Кавказан тӀеман гуо
Истори
Кавказан тӀеман гуо кхоьллина 1865-чу шарахь министран Д. А. Милютинан тӀеман реформа йолчу хенахь.
Гуонан эскаршна куьйгалла деш верг[1] цхьана хеннахь 1881-1905-чуй шерашкахь Кавказехь долчу граждански декъан Коьртачу хьаькаман а, 1865-1881-чуй а, 1905-1917-чуй а шерашкахь Цуьнан Сийлаллин Кавказехь волу сардалан а, Кавказан гӀалагӀазкхийн эскарийн бӀонан наказни атаманан а (1865-1917-чуй шераш) даржашкахь хилла.
1862-чу шеран гӀуран беттан 6-чу дийнахь сийлахь эла Николайн кӀант Михаил Цуьнан Сийлаллин Кавказехь волу сардал а, Кавказан эскаран Коьрта буьйранча а хӀоттийна, ткъа гуо кхоьллинчул тӀаьхьа цуьнан коьрте а. 1915-чу шеран хьаьттан беттан 23-чу дийнахь дуьненан 1-ра тӀом болчу хенахь оцу дарже хӀоттийна инарла-лейтенант, кавалерера инарла, сийлахь эла Николайн-жимахволу кӀант Николай (1917-чу шеран бекарг беттан 2-гӀа де тӀекхаччалц).
ДӀахӀоттам: 1866-чу шарахь а, 1868-чу шарахь а, 1878-чу шарахь а, 1881-чу шарахь а, 1883-чу шарахь а, 1898-чу шарахь а, 1899-чу шарахь а цхьамогӀа хийцамаш хиллачул тӀаьхьа, 1914-гӀа шо долалучу хенахь вовшахкхетаралли йукъа йогӀура: 7 губерни (Ставропольски, Тифлисски, Кутаисски, Елисаветпольски, Бакински, Эривански, Черноморски), 5 область (Кубански, Теркан, Дагестанан, Карсски, Батумски) — 3 Къилбаседа Кавказехь а, 9 Закавказьехь а йолуш, йерриге а 12 административни бекъамаш. Цара кхуллура шен сардал гуонан эскарийн Коьрта буьйранча а волу Кавказан сардалалла.
Кавказан тӀеман гуо дӀабаьккхина 1917-чу шеран Оьрсийн гӀаттам болчу хенахь.
ДӀахӀоттам
- Штаб;
- «Кавказан гулар»
- «Кавказан тӀеман гуонан штабан хаамаш»[3];
- 1-ра Кавказан эскаран корпус;
- 2-гӀа Кавказан эскаран корпус;
- 3-гӀа Кавказан эскаран корпус;
- Александрополь гӀап;
- Карс гӀап;
- Михайловски гӀап (Батум);
- кхийолу цхьаьнакхетараллаш
Кавказан тӀеман гуонан эскарийн буьйранчаш (1865—1917)
Гуонан коьртачу хьаькамах Кавказан тӀеман гуонан эскарийн буьйранча олуш хилла[1]:
- 1865 — 14.07.1881 — инарла-адъютант, артиллерера инарла, (1878-чу шеран оханан беттан 16-чу дийнахь дуьйна — инарла-фельдмаршал) сийлахь эла Николайн кӀант Михаил;
- 01.01.1882 — 03.06.1890 — инарла-адъютант, кавалерера инарла, эла Михаилан кӀант Дондуков-Корсаков Александр;
- 03.06.1890 — 12.12.1896 — инарла-адъютант, инарла-лейтенант Алексейн кӀант Шереметев Сергей;
- 12.12.1896 — 01.01.1905 — инарла-адъютант, инфантерера инарла, эла Сергейн кӀант Голыцин;
- 01.01.1905 — 27.02.1905(?) — эскарийн буьйранчин декхарш кхочушдеш волу инарла-лейтенант Дмитрийн кӀант Малама Яков;
- 27.02.1905 — 30.08.1914 — инарла-адъютант, кавалерера инарла, граф Иванан кӀант Воронцов-Дашков Илларион;
- 07.03.1917 — 02.06.1917 — инфантерера инарла Захаран кӀант Мышлаевский Александр;
Муьран зорба
Кавказан тӀеман гуонехь муьран иштта зорба хилла:
- «Кавказский сборник»
- «Известия штаба Кавказского военного округа»;
- «Кавказская Армия»;
- «Кавказский военный вестник»;
- «Кавказский ветеран»;
- «Кавказский военный переводчик».
Билгалдахарш
- ↑ 1 2 3 ТIеман гуо // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
- ↑ Кавказский военный округ // Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред.. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1911—1915.
- ↑ «Известия штаба Кавказского военного округа» // Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред.. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1911—1915.
Литература
- Военный округ // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
- Окружное военное управление // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
- Военный округ // Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 4 томах. — СПб., 1907—1909.
- Кавказский военный округ // Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред.. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1911—1915.
Хьажоргаш
- Императорская армия. Кавказский военный округ. Штаб округа - Тифлис. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 февраль.