Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Верта (зударийн духар)

ХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа Верата.

Верта (Ӏаьр. برقع‎‎), кхин а девза чадра (пушту چادري) аьлча ОвхӀанехь йа паранджа (гӀез. пәрәнҗә) аьлча Йуккъера Азехь — лакхара духар, дегӀ а, йуьхь а къовлу, цхьаболу зударша исламан ламастехь леладо, шеш хьудархьама нах болчохь.

Термин паранджа наггахь тарло никъабах. Нийса маьӀнехь, никъаб — бой йу йуьхьан дуьхьала уллу, цуо таро ло бӀаьгаш диллинадита, ткъа паранджас къовлу дегӀ коьртан боьххьера латта кхачалц, таро ло зудчунна йуьхь тӀера бойн гӀоьнца шен хьалхара ган. Верта а иштта тардалийта ца оьшу хиджабца, цуо къовлу месаш, лаг, амма ца къовлу йуьхь.

Верта а, кхечу тайпана духар а, йаххьаш дӀакъовлуш хилла йолу лелайо исламал хьалхарчу заманахь дуьйна, пуштунийн а[1], Ӏарбийн а зударша. Йуьхь дӀакъовлар декхар дац исламехь[2][3]. Иштта лору дукхаха болу дешанчу наха а[4]. Дешанчу нехан цхьаьна декъо лору, нагахь зударийн йиллинчу йуьхьо питана дахь, цуьнан дӀакъовлайеза йухь[5].

undefined

ХӀокху заманахь (2021 шарахь) 14 махкахь цамагийна верта лело, царна йукъахь Австри, канадин провинци Квебек, Дани, Франци, Бельги, Таджикистан, Латви[6], Болгари[7], Камерун, Чад, Республика Конго, Габон, Нидерландаш[8], МагӀриб[9][10], Шри-Ланка[11].

Хьалхара исламан юриспруденцехь бой йуьйцучу хенахь ламаз тӀехь йоцуш, иза лорура «социалан статусан а, физикин кхерамзаллин а гӀуллакх лорура». Йуккъера бӀешерийн муьрехь исламан юристаш боккха тидам тӀебохуьйтура Ӏаврат кхетамна, дезий теша зударша йуьхь дӀакъовла[12]. Дукхаха болу маликийн а, хьанафийн а Ӏелам наха лору, зударша нахана йукъахь дӀакъовла йеза йерриг, йуьхь йоцург. Хьанбалийн а, шафиӀийн а шариӀат девзачара лору зударийн йуьхь Ӏавратан дакъа, цара боху, йерриг йуьхь, бӀаьргаш доцург къевлина хила деза[12][13]. Хьанбалийн юрист Ибн Таймийя (велла 1328 шарахь) агӀонча вара тӀаьхьарчу ойланан, оцу хенахь хьанафийн Ӏелам стаг Бурхан ад-Дин аль-МаргӀинани (велла 1197 шарахь) чӀагӀдина, иза чӀогӀа башха ладам ду зударшна, йуьхь а, куьйгаш а ца къовлар хӀора дийнахь божаршца йолу йукъаметтигашкахь. Юридически ишколашкахь оцу гӀуллакхехь ойланаш йекъайелира[12]. Иштта, аль-Карадави Юсуфа къамел даладо шафиӀийн а, хьанбалийн а мазхӀабера классикин юристийн, цуо чӀагӀдора, йухь дӀа ца къовлар хьарам дац[3].

Билгалдахарш

  1. ↑ Amer, Sahar. What Is Veiling?(ингалс.). — The University of North Carolina Press (Kindle edition), 2014. — P. 61.
  2. ↑ Juan Eduardo Campo, ed. (2009), "Burqa" (https://books.google.com/books?id=OZbyz_Hr-eIC&pg=PA119), Encyclopedia of Islam ([[::Encyclopedia of Islam|]]), Infobase Publishing, ISBN 9781438126968, <https://books.google.com/books?id=OZbyz_Hr-eIC&pg=PA119>  Архиван копи 2019 шеран 7 февралехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ
  3. ↑ 1 2 al-Qaraḍāwī, Yūsuf Is Wearing the Niqāb Obligatory for Women? SuhaibWebb.com. ТӀекхочу дата: 2015 шеран 16 ноябрь. Архивйина 2014 шеран 9 июлехь
  4. ↑ Hadia Mubarak (2009), "Burqa" ([[::"Burqa"|]]), in John L. Esposito, The Oxford Encyclopedia of the Islamic World ([[::The Oxford Encyclopedia of the Islamic World|]]), Oxford: Oxford University Press 
  5. ↑ Закрытие лица и рук женщины. islamdag.ru. ISLAMDAG.RU. ТӀекхочу дата: 2019 шеран 14 май. Архивйина 2019 шеран 14 майхь
  6. ↑ A European government has banned Islamic face veils despite them being worn by just three women (2016 шеран 21 апрель). ТӀекхочу дата: 2017 шеран 1 февраль. Архивйина 2017 шеран 21 январехь
  7. ↑ Bulgaria the latest European country to ban the burqa and [niqab in public places]. ТӀекхочу дата: 2019 шеран 14 май. Архивйина 2016 шеран 5 ноябрехь Smh.com.au: accessed 5 December 2016.
  8. ↑ The Netherlands introduces burqa ban in some public spaces, CNN (2018, 27 июнь). Архивировано 9 августехь 2018 года. Дата обращения: 9 августехь 2018.
  9. ↑ China bans burqa in capital of Muslim region of Xinjiang, The Telegraph (2015, 13 январь). Архивировано 11 апрелехь 2021 года. Дата обращения: 9 августехь 2018.
  10. ↑ Morocco 'bans sale of the burka'(ингалс.) (10 January 2017). Архивировано 31 январехь 2017 года. Дата обращения: 14 майхь 2019.
  11. ↑ Covering the face banned from tomorrow. Daily Mirror. ТӀекхочу дата: 2019 шеран 14 май. Архивйина 2019 шеран 14 майхь
  12. ↑ 1 2 3 Bucar, Elizabeth. The Islamic Veil: A Beginner's Guide(ингалс.). — Oneworld Publications (Kindle edition), 2013. — P. 54—55.
  13. ↑ Siddiqui, Mona (2006), "Veil" (http://dx.doi.org/10.1163%2F1875-3922_q3_EQCOM_00103), in Jane Dammen McAuliffe, Encyclopaedia of the Qurʾān ([[::Encyclopaedia of the Qurʾān|]]), Brill, DOI 10.1163/1875-3922_q3_EQCOM_00103 

Кхин дӀа темана тӀехь

Категореш