Хандош

Хандош — къамелан дакъа цо гойту хӀуманана дар йа хилар, хӀун дан? хӀун динера? бохучу хаттаршна жоьпаш ло. Хандашо мехала а, маьӀне а меттиг дӀалоцу къамелехь. Вайна гонаха мел долу хӀума долало хандош йуххе х1оьттича — адамаша гӀишлош йо, аренашца йалта кхуьу, бӀаьсте схьакхочу, берийн аьзнаш дека и дӀ.кх. ХӀуманан дар йа хилар гойтучу къамелан декъах хандош олу. Цо жоп ло: хӀун дан? хӀун хила? хӀун до? хӀун хуьлу? бохучу а, хенашца хийцадаларца царех схьадевллачу а хаттаршна.

Масала: хӀун дан? деша, хьеха, лакха хӀун до? доьшу, хьоьху, локху хӀун хила? хазйала, денйала, ларйала хӀун хуьлу? хазло, денло, ларло ТӀейеара хаза бӀаьсте. Арахь самукъане ловзу бераш. Селхана со волчу хьошалгӀа веанера сан доттагӀ.Стеган дагара матто схьадуьйцу. Оцу предложенешкахь — тӀейеара – хандош ду, цо жоп ло хӀун дира? бохучу хаттарна, иштта хандешнаш ду: (хӀун до?) ловзу, (хӀун динера?) веанера, (хӀун до?) схьадуьйцу. Олхазарийн хазачу мукъамаша самаваьккхира со. Школе массарал а хьалха схьакхочура иза. Хазачу дашо адаман дог деладо. Оцу предложенешкахь – (хӀун дира?) самаваьккхира – хандош ду, самаваьккхира (мила?) – со – подлежащи ду – кхузахь хандащо подлежащих лаьцна дуьйцуш ду. Ткъа вайна ма-хаара предложенехь подлежащех лаьцна дуьйцучу коьртачу меженех – сказуеми олу. ХӀокху предложенехь хандош сказуеми ду. (хӀун дора?) схьакхочура – сказуеми ду, схьакхочура (мила?) – иза – подлежащи ду. (хӀун до?) деладо — сказуеми ду, деладо (стен?) – дашо – подлежащи ду. ^[1]