Аюбов, ЯрагӀи Аюбан воӀ

Аюбов, ЯрагӀи Аюбан воӀ (оьрс. Аюбов, Яраги Аюбович; (1922 шеран 21 июнь, ГӀалийтӀа2003) — Сийлахь-Боккхачу Даймехкан тӀеман ветеран а, жимахволу лейтенант а. СовгӀат дина мидалш: «Кёнигсберг схьайаккхарна» а, «Москох ларъйарна» а, «Доьналла хиларна» а, «1941—1945 шерашкахь Сийлахь-боккха Даймехкан тӀамехь Германина тӀехь толам баккхарна» а, ткъа иштта ЦӀен Седан орден[1].

Биографи

ЦӀечу Эскаре гӀуллакх дан кхайкхале Нажи-Йуьртан кӀоштан ГӀалайтӀе йуьртахь йуьхьанцарчу классийн хьехархочун болх бина цо[2].

ГӀуллакх дан волавелира 1940-чу шеран эсаран беттан 12-чу дийнахь ЦӀечу Эскарехь, шен 17 шо долуш (тӀеман гӀуллакхна цхьа шо тӀетоьхна цо). Нажи-Йуьртан кӀоштан тӀеман комиссариато кхайкхира иза. Полоцк гӀалахь лаьттачу 558-чу зенитни а, артиллерин а полкан ишколан курсант вара иза[3].

Дешар чекхдаьккхича, зенитни а, артиллерин а, полкехь отрядан куьйгалхо хӀоттийна, Малхбален Белорусси хьажийна иза. ЯрагӀи дуьххьара цӀеран хих чекхваьккхира 1941 шеран асаран беттан 28-чу дийнахь, Белорусин а, Польшин а дозанехь Лида гӀалина гергахь. ЯрагӀи хӀетахь зенитни а, артиллерин а, инструментийн декъан командир а, взводан командиран гӀоьнча а вара. Жлудки гӀалина гергахь советан кеманашна керла аэродром йеш йара, цуьнан дакъа сихха цига дехьадаьккхира, аэродром немцойн бомбанаш йеттачу кеманех ларъйархьама. Пхиъ зенитни батарейно шина дийнахь ларйира аэропорт шина дийнахь. Диъ бомбанаш йетта кема чудаийтира, хьалха йоьдучу немцойн танкийн колоннан масех танк хӀаллакйира[2].

Аюбов ЯрагӀи — Москох тӀеман дакъалацархо, 215-гӀа къаьстина зенитни дивизин декъашхо волуш тӀом бира Волховн фронтехь, цул тӀаьхьа Орша а, Борисов а, Вильнюс а, Каунас а, Алит а, гӀаланашкахь[4].

«КхоалгӀачу батальонан тоьпан командир, сержант, Аюбов ЯрагӀи Аюбан воӀ. 1944 шеран чиллин беттан 7-чу дийнахь мостагӀчун авиарейдаш йухатохарехь цо гайтинчу доьналлана а, майраллина а, — командир майор Пирог, 1944 шеран чиллин беттан 13-чу дийнахь «Доьналла хиларна» мидал йаларх лаьцна омра[5].

Кёнигсбергана гергахь 1379-гӀа артиллерин полкан инструментийн взводан командир санна, цо хи чу диллира «лаца йиш йоцу» мостагӀчун кема, цунна йелира ЦӀен Седан орден[6][1].

«Жима лейтенант, 1379-чу зенитни а, артиллерин а, полкан гӀирсан взводан командир, накъост Аюбов, Даймехкан тӀамехь 1941-чу шеран асаран беттан 22-чу дийнахь дуьйна къилбаседа-малхбузе фронтехь, 1943-чу шеран хьаьттан беттахь 28-чу дийнахь дуьйна 3-чу Белорусски фронтехь. Хьалха «Доьналла хиларна» мидал йелла. 1944 шеран чиллин беттан 13-чу дийнахь полкан омрица 1945 шеран оханан беттан 22-чу дийнахь мостагӀчун кемано герз детташ йолчу меттигна тоьпаш йетта йолийра. Накъост Аюбовс сиха къастийна герз деттар чудаларан даннаш, нийса герз диттира. Нисдаршца масех салво йинчул тӀаьхьа, мостагӀчун кема хи чу диллина. ЦӀен Седан орден хьакъ йу», - полкан командир подполковник Пирог, 1945 шеран хӀутоссург беттан 8-чу дийнахь[1].

undefined

Кёнигсберг мукъайаккхаран тӀемашкахь майралла а, доьналла а гайтарна жимахволчу лейтенантана Аюбов ЯрагӀина йелира ЦӀен Седан орден[2].

Аюбовн тӀеман некъ Эльбан бердаца чекхбелира[7].

СовгӀаташ

  • «Кёнигсберг схьайаккхарна»(оьр.)
  • «Москох ларъйарна» мидал
  • Мидал «Доьналла хиларна»
  • Мидал «1941-1945 шерашкахь хиллачу Сийлахь-Боккхачу Даймехкан тӀамехь Германина тӀехь толам баккхарна»
  • ЦӀен Седан орден[8].

Билгалдахарш

  1. 1 2 3 Чиркова Оксана. Аюбов Яраги Аюбович. Бессмертный полк (2021 шеран 7 май). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 27 август.
  2. 1 2 3 Они сражались за Родину. 2-е издание.. — Грозный,: ЧРО Общероссийского Профсоюза образования, 2017. — С. 16. — 120 с.
  3. Аюбов Яраги Аюбович. Память народа 1941-1945 гг.. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 27 август.
  4. Сост. Малика Абалаева. Они сражались за Родину. 3-е издание. — Грозный: ЧРО Общероссийского Профсоюза образования, 2020. — С. 18—19. — 176 с.
  5. Аюбов Яроги Аюбович. Память народа 1941-1945 гг.. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 27 август.
  6. Аюбов Яраги Аюбович. Подвиг народа 1941-1945 гг.. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 27 август.
  7. Цуцулаева Сапият Сайпуддиновна. Воины-чеченцы - участники штурма Берлина // Oriental Studies. — 2016. — № 1.
  8. Аюбов Яраги Аюбович. Подвиг народа 1941-1945 гг.. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 27 август.

Литература

  • Память 1941—1945. Книга 1. — Нальчик: Издательский центр «Эль-фа», 2004. — С. 89. — ISBN 978-5-9996-0067-7.
  • Память 1941—1945. Книга 3. — Нальчик: Архивное управление ЧР/ ООО «Печатный двор», 2019. — С. 79 с. — ISBN 978-5-604-30863-9.
  • Они сражались за Родину. 3-е издание. — Грозный: ЧРО Общероссийского Профсоюза образования, 2020. — С. 18—19 с.
  • Они сражались за Родину. 2-е издание. — Грозный: ЧРО Общероссийского Профсоюза образования, 2017. — С. 16.

Хьажоргаш