Шрёдингер, Эрвин

Э́рвин Ру́дольф Йо́зеф Алекса́ндр Шрёдингер (нем. Erwin Rudolf Josef Alexander Schrödinger; МФА: [ˈɛrviːn ˈʃrøːdɪŋɐ]; 1887 шеран 12 август, Вена — 1961 шеран 4 январь, циггахь) — австрийн физик-теоретик, квантан механика кхоьллинчарах цхьаъ, физикин Нобелин совгӀатан лауреат (1933 шо). Дукха дуьненна Ӏилманийн академишан декъашхо, царна йукъахь кхоьчу пачхьалкхара СССРн Ӏилманийн Академин декъашхо (1934 шо).

undefined
undefined
undefined
undefined
undefined
undefined
undefined
undefined
undefined
undefined
undefined
undefined
undefined
undefined
undefined

СовгӀаташ

  • Хайтингеран совгӀат (1920 шо)
  • Маттеуччин мидал (1927 шо)
  • Макс Планкан мидал (1937 шо)
  • Орден «За заслуги перед Федеративной Республикой Германия»
  • Эрвин Шрёдингеран мидал (1956 шо)
  • Австрийн сийлахь знак «Ӏилманан а, исбаьхьаллан а» (1957 шо)

Виццавар

Файл:1000 Schilling Erwin Schrödinger obverse.jpg
Шрёдингеран сурт австрийн 1000 шиллинг мах болу ахчантӀехь (Художник: Роберт Калина, 1983 шо)
  • Шрёдингеран цӀе тиллина Бетта тӀехь йолу кратеран а, беттан тогӀина а, астероидан а (13092 Schrödinger).
  • Физикехь Шрёдингеран цициг аьлла квантан парадоксан цуьна цӀе тиллина.
  • 1983 шарахь Австрехь арахийцира 1000 шиллинг мах болу ахча Шрёдингеран сурт тӀехь долуш. И ахча лелаш дара Австри еврон тӀе йаллалц.
  • Шрёдингеран цӀе тиллина Венера цхьана майдана (Schrödingerplatz), йуккъера Ӏаламан Ӏилманан библиотекина Берлинского университета (Erwin-Schrödinger-Zentrum), 1993 шарахь кхоьллина Венин математически физикин институтан (Erwin-Schrödinger-Institut für Mathematische Physik).
  • 1956 шарахь Австрийн Ӏилманийн академис хӀоттийра Эрвин Шрёдингеран цӀарах совгӀат (Erwin Schrödinger-Preis). Оцу совгӀатан хьалхара лауреат Шрёдингер ша хилира.

Сочинениш

Книгаш

  • E. Schrödinger. Abhandlungen zur Wellenmechanik. — Leipzig, 1927.
  • E. Schrödinger. Vier Vorlesungen über Wellenmechanik. — Berlin, 1928. Русский перевод: Э. Шрёдингер. Четыре лекции по квантовой механике. — Харьков — Киев, 1936.
  • E. Schrödinger. Über Indeterminismus in der Physik. Zwei Vorträge zur Kritik der naturwissenschaftlichen Erkenntnis. — Leipzig, 1932.
  • E. Schrödinger. What is Life? The Physical Aspect of the Living Cell. — Cambridge: University Press, 1944. Русский перевод: Э. Шрёдингер. Что такое жизнь? Физический аспект живой клетки. — 3-е изд. — Ижевск: РХД, 2002.
  • E. Schrödinger. Statistical Thermodynamics. — Cambridge: University Press, 1946. Русский перевод: Э. Шрёдингер. Статистическая термодинамика. — Ижевск: РХД, 1999.
  • E. Schrödinger. Gedichte. — Bonn, 1949. — томик поэзии Шрёдингера
  • E. Schrödinger. Space-Time Structure. — Cambridge: University Press, 1950. Русский перевод: Э. Шрёдингер. Пространственно-временная структура Вселенной. — М.: Наука, 1986.
  • E. Schrödinger. Science and Humanism. — Cambridge: University Press, 1952. Русский перевод: Э. Шрёдингер. Наука и гуманизм. — Ижевск: РХД, 2001.
  • E. Schrödinger. Nature and the Greeks. — Cambridge: University Press, 1954. Русский перевод: Э. Шрёдингер. Природа и греки. — Ижевск: РХД, 2001.
  • E. Schrödinger. Expanding Universes. — Cambridge: University Press, 1956. Русский перевод: Э. Шрёдингер. Пространственно-временная структура Вселенной. — М.: Наука, 1986.
  • E. Schrödinger. Mind and Matter. — Cambridge: University Press, 1958. Русский перевод: Э. Шрёдингер. Разум и материя. — Ижевск: РХД, 2000.
  • E. Schrödinger. Meine Weltansicht. — Wien, 1961. Русский перевод: Э. Шрёдингер. Мой взгляд на мир. — М.: Либроком, 2009.

Коьрта Ӏилманийн белхаш

Цхьаболу белхаш оьрсийн маттахь

Билгалдахарш

Литература

Книгаш

Статьяш

Хьажоргаш