Дегтярёв, Владимир Дмитриевич
Влади́мир Дмитрие́вич Дегтярёв (1916 шеран 18 январехь — 1974 шеран 6 октябрехь) — советийн режиссёр-мультипликатор, исбаьхьалча-хӀотториг а, сценарист а. РСФСР хьакъ долу говзаллин гӀуллакххо (1969)[1].
Биографи
Вина 1916 шеран 18 январехь Москохахь[2].
1937 шарахь чекхйаьккхина Ленинградан исбаьхьаллин доьшийла. Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀом болабаларца кхайкхина тӀаме. 1942 шарахь заьӀапхо хилла: чов йина цуьнан куьг дӀадаьккхира. Иза экзаменаш а йоцуш дӀаийцира ЙПКИ исбаьхьаллин факультете, иза чекхйаьккхира 1948 шарахь. Доьшучу хенахь цунна йуха а Ӏемира сурт дилла а, йаздан а аьрру куьйга[2][3].
Оцу шарахь «Союзмультфильма» штате дӀаийцира. Болх бира исбаьхьалча-хӀотториг режиссерийн В. Громовн, М. Пащенкон, Б. Дёжкинан, Г. Филипповн суьрташкахь. 1953 шарахь дуьйна — йехкина а, чулацаман а фильмашкахь режиссёр. «Союзмультфильмехь» а, «Экранехь» а «Тайнигийн фильмийн кхоллараллин цхаьнакхетаран» кхоллархошна йукъахь вара, цуо хӀоттийна тӀом чекбаьлча дуьххьарчех тайнигийн мультфильм «Шиъ сутара чен кӀорни» (1954)[4]. Цхьаьна гӀуллакх дина В. П. Данилевичца, А. П. Курицынца, кхечаьрца, иштта цхьаьна кхочуш дина режиссёран а, исбаьхьалчин-хӀотториган а декхарш. Болх бора беккъа берийн аудиторина[2].
1956 шарахь волавелла масийттаза хилла «Союзмультфильман» а, тайнигийн фильмийн ХПО а исбаьхьаллин кхеташонан декъахо. Студин тайнигийн цхьаьнакхетаран коллегийн декъахо вара (1960), тайнигийн фильман арахецаран технологин хьесап кечдаран комиссин декъахо вара (1961).
Велла 1974 шеран 6 октябрехь кхоллараллин карьера айайеллачу хенахь онкологин цамгарх, иза кхиина тӀом болчу хенахь йинчу чевнех, чекхбаккханза болх тӀаьххьара фильм-туьйранна тӀера «Лаьтта бухара зезагаш»[3].
Фильмографи[5]
Режиссёр
|
|
Исбаьхьалча-хӀотториг
- 1949 «БӀаьстенан туьйра»
- 1949 «Мистер Уолк»
- 1950 «Зурма а, кӀудал а»
- 1950 «Ёлканаш латочу хенахь»
- 1951 «ДоттагӀой-накъостий»
- 1951 «Доьналла долчун дог»
- 1954 «Шиъ сутара чен кӀорни»
- 1954 «Танюша, Тявка, Топ, Нюша»
- 1955 «Духахьара бод»
- 1957 «Лайн-аьзнех лаьцна туьра»
- 1961 «Мила ву уггаре онда?»
- 1963 «Светлячок № 4. Вайн къолам»
- 1963 «Шира кедрх лаьцна туьйра»
- 1965 «Хьена ду хьуьнхара баганан бӀараш?»
- 1967 «Ма хьаьрса а ву!»
- 1969 «Сутара Кузя»
- 1972 «Дог даьхнарг»
- 1973 «Оттйокхца сахьт»
- 1974 «Массо хӀума вукха агӀора»
СовгӀаташ
Дегтярёв Владимиран мультфильмашна совгӀаташ дина фестивалашкахь:[6]
- «Вон бедан кӀорни» — 1957 — Лондонера I Британин Дуьненайукъара мультфильмийн кинофестивалехь диплом (Фестивалийн фестиваль)
- «Тамашена гӀу» — 1957 —XI Эдинбургера кинофестивалехь совгӀат (Шотланди)
- ««Мяу» хьан аьлла?» — 1963 — Ансера Дуьненайукъара аннимацин фильмийн фестивалан совгӀат уггаре дика берийн фильман (Франци)
- «Дурйира» — Бухарестера II ДФ тайнагийн а, марионеткийн а фильмийн, 1960 — Диплом; VII Оберхаузенера ДФ йоцаметражан фильмийн (ФРГ), 1961 — Диплом[7]
Литература
- КИНО: Энциклопедический словарь, М. Советская энциклопедия, 1987, с. 114.
Билгалдахарш
- ↑ Указ Президиума Верховного Совета РСФСР от 29 сентября 1969 года № 1235 «О присвоении почётных званий РСФСР работникам кинематографии». ТӀекхочу дата: 2018 шеран 28 октябрь. Архивйина 2019 шеран 27 мартехь
- ↑ 1 2 3 Наталия Венжер. Владимир Дегтярёв // Наши мультфильмы / Арсений Мещеряков, Ирина Остаркова. — Интеррос, 2006. — ISBN 5-91105-007-2. Архивированная копия. ТӀекхочу дата: 2014 шеран 10 февраль. Кху чуьра архивйина оригиналан 2007 шеран 31 августехь
- ↑ 1 2 Иванов-Вано И. П. Кадр за кадром. — М.: Искусство, 1980. — 240 с. Архиван копи 2016 шеран 17 сентябрехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ
- ↑ Каранович А. Г. Друзья мои куклы. — М.: Искусство, 1971. — 176 с. Архиван копи 2016 шеран 17 сентябрехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ
- ↑ Фильмография взята с сайта animator.ru. ТӀекхочу дата: 2013 шеран 19 октябрь. Архивйина 2013 шеран 16 октябрехь
- ↑ Сергей Капков. Энциклопедия отечественной мультипликации. — М.: Алгоритм, 2006. — 816 с. — 3000 экз. — ISBN 5-9265-0319-4. . с.229-230.
- ↑ Дипломы — Аниматор.ру. ТӀекхочу дата: 2016 шеран 14 январь. Архивйина 2016 шеран 4 мартехь
