Баьццара дечиган лаьхьа

Китайн гороскопехь 12 экха ду, царех хӀора а билгалчу шарца догӀуш ду. Акхарой уьйр хила тарло пхеа элементах цхьанца: металлца, дечигца, хица, цӀерца, латтаца. Аьлча а, 12 шарахь цкъа хьайбанан шо догӀур ду, хӀора хан хийцалуш йолчу цхьана элементца доьзна. Верриг а 60 тайп-тайпана комбинаци хила тарло. Цу кепара, китайн гороскопехь цикл карлайоккху хӀора 60 шарахь^[2].

Лаьхьа 12 шеран гороскопан циклехь 6-гӀа меттиг дӀалоцуш ю, хила тарло:

• эчигах (кӀайн) лаьхьа;
• дечиган (баьццара) лаьхьа;
• хи (сийна) лаьхьа;
• цӀеран (цӀен) лаьхьа;
• лаьттан (можа) лаьхьа.

Цийн культурехь саьрмик лоруш хилла Ӏаламан ницкъан билгало, и акхарой ​​ларамца лелош хилла^[4]. Цийн цӀу-дела Нува гойтуш ю саьрмикан дегӀ а, адаман корта а болуш[4]. «Шан Хай Цзин» цӀе йолчу мифологин тептар тӀехь дуьйцу, декорацеш санна, саьрмикаш лелош хиллачу деланех лаьцна.

Саьрмикан мах хадабо хьекъал, хӀилла, кхетам, тешаме хилар санна йолучу билгалонашца^[5].

2025 шеран символца цхьаьна лела бос а, элемент а (баьццара, дитт) гойту малхбалехь кхиар а, хаддаза хьала гӀертар а.

Баьццара дечигах саьрмикан шо даздо доьзалца я гергарчу накъосташца.

Ламастаца, баьццара диттан саьрмико къобалдо хӀара духаран басарш^[6]:

• баьццара;
• цӀен;
• можа (дашо)
• сира;
• Ӏаьржа.

Духар хаздан дика ду буьрканца, пайеткашца, дӀасадаржорца, стразашца.

Чоь хазъян лелайо шелонан ӀиндагӀаш[6], иштта саьрмикан чкъор санна къегаш йолу мишура а.

Дезчу стоьла тӀехь мерза хӀуманаш ю: жижиг, чӀара, хӀордан дийнаташ. Стол дӀахӀотто мегар ду дашочу, детин, баьццарчу басахь.