Аь

Аь (нох. э/ä) — Кириллически диграф йуу иза, иза лелайо гӀалгӀай, лакийн, ногӀийн, рутулийн, табасаранийн, удинийн а, нохчийн а йозанашкахь.

Лелор

Лакийн йозанехь иза [aˤ] олуш долу аз билгалдаккха леладо[1].

ГӀалгӀайн, ногӀийн, рутулийн, табасаранийн, удинийн а, нохчийн а йозанашкахь иза леладо хьалхарчу могӀан, лахарчу хьалаайаран жима озабезамаш боцучу мукъа аз [æ] билгалбаккха.[2][3][4][5][6][7] ХӀокху аьзнех тера ду оьрсийн маттахь «мята», «вяз» дешнашкахь «Я» элпаца билгалдоккху аз. ХӀокху азнна тӀекхоча гӀалгӀайн а, нохчийн а меттанашкахь дешан йуьххьехь а, цундела иза «Я» элпаца хийцалуш дац, иза оцу меттигашкахь йотированни [а] элпан хийцам бу. Масалш:

  • Цхь. т. «экха» — «зверь»; дукх. т. «акхарой».
  • Дукх. т. «аьзнаш» — «голоса»; цхь. т. «аз».

ХӀокху озан билгалдаккхаро аьтту бо оьрсийн алфавитан коьртачу кириллицин дозанал ара ца довла. ГӀалгӀайн а, нохчийн а алфавиташкахь «Аь»-н йотированни хийцам бу — Яь (й+аь). ХӀара диграф(оьр.) лелайо туьркийн меттанийн практически транскрипцин системин чохь.

Дешнаш (Кепаш)

Аз — аьзнаш
Арц — аьрцнаш

Билгалдахарш

  1. Simon Ager. Lak language, pronunciation and language (инг.) (htm). Omniglot.
  2. Simon Ager. Ingush language, pronunciation and language (инг.) (htm). Omniglot.
  3. Simon Ager. Nogai language, pronunciation and language (инг.) (htm). Omniglot.
  4. Simon Ager. Rutul language, pronunciation and language (инг.) (htm). Omniglot.
  5. Simon Ager. Tabasaran language, pronunciation and language (инг.) (htm). Omniglot.
  6. Simon Ager. Udi language, pronunciation and language (инг.) (htm). Omniglot.
  7. Simon Ager. Chechen language, pronunciation and language (инг.) (htm). Omniglot.

Категореш