Закриев, Магомед Хьамидан воӀ

Иза вина 1966 шеран бекарг беттан 11-чу дийнахь Керла Алда олучу эвлахь (хӀинца Соьлжа-ГӀалин дозанехь йу). 1983-чу шарахь цо чекхйаьккхира Керла Алда № 39 йолу йуккъера ишкол. Закриев Магомеда чекхйаьккхина Соьлжа-ГӀалара №1 йолу исбаьхьаллин ишкола. 1984-чу шарера 1986-чу шаре кхаччалц эскарехь гӀуллакх дина цо^[2][3].

БуритӀера исбаьхьаллин училище(оьр.)нохч. чекхйаьккхина цо 1991-чу шарахь.

1991 шарахь дуьйна Соьлжа-ГӀалин № 1 йолчу берийн исбаьхьаллин ишколехь хьехархочун болх бира; 1993 шарахь дуьйна дешаран гӀуллакхийн директоран гӀовс вара, ткъа 1994—2000 шерашкахь ишколин директоран даржехь вара. Цул тӀаьхьа цо хьехна Нохчийн пачхьалкхан хьехархойн институтехь (ЧГПИ) графически исбаьхьаллин отделехь^[3].

2001-чу шарахь цо чекхйаьккхира Нохчийн пачхьалкхан хьехархойн институтан исбаьхьаллин-графикин отделени. Нохчийн пачхьалкхан хьехархойн институтехь графикин отделехь хьехна цо.

1990-чу шарахь дуьйна жигара ву кхоллараллин балха тӀехь, пленэрехь суртдилларехь а, гайтамашкахь а, йукъараллин гӀуллакхашкахь а. ТӀом чекхбаьлча «Академическая дача» кхоллараллин цӀийнахь художникан ординатура шена тӀелаьцначу нохчийн художникашна йукъахь дуьххьара вара иза. Иштта цо дакъалецира Къилбаседа Кавказан лаьмнашкахь пленэр суртдиллар дендарехь а^[4].

Художникан коьрта жанр пейзажийн суртдиллар ду, портретехь а болх беш велахь а. Цуьнан хатӀ реализм йу. Цуьнан произведенеш билгалйолу синхаамийн резонансца а, шен дог-ойла ларъярца а, Ӏаламан дуьненан синхаамаш сирла гайтарца а, шен даймахкаца дӀакъаста йиш йоцу зӀе хиларца а^[5][6].

Цуьнан белхан географин барам шуьйра бу, Къилбаседа Кавказ а, ГӀирма а, Байкал Ӏам а, ткъа иштта Российн Ульяновскан а, Ярославан а, Ивановски а, Владимиран а, Тверан областаш а чулоцуш^[6].

Закриев Магомедан белхаш латтабо йерриг республикехь а, Россехь а музейшкахь — шайна йукъахь Волгоградан областан исбаьхьаллин музей а, А.-Х. Кадыровн мемориалан сийлаллин комплекс, ткъа А.-Хь. Кадыровн цӀарах пачхьалкхан галерея — иштта Францехь а, Германехь а, Венгрехь а, Оьрсийчохь а шен долахь йолчу коллекцешкахь.

• Гайта хӀоттор «Нохчийн художникаш Российн исбаьхьаллин Академехь», Москох, 2002;
• Зонан гайта хӀоттор «Российн Къилба — 2003», Краснодар, 2003;
• Йерригроссийн исбаьхьаллин гайта хӀоттор, Москох, 2004;
• Регионан гайта хӀоттор «Фольклор Къилбаседера Кавказан художникийн суьрташ тӀехь», Нальчик, 2005;
• Исбаьхьаллин гайта хӀоттор «Суьрташ дахкаран меттиг», Москох, 2006;
• 3-гӀа Йерригроссийн пейзажан гайта хӀоттор «Даймехкан васт», Вологда, 2006;
• Региональнан гайта хӀоттор, Соьлжа-ГӀала, 2007;
• Региональнан гайта хӀоттор, Волгоград, 2008;
• Зонан гайта хӀоттор «Сочи-2008», Сочи, 2008;
• Йерригроссийн исбаьхьаллин гайта хӀоттор, Москох, 2009;
• Российн Госдумехь Нохчийн Республикин художникийн гайта хӀоттор, Москва, 2009;
• Халкъашна йуккъер гайта хӀоттор «Мир Кавказа», Москох, 2010;
• Нохчийн художникийн гайта хӀоттор, Саратов, 2011;
• Лерина шен гайта хӀоттор «Заманан теш», Соьлжа-ГӀала, 2012^[7];
• Лерина шен гайта хӀоттор, Карабулак, 2012;
• Зонан гайта хӀоттор «Российн Къилба», Дон-тӀера-Ростов, 2012;
• Нохчийн а, гӀалгӀайн а художникийн гайта хӀоттор, Саратов, 2012;
• Йерригроссийн гайта хӀоттор «Росси — сан Даймохк», Саранск, 2012;
• Йерригроссийн гайта хӀоттор «Цхьанакхетар — 2012», Нижни Новгород, 2012;
• Шен гайта Нальчикехь (2013);
• XI -гӀа регионашна йукъара исбаьхьаллин гайтам «Россин къилба» Соьлж-ГӀалахь (2013);
• Йерригроссин исбаьхьаллин гайтам «Россия XII» (2014);
• «Гречишкинская весна» пленеран суртдиллархойн фестиваль (Ставрополь, 2015);
• Художникан 50 шо кхачарца доьзна персональни гайтам, «МӀаьрго а, абаденалла а» (Соьлж-ГӀала, 2016);
• «Миг и вечность» цӀе йолу персональни гайтам (Эссентуки, 2016);
• Ша-шен гайтам (Кисловодск, 2016);
• «Виноградов» галереяхь гайтам (Берлин, 2016);
• Суртдиллархойн Йуккъерчу цӀийнехь Къилбаседа Россин художникийн гайтам (Москох, 2016);
• А. А. Кадыровн цӀарахчу Сийлаллин мемориалан комплексехь «Даймохк» гайтам (Соьлж-ГӀала, 2017);
• Гайтам (Черкесск, 2017);
• Регионашна йукъара гайтам «Радуга Юга» (Железноводск, 2017);
• «Кавказ, пленэр, друзья» цӀе йолу гайтам (Соьлж-ГӀала, 2017);
• «Россин Къилба» регионашна йукъара гайтам (Дон-тӀера-Ростов, 2018);
• Йерригроссин исбаьхьаллин гайтам «Россия XIII» (Москох, 2019);
• Регионашна йукъара гайтам «Радуга Юга» (Пятигорск, 2020);
• «Лики вечности» юбилейн суьртийн гайтам, А. А. Кадыровн цӀарахчу Сийлаллин мемориалан комплекс, Соьлжа-ГӀала;
• Ша-шен гайтам (Соьлжа-ГӀала, 2021 шо);
• «Кавказан палитра» дуьненайукъара исбаьхьаллин гайтам (2021);
• «Кавказ — Байкал» регионашна йукъара исбаьхьаллин гайтам (2022);
• «Радуга Юга» регионашна йукъара гайтам (Пятигорск, 2022);
• А. А. Кадыровн цӀарахчу пачхьалкхан галереяхь гайтам, 2023^[8].
• Туркойчоьнан Республикан 100 шо кхачарна лерина Дуьненайукъара исбаьхьаллин симпозиум (Истамбул, 2023);
• «Арт Стамбул» дуьненайукъара гайтам (Истанбул, 2023);
• «Россин къилбаседа XIII» регионашна йукъара исбаьхьаллин гайтам (Дону тӀехь Ростов, 2023);
• «Образы в этюдах» А. А. Кадыровн цӀарахчу пачхьалкхан галереяхь шен гайтам (Соьлжа-ГӀала, 2025).

• «БӀешерашан къоргера» суьртан «Даймехкан васт» цӀе йолу 3-гӀа йерригроссийн гайта хӀоттаран диплом (2006);
• Российн Федерацин культурин министерствон пачхьалкхан стипендиат (2010);
• Нохчийн Республикин культурин министерстван мидал «Нохчийн республикин культура кхиайаран» (2012);

• ГӀалгӀай Республикан халкъан артист^[9];
• Нохчийн Республикан хьакъволу артист^[10];
• Российн художникийн союзан «Духовность, традиции, мастерство» детин мидал (2012)^[11];
• Россин художникийн кхоллараллин союзан дашо мидал.