Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

ГӀирсийн музыка

ГӀирсийн музыка — гӀирсаш тӀаьхь локхуш йолу музыка. Дукха хьолехь гӀирсийн олу адаман озо дакъа ца лоцу композицех, шуьйрачу маьӀнехь и термин лело таро йу вокалца музыкин, цунна аккомпанировка йан таро йу гӀирсийн.

Тайп-тайпана лакхархойн музыкин альбомийн кӀезиг ца хуьлу гӀирсийн композицеш (масала, «Yellow Submarine» Beatles, йа «Autobahn» Kraftwerk).

Сурт хӀоттор

ГӀирсийн музыка йазйо цхьанна йа масех кепара йа тайп-тайпана гӀирсашна. Масала, соло фортепианон, органан, дуэт фортепианон а, чӀондаргна а, кхоъ йа квартет фортепианон а, мерзан гӀирсашна, септет тайп-тайпана гӀирсашна, кхоъ, квартет, квинтет, кхин йерг йеккъа мерзан гӀирсашна, оркестран сочиненеш йеккъа хӀуп олу гӀирсашна, симфонина, алсама кегийра оркестран сочиненеш мерзан, хӀуп олу, туха гӀирсийн[1]. ГӀирсийн музыка йазйо массо а кепашкахь, эшаран кепере волавелла сонатин кхаччалц[2].

Исторера

Йехачу хенахь гӀирсийн музыка вокалан тӀехьара йогӀу музык осанна гӀуллакх дира. Солистийн цхьацца гӀирсаш тӀаьхь лакхар довзура вайн эра йолайалале дуьйна, амма шеш лелор цхьаьна лакхар гӀирсаш тӀаьхь доладелла Европехь XVI бӀешарахь. Кастильонес шен жайнахь «Il libro del Cortegiano» хьахадо хьалха гӀортарх мерзан квартет лакха, иза хилла XV бӀешарахь[2].

Уггаре шира музыкин гӀирсаш (шедагаш), карийна Холе-Фельс хьех чохь къилба-малхбузехь Германин, церан хан 40 эзар шо гергга йу. Плутарха хьахаво шедагхо Исмени[3].

XIV бӀешарахь гӀирсий говзалла кхин дӀа кхуьу. Масала, Тевтонин орденан векало (Конрад Кибург) билгалдаьккхира, Сийлахь Литван Олаллин цхьаьна килсехь «зурманаш, гобоиш, жиргӀанаш, даккхий йайнаш дахара чӀогӀа аьзнаш, моьттура уьш тӀеман гӀирсаш бу, амма оцу аьзнашкахь музыкехьчулла, гармони а йу.[4].

Билгалдахарш

  1. ↑ Инструментальная музыка // Казахстан. Национальная энциклопедия. — Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2005. — Т. II. — ISBN 9965-9746-3-2.
  2. ↑ 1 2 Соловьёв Н. Ф. Инструментальная музыка // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  3. ↑ Плутарх. Сравнительные жизнеописания. Перикл. ТӀекхочу дата: 2017 шеран 25 февраль. Архивйина 2017 шеран 25 февралехь
  4. ↑ ДОКУМЕНТЫ->ЛИТВА->КОНРАД КИБУРГ->ДНЕВНИК ПОСОЛЬСТВА К ВИТОВТУ (1397)->ТЕКСТ. ТӀекхочу дата: 2021 шеран 6 октябрь. Архивйина 2021 шеран 6 октябрехь

Литература

  • Finscher L. Instrumentalmusik // Die Musik in Geschichte und Gegenwart. 2te Ausgabe. Bd. 4. Kassel: Bärenreiter, 1996.

Категореш