ХӀимар маьлхан сахьт
Нохчийчоьха а, еррига Къилбаседа Кавказехь а, ишта маьлхан сахьт кхи хаадела дац. ХӀимар маьлхан сахьт тахана юртан маьждиг долчехь ду. Иза дина дукха шира заманахь, цу хенахь маса даьла хаа кхи гӀирс ца хила[1]. Схьахетарехь юртан гондахь бехаш болу нохчийн яртар (Шара, ЦIеси, Кири) наха пайда оьцуш хила хӀокху сахьтехь.
Маьлхан сахьт бокха гуо юкъахь богӀам бу, цуна гондахь 12 бокха тӀулг бу[2]. Цу богӀам тӀера гӀутуш долу ӀиндагӀо гойту маса сахьт даьла.
ХӀима
ХӀимой эвла йолу дукха зама йу. Цигар бӀовнаш а, гӀаланаш а йолу 800 шо ду. Ама цу юртахь карийна йолу архиологически хьумнаш гойту юртан мел къезга 2500-3000 шо хиларна[3].
Тахана
Файл:Химой Древние солнечные часы.jpg
ХӀимой маьлха сахьт тахана.
Тахана и маьлха сахьта юрта юкъахь ду, рузбан маьждиг долучехь. Цуна гондахь керта йина. Юртахь тӀекхача хьала дац цун, нийса меттехь ду иза.
Сурташ
Билгалдахарш
- ↑ http://abrek.org/494-10-13-vv-chechenskiy-stounhendzh.html Архивйина 2022-12-15 — Wayback Machine
- ↑ http://www.checheninfo.ru/19756-10-13-vv-chechenskiy-stounhendzh.html
- ↑ В. Б. Виноградов, В. И. Марковин Археологические памятники Чечено-Ингушской АССР. Соьлжа-ГӀала 1966 шо. 166 агӀо.