штаб;
    • «Кавказан гулар»
    • «Кавказан тӀеман гуонан штабан хаамаш»[3];
  • 1-ра Кавказан эскаран корпус;
  • 2-гӀа Кавказан эскаран корпус;
  • 3-гӀа Кавказан эскаран корпус;
  • Александрополь гӀап;
  • Карс гӀап;
  • Михайловски гӀап (Батум);
  • кхийолу цхьаьнакхетараллаш

Кавказан тӀеман гуонан эскарийн буьйранчаш (1865—1917)

Гуонан коьртачу хьаькамах Кавказан тӀеман гуонан эскарийн буьйранча олуш хилла[1]:

  • 1865 — 14.07.1881 — инарла-адъютант, артиллерера инарла, (1878-чу шеран оханан беттан 16-чу дийнахь дуьйна — инарла-фельдмаршал) сийлахь эла Николайн кӀант Михаил;
  • 01.01.1882 — 03.06.1890 — инарла-адъютант, кавалерера инарла, эла Михаилан кӀант Дондуков-Корсаков Александр;
  • 03.06.1890 — 12.12.1896 — инарла-адъютант, инарла-лейтенант Алексейн кӀант Шереметев Сергей;
  • 12.12.1896 — 01.01.1905 — инарла-адъютант, инфантерера инарла, эла Сергейн кӀант Голыцин;
  • 01.01.1905 — 27.02.1905(?) — эскарийн буьйранчин декхарш кхочушдеш волу инарла-лейтенант Дмитрийн кӀант Малама Яков;
  • 27.02.1905 — 30.08.1914 — инарла-адъютант, кавалерера инарла, граф Иванан кӀант Воронцов-Дашков Илларион;
  • 07.03.1917 — 02.06.1917 — инфантерера инарла Захаран кӀант Мышлаевский Александр;

Муьран зорба

Кавказан тӀеман гуонехь муьран иштта зорба хилла:

  • «Кавказский сборник»
  • «Известия штаба Кавказского военного округа»;
  • «Кавказская Армия»;
  • «Кавказский военный вестник»;
  • «Кавказский ветеран»;
  • «Кавказский военный переводчик».

Билгалдахарш

  1. 1 2 3 ТIеман гуо // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  2. Кавказский военный округ // Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред.. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1911—1915.
  3. «Известия штаба Кавказского военного округа» // Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред.. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1911—1915.

Литература

  1. Военный округ // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  2. Окружное военное управление // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  3. Военный округ // Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 4 томах. — СПб., 1907—1909.
  4. Кавказский военный округ // Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред.. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1911—1915.

Хьажоргаш

Категореш