Икалчу (бӀаьвнийн комплекс)

Икалчу гӀала, лаьтта пирамидан кепара гӀулчаш йолу тхов а болуш, нах беха бӀов а, нах беха бӀаьвнаш а, лаьтта тӀехула тӀулган склепаш а^[2] йолуш, лаьтта дӀатесначу Икалчу эвлан территори тӀехь.

Икалчу тӀеман бӀов дика ларйина йу, йиъ гӀат йолуш, хьалхарчу гӀаттан купол йолу перекрытиа йолуш, хьалхарчу гӀатна кӀел жима подвал а йолуш. Лайман раствор лелайора каменщикашна. бӀаьвнан локхалла 14 метр ю. БӀов тӀехь тӀеман балконаш-машикули яра. 1-чу тхевнаш йина ю «харц» сводах, йистош а йолуш. Схьайиллина меттигаш арканан к йина ю. Планехь гӀишлонан барам бу 4,5 х 4,5 метр. ТӀулгийн пенийн дуткъа хилар 82 сантиметр ду. Нах беха бӀаьвнаш дийна ца йисина.

№ 2 тӀеман бӀов йолу гӀопан комплекс йина Меши-хи хин аьтту бердаца, лаьмнин лаьмнин лаьмнин йистехь. БӀов пхи ярус йолуш ю, жима подвал-склад а йолуш. Пенийн материал ю хьалхарчу агӀор дӀатоьхна тӀулг (гӀум, мергельни известняк). Каменщик дина лайн тӀулган раствор тӀехь. БӀов чу воьдуш хьалхарчу гӀат тӀера къилба-малхбузехьа агӀор ю, чоьхьарчу керта дӀайоьллуш неӀ а йолуш, Ӏаш болу бӀаьвнаш а йолуш^[3].

5-чу гӀаттан лаьттан тӀегӀанехь, йиъ а агӀор тӀеман балконаш-машикулаш йу. 1-чу гӀаттан перекрытеш йина ю йистош йолу "Харц" олучу сводца. Схьаделларш аркан(оьр.)нохч. чаккхе йолуш ду. Бух тӀехь планехь йолчу бӀаьвнан барам бу 4,90 х 4,90 метр. Пенийн стоьмалла 1 метр ю. ГӀала а, ша бӀов а историн тидамехь ю юккъера бӀешерашкахь вайнехан архитектурин хӀоллам санна. Юьхьанцара къовлар «харц» олуш йолу свод ю дискашца^[4].