Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Нисде хатӀМотт хийцаХаам
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Гендаргно Муса

Хьажа иштта: Гендаргнойн ЧIулг

Гендаргно Муса (оьрс. Муса Гендаргеноевский; {{ВД-Преамбула}} йаьсса кеп) — Кавказан тIеман декъашхо[1], Валарг-хи хин тIехь а[2], Даргохь а хиллачу тIемашкахь баьччех цхьаъ[3]. Iийса Гендаргно ваша ву иза[4].

Биографи

1790-чу шарахь Гендарганан йуртахь вина. Ткъе пхиъ шо гергга долуш 15 шо, Муцин доьзал Гендарганара дIабахана, Хьалха-Мартана баха кхелхина[1][5].

1810—1840-чуй шерашкахь вешица Исица цхьаьна дуккха а тIемашкахь дакъалецира цо, Малхбузе Нохчийчохь паччахьан эскарна дуьхьал[6][7].

Нейдгардт инарлин хаамашца, 1840-чу шарахь Муса а, цуьнан ваша Иса а бара хьалхарчех, Шамиль Нохчийчу кхайкха барт бин болу[5][8].

1840-чу шеран бекарг беттан 7-чу дийнахь Хьалха-Мартанахь дерриг нохчийн гулам — Мехк-Кхеташо хилира, цигахь имам хаьржира Шамиль[6][5].

1840-чу шеран бекарг беттан 8-чу дийнахь дуьйна имам Шемилан накъост вара, Валерик хин тIехь а, Даргин тIелатарехь а баьччех цхьаъ вара[2][5][3].

Муса Гендаргно вешица Исица дIавоьллина Хьалха-Мартан гIалин къилбехьарчу кешнашкахь (Мартан-Чу эвна боьдучу новкъахь). Халкъошлахь оцу кешнех «Iисан, Мусан кешнаш» олу[9][10].

Билгалдахарш

  1. ↑ 1 2 Эльмурзаев, 1993, с. 57.
  2. ↑ 1 2 Хожаев, 1998, с. 30–40.
  3. ↑ 1 2 Айдамиров, 1991, с. 55.
  4. ↑ Эльмурзаев, 1993, с. 58.
  5. ↑ 1 2 3 4 Муса Гендаргеноевский: архитектор союза с Шамилем. Чеченинфо (2026 шеран 27 июнь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 17 сентябрь.
  6. ↑ 1 2 Иса Гендаргеноевский – первый избранный старшина Мартан-аула, наиб Малой Чечни. Грозный-информ (2021 шеран 17 декабрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 17 сентябрь.
  7. ↑ Эльмурзаев, 1993, с. 57–71.
  8. ↑ Рапорт ген.-адъют. Нейгардта ген.адъют. Чернышеву об управлении, введённом Шамилем в Чечне. Восточная Литература (1843 шеран 20 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 17 сентябрь.
  9. ↑ Кладбище наибов Шамиля. Межпоселенческая центральная библиотека Урус-Мартановского района. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 17 сентябрь.
  10. ↑ Керимов Х. М. Иса Гендаргеноевский (1780–1845) / Исторические личности Чечни (XI—XXI). Сборник статей. — Грозный, 2020. — С. 236—240. — ISBN 978-5-4314-0422-1.

Литература

  • Айдамиров А. А. Хронология истории Чечено-Ингушетии. — Грозный: Книга, 1991. — С. 55—56.;
  • Эльмурзаев Ю. М. «Юсуп Нохчуа. Страницы истории чеченского народа». — Грозный: Книга, 1993. — С. 57—70.;
  • Хожаев Д. А. Чеченцы в Русско-Кавказской войне. — Грозный: Седа, 1998. — ISBN 5-85973-012-8.;
  • Сулейманов А. С. Топонимия Чечни. — Нальчик: Центр «Эль-Фа», 1997. — С. 402—403.

Категореш