Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Азаров, Николай Георгиевич

Николай Георгиевич Азаров (1922 шеран 19 декабрь, Эха-Борзе — 1997 шеран 13 декабрь) — советан Сийлахь-Боккхачу Даймехкан тӀеман ветеран а, лакхара лейтенант а, кеманхо-штурмовик а. Цунна йелла Даймехкан тӀеман шолгӀачу даржан орден а, Даймехкан тӀеман хьалхарчу даржан орден а, ЦӀен Седа а, ЦӀен Байракх а, мидалш «ТӀеман гӀуллакхна» а, «1941—1945-чу шерашкахь Сийлахь-Боккхачу Даймехкан тӀамехь Германина тӀехь толам баккхарна» а, «Кёнигсберг йаккхарна» а, «Советан эскаран а, хӀордан флотан а 30 шо кхачар» юбилейни мидал[1].

Биографи

Вина 1922 шеран гӀуран беттан 19-чу дийнахь Нохчийн Республикан Серноводски кӀоштан Ассиновски йуьртахь[2].

ДӀакхийтира Йерригсоюзни ленинан коммунистийн кегийрхойн союзах 1938 шарахь[2].

Белхалойн а, ахархойн а ЦӀен Эскаро 1941 шеран асаран беттан 2-чу дийнахь Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н Эна-Хишкан кӀоштан тӀеман комиссариатехь эскаре кхайкхира иза[3]. Штурманан кеманхо санна, цо дакъалецира Сийлахь-Боккхачу Даймехкан тӀамехь 6-чу гвардин штурмовикийн авиацин Москохан цӀен байракх йолчу Суворовн полкан тӀеман декъехь. Цо тӀом бина 1944—1945 шерашкахь Прибалтикан фронтехь. Цо 24 тӀеман рейс йира 1945 шеран бекарг беттан 27-чу дийнахь 1945 шеран хӀутоссург беттан 8-чу дийнахь кхаччалц, 1944 шеран гӀуран беттан 36 кхиаме тӀеман рейс йира мостагӀчун техникана а, адамийн ницкъана а тӀелетар дан а, разведка йан а. 1945 шеран бекарг беттан 29-чу дийнахь цо штурм йира Кёнигсбергана[2].

1945-чу шеран бекарг беттан 28-чу дийнахь Н. Г. Азаровн совгӀатийн тептар тӀера, ЦӀен Байракхан орденан вовзийтар:

«1944 шеран гӀуран баттахь 1945 шеран бекарг бутте 27-чу дийнахь кхаччалц Азаровс 12 кхиаме тӀеман рейс йира Нойкуренан а, Цинтенан а, Фингхаузенан а, кхин а меттигашкахь ницкъ болуш йолчу тӀелетаран а, разведкин а, цуьнан жамӀехь, экипажаша а, коьртачу персональни тобанаша а тӀечӀагӀдарца, тӀеман гӀирсашца, 6 машенашца а, 25 кхаччалц салтичуьнца а, эпсарца а, 3 зенитни пулемётан пунктийн цӀе дӀайаьккхина, 1 аренан артиллерин тапча заьӀап йина. 1945 шеран бекарг беттан 19-чу дийнахь Медени йуьртан кӀоштахь гучуйаьллачу автокортежна тӀе бомбанан груз охьа а йиллина, дӀайаздина бомбанаш йеттаран жамӀ, цуьнан жамӀехь бомбанаш охьайоьжна колоннин йуткъачу меттигехь некъаш вовшахкхеттачу меттехь, дӀайазйина 2 йогуш йолу машен», — 6-гӀа гвардин штурман авиацин Москохан цӀен байракх йолу Суворовн полкан орденан командир а, гвардин майор Мусиенко[4].

1945-чу шеран хӀутоссург беттан 8-чу дийнахь Н. Г. Азаровн совгӀатийн тептар тӀера ЦӀен Байракхан орденна хьалхатеттинарг а долуш:

1944-чу шеран гӀуран баттахь дуьйна накъост Азаровс кхиамца чекхдаьккхина 36 тӀеман рейс, мостагӀчун техника а, адамийн ницкъ а тӀелетархьама а, разведка йан а. 1945-чу шеран бекарг беттан 27-чу дийнахь кхаччалц 12 тӀеман рейс лакхарчу дикаллица кхочушъйарна цунна йелира «ЦӀен Байракхан» орден.

1945 шеран бекарг беттан 27-чу дийнахь 1945 шеран хӀутоссург беттан 8-чу дийнахь кхаччалц цо кхин а 24 тӀеман рейс йира: Кёнигсберг а, Раушен а, Пиллау а, Гермау кӀошташкахь. тӀеман рейс дӀаяхьаран процессехь цо шен лаамехь хӀаллакдина а, зенаш дина а: 4 зенитни топ а, 2 миномётан позици а, 1 дот а, 2 ПА топ экипажашца а, герзаш диттира пхеа меттигехь Кёнигсберг а, Пиллау а гӀаланийн кӀоштахь мостагӀчун тоьпан позицеш йолчу меттигехь, 35 кхаччалц фашист герз тоьхна, чевнаш йира.

1945-чу шеран бекарг беттан 29-чу дийнахь, тобанан декъашхо санна, Кёнигсберган кӀоштахь мостагӀчун кортежашна штурм йеш, мостагӀчун зенитни обороно чӀогӀа дуьхьало йешшехь, цо 3-зза автоколонна чухула чекхвелира, шен лаамехь 5 машенна цӀе а тоьхна, тӀеман сурсаташца а, дӀасайаржийра шиъ взводан пехоташ»[2].

undefined

И бахьана долуш цунна йелла Даймехкан тӀеман хьалхарчу даржан орден а[5].

СовгӀаташ

  • Даймехкан тӀеман шолгӀачу даржан орден(оьр.)нохч.;
  • Даймехкан тӀеман хьалхарчу даржан орден (1945 шеран хӀутоссург беттан 15-чу де);
  • ЦӀен Байракхан орден (1945 шеран оханан беттан 3-чу де);
  • «ТӀеман гӀуллакхна» мидал (1951 шеран лахьанан беттан 19-чу де);
  • «1941—1945 шерашкахь Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀамехь Германина тӀехь толам баккхарна» мидал (1945 шеран хӀутоссург беттан 9-чу де);
  • «Кёнигсберг йаккхарна» мидал (1945 шеран асаран беттан 9 де);
  • ЦӀен Седан орден (1956 шеран гӀуран беттан 30 де);
  • Юбилейни мидал «Советски эскаран а, хӀордан флотан а 30 шо кхачар» (1948 шо)[6].

Билгалдахарш

  1. ↑ Азаров Николай Георгиевич. Память народа 1941-1945. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 май.
  2. ↑ 1 2 3 4 Маркарян Лев. Азаров Николай Георгиевич. Бессмертный полк (2022 шеран 7 май). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 май.
  3. ↑ Азаров Николай Георгиевич. Подвиг народа 1941-1945. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 май.
  4. ↑ Фронтовой приказ. Подвиг народа 1941-1945. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 15 май.
  5. ↑ Азаров Николай Георгиевич. Подвиг народа 1941-1945. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 май.
  6. ↑ Азаров Николай Георгиевич. Подвиг народа 1941-1945. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 май.

Хьажоргаш

Категореш