Шалян гӀалин гуо
Шалян гӀалин гуо — Свердловскан областан муниципалан кхоллам. Административан центр — Шаля.
Истори
1995-чу шеран гӀуран (декабрь) беттан 17-чу дийнахь меттигерчу референдуман жамӀашца кӀоштан цхьана декъа тӀехь (Староуткинск йоцучу меттигехь) кхоьллира Шалински кӀоштан муниципальни кхоллам[3]. Белхан посёлок Староуткинск шайна бухахь йолчу нах бехачу меттигашца ша лаьтташ йолу Староуткинск посёлок муниципальни кхоллам хилира.
1996-чу шеран лахьанан (ноябрь) беттан 10-чу дийнахь муниципальни кхоллам областан реестре йукъатуьйхира[4][5].
2004-чу шеран гӀуран (декабрь) беттан 31-чу дийнахь дуьйна Шалински кӀоштан йелира гӀалийн округан статус. Белхан посёлок Шамары йуьртан нах бехачу меттиге йухаяржайина (преобразована)[6].
2006-чу шеран кхолламан (январь) беттан 1-чу дийнахь дуьйна Шалински кӀоштан муниципальни кхолламан цӀе хийцина Шалински гӀалийн округ аьлла.
Географи
Шалински гӀалийн округан (ГО) дешаран системехь чулаца: 12 ишколал хьалхара дешаран кхоллам (дошкольных образовательных учреждений), 3 коьрта йукъара дешаран ишкол (основные общеобразовательные школы), 11 йукъара дешаран йуккъера ишкол (средних общеобразовательных школ), берийн тӀетоьхна дешаран 2 кхоллам (2 учреждения дополнительного образования детей) — берийн кхоллараллин цӀа а, берийн-кегийрхойн спортан ишкол а. ГӀалийн округехь болх беш ду 37 культурин а, исбаьхьаллин а кхоллам а, 15 библиотека а. Муниципальни кхоллам чухула чекхйовлу цӀен-некъан магистралаш: Транссиб (Екатеринбург — Пермь декъаш) а, «Чусовская — Бакал» а.
Транспорт
Муниципальни кхоллам чухула чекхйовлу цӀен-некъан магистралаш: Транссиб (Екатеринбург — Пермь декъаш) а, «Чусовская — Бакал» а.
Экономика
Хьуьнан а, дечиг тодеш йолу а промышленность: «Шамаралес» а, «Саргалес» а акционерийн йукъараллаш. Шалински гӀалийн округехь болх беш ду диъ йуьртан бахаман предприяти. 2009-чу шарахь бахамашкахь болх бечу белхалойн йуккъера барам 503 стаг хилла. Болх беш ду 159 чӀагӀйина ро́знични махлелоран объект (стационарных объекта розничной торговли), царна йукъахь йуьртан меттигехь 104, царах 157 туька (магазин), 1 павильон, 1 киоск а йу.
Дешар
Шалински гӀалийн округан (ГО) дешаран системехь чулаца:12 ишколал хьалхара дешаран кхоллам (дошкольных образовательных учреждений), 3 коьрта йукъара дешаран ишкол (основные общеобразовательные школы), 11 йукъара дешаран йуккъера ишкол 11 йукъара дешаран ишкол (средних общеобразовательных школ), Берийн тӀетоьхна дешаран 2 кхоллам — берийн кхоллараллин цӀа а, берийн-кегийрхойн спортан ишкол а.
Культура
ГӀалийн округехь болх беш йуу 37 культурин а, исбаьхьаллин а хьукумат а, 15 библиотека а.
Бахархой
Билгалдахарш
- ↑ 1 2 3 http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst65/DBInet.cgi?pl=8006001
- ↑ 1 2 3 https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Tom1_tab-5_VPN-2020.xlsx
- ↑ О ВЫБОРАХ ОРГАНОВ МЕСТНОГО САМОУПРАВЛЕНИЯ от 06 октября 1995 - docs.cntd.ru. docs.cntd.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 16 октябрь.
- ↑ Об отнесении рабочего поселка Шамары, расположенного на территории Шалинского района, к категории сельских населенных пунктов к виду поселок, Закон Свердловской области от 21 июля 2004 года №57-ОЗ. docs.cntd.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 16 октябрь.
- ↑ Об установлении границ муниципального образования поселок Староуткинск и наделении его статусом городского округа (с изменениями на 12 июля 2007 года), Закон Свердловской области от 21 июля 2004 года №48-ОЗ. docs.cntd.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 16 октябрь.
- ↑ Об утверждении областного реестра муниципальных образований от 10 ноября 1996 - docs.cntd.ru. docs.cntd.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 16 октябрь.
- ↑ https://web.archive.org/web/20130928005625/http://sverdl.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/sverdl/resources/c081bf004cb2e2e8b07efb98f842dd0b/численность+и+размещение+населения+свердловской+области.rar.
- ↑ http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst65/DBInet.cgi?pl=8112027.
- ↑ http://web.archive.org/web/20130516092833/http://www.gks.ru/free_doc/doc_2012/bul_dr/mun_obr2012.rar.
- ↑ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2014/bul_dr/mun_obr2014.rar.
- ↑ https://web.archive.org/web/20150923180801/http://www.gks.ru/free_doc/doc_2015/bul_dr/mun_obr2015.rar.
- ↑ http://web.archive.org/web/20210508043701/http://www.gks.ru/free_doc/doc_2016/bul_dr/mun_obr2016.rar.
- ↑ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2017/bul_dr/mun_obr2017.rar.
- ↑ http://www.gks.ru/free_doc/doc_2018/bul_dr/mun_obr2018.rar.
- ↑ https://web.archive.org/web/20210502132133/http://www.gks.ru/free_doc/doc_2019/bul_dr/mun_obr2019.rar.
- ↑ https://web.archive.org/web/20200822004543/https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/CcG8qBhP/mun_obr2020.rar.
- ↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Tom1_tab-5_VPN-2020.xlsx.