Аборигенийн рок
Аборигенийн рок — музыкин жанр, цхьаьнатуху рок-музыка а, орамера къаьмнийн гӀирсаш а, эшар лахаран хатӀ а, дукха хьолехь австралин аборигенийн. И жанр иштта даьржина Канадин а, Эквадоран а индахошна йукъахь[2].
Аборигенийн рокан жанрехь эшарийн коьрта теманаш — дискриминацин а, расизман дуьхьала хилар, орамера къаьмнийн чубоьхкинчу хенахь кхелхинчу векалийн иэс, лачкъийначу чкъоьрах, шайн латташ тӀера бакъонаш тӀехула аборигенийн къийсам[3]. Австралин эшаршкахь дукха хьолехь лелайо орамера къаьмнийн фольклор[1].
Австрали
Аборигенийн рок йукъайаьлла Австралехь 1980 -гӀа шераш чекхдовлуш. Аборигенийн рок локхуш йолу хьалхара тоба, — Yothu Yindi Юнупингу Мандавуй а, Warumpi Band Мюррей Нил Къилбаседа Мехкара. Музыканташа лелайора диджериду а, лакхара австралин меттанашкахь[1].
Аборигенийн рока лакха рок локхуш болу гӀирсаш (масала, электрогитара, бас-гитара, вотанаш), кхин а гӀирсаш, лелош болу австралин къоман музыкехь (масала, диджериду а, билма а). Музыкин тобанашкахь локху коьртаниг австралин аборигенаш, амма наггахь локху европахойх бевлла авсралихоша а.
2000-гӀа шерашкахь аборигенийн тобанашкахь йаьржира ню-метал а, рэп-метал а жанраш, масала Nokturnl тобанехь.
Коьрта мукъмаш австралин аборигенийн рок-эшарийн — орамера австралихойн бакъонаш шайн лаьттана, кхин а еврапахоша Австрали схьайоккхуш беллачеран иэс. Кхин а кӀезиг ца ойу австралин аборигенийн рокехь СПИДан кхерамаллин теманаш (масала, Inipanya AIDS Ngku эшарехь Ямма Айзекан), вахон маларш мийлар дика ца хиларан теманаш (масала, Leave the Grog эшарехь, Yartulu Yartulu Band тобана), кхин а бензина Ӏаьн хьожа бахаран теманаш (масала, Petrol Sniffing эшар, Wedgetail Eagle Band тобанан) аборигенийн йукъараллашкахь. Сих-сиха локху къоман а, этносан а кхетамах (масала, Ngura Panyatja Titjikalanya эшарехь, Titjikala Desert Oaks Band а, Warumpinya а, Warumpi Band а тобанийн)[3].
Уггаре йевзаш йолу австралин аборигенийн рок-тоба — Treaty, My Island Home, Blackfella/Whitefella.
Кхечу мехкашкахь
Канада
Канадин аборигенийн рок дукха хьолехь локху инуиташа, канадин метисаша, Канадин индахоша. Тобанаш а локху (масала, A Tribe Called Red, Breach of Trust, Kashtin, Bruthers of Different Muthers, Burnt Project 1, Digging Roots), иштта цхьаболчу беканчаш а локху (масала, Гамблин Эдвард, Лич Джордж, Миллер Дерек, Найт Честер, кхечара а).
Kashtin тоба, кхоьллина 1984 шарахь Квебекехь, лаьтта шина музыкахо-иннух, локху коьртаниг, ненан меттахь. Кхин тоба, Breach of Trust, локху хард-рок жанрехь, йеккъа ингалсхойн маттахь. Цуьнга хьаьжна ца Ӏаш, гӀарайаьккхина тоба альбомо Songs For Dying Nations, кхара ойу дӀадовлуш долу къаьмнийн баланаш, масала, канадин индахойн а, инуитийн а. Оцу тобан берриг декъахой индахой бу[4].
Кхин фолк-рок лакхархо, Честер Найт, схьаваларца индахо кри ву[5]. 2000 шарахь цунна делла Джуно совгӀат шеран дика аборигенийн музыкин альбомна[6]. Честера шен эшаршкахь цхьаьнатуху рок а, кри къоман халкъан музыка а, дукха хьолехь эшарийн тема халкъан фольклор хуьлу[4].
2001 шарахь кхоьллина Burnt Project 1 тобано цхьаьна туху шен кхоллараллехь дуккха а жанраш, масала, рок, фанк, блюз, канадин индахойн халкъан музыка[4].
Эквадор
1990-гӀа шерашкахь Эквадорехь йукъайевлла масех рок тоба, цара лелабо халкъан музыкин гӀирсаш. Масала, Rocola Bacalao тобано лелабора Андийн индахойн музыкин ритмаш, кхин а сих-сиха лакхара эшарш индахойн гӀаланех лаьцна, масала, Пухилих лаьцна. Орамера къаьмнийн боламан гӀолацар а, царна тӀе дӀахьажор а леладора метал-тобано Aztra а, хардкор-тобано CURARE а 2000-гӀа шераш долалуш[2].
Билгалдахарш
- ↑ 1 2 3 Аборигенский рок. Часть II. Австралия : Частный Корреспондент. Частный Корреспондент. ТӀекхочу дата: 2021 шеран 24 март. Архивйина 2020 шеран 28 июнехь
- ↑ 1 2 Kaltmeier, Olaf. Sonic politics: music and social movements in the Americas(ингалс.) / Raussert, Wilfried (editor). — Нью-Йорк: Routledge. — ISBN 978-0-429-42393-2. — ISBN 978-0-429-75348-0.
- ↑ 1 2 Peter Dunbar-Hall. Music and meaning: The aboriginal rock album(ингалс.) // Australian Aboriginal Studies. — 1997-01. — No. 1. — P. 38—47. — 0729-4352. — DOI:10.3316/ielapa.148991794195443.
- ↑ 1 2 3 Аборигенский рок. Часть III. Канада : Частный Корреспондент. ТӀекхочу дата: 2021 шеран 24 март. Архивйина 2020 шеран 28 июлехь
- ↑ "Knight eagerly awaited Juno nomination". Moose Jaw Times-Herald, February 3, 2000.
- ↑ "Local band wins Juno: Chester Knight and the Wind claims award". Prince Albert Daily Herald, March 13, 2000.
Литература
- Peter Dunbar‐Hall, Chris Gibson. Singing about nations within nations: Geopolitics and identity in Australian indigenous rock music(ингалс.) // Popular Music and Society. — 2000-06. — Vol. 24, iss. 2. — P. 45–73. — 1740-1712 0300-7766, 1740-1712. — DOI:10.1080/03007760008591767.
- Peter Dunbar-Hall. Music and meaning: The aboriginal rock album(ингалс.) // Australian Aboriginal Studies. — 1997-01. — No. 1. — P. 38—47. — 0729-4352. — DOI:10.3316/ielapa.148991794195443.