Резерфорд, Эрнест

Эрне́ст Ре́зерфорд (инг. Ernest Rutherford; 1871 шеран 30 август, Спринг Грув, Керла Зеланди — 1937 шеран 19 октябрь, Кембридж) — Керла Зеландера ваьлла британийн физик. Цунах олу «Ядеран физикин да». Цо кхоьллина атоман планетарни модель. Химин Нобелин совгӀатан лауреат (1908 шо).

undefined
undefined
undefined
undefined
undefined
undefined

Бевзаш болу дешархой

  • Капица, Пётр Леонидович
  • Марк Олифант
  • Патрик Блэкетт
  • Ганс Гейгер
  • Фредерик Содди
  • Эрнест Уолтон
  • Джеймс Чедвик
  • Джон Кокрофт
  • Эдуард Эплтон
  • Отто Ган

Самукъане хӀуманаш

  • Резерфорд дог къеда хиларна Капицас олура цунах «Крокодил». 1931 шарахь «Крокодилас» даьккхира 15 эзир фунт стерлингов Капицина лаборатори ярна. 1933 шарахь и лаборатори хьайиллира. Цуьна пенатӀехь диллина дара доккху крокодилан сурт. И сурт Капицас аьлла дира вевзаш волу скульпторс Эрик Гилл. Не1 хьайоллура крокодилан кеп йолу догӀанца[4].
  • Э. Резерфорд тешаш вацара ядеран энергетикех[5].
  • Пётр Капица Кембридже Резерфорд волчу хьавеача, Резерфордас элира шен меттиг йац аьлла. ТӀаккха Капицас хаьттира:
 — Эксперименташ яш мял доккху гӀалат долу хьогара?
 — 3 % гергга.
 — Маса стаг ву лабораторехь болхбеш?
 — 30.
 — ТӀаккха 1 стаг ву-кх 30 тӀера 3 % гергга.
Резерфордс вела а велла Капица схьаийцира «тардалуьйту гӀалатсанна».
  • 1908 шарахь шена химин Нобелин совгӀат делли хиъча, Резерфордас элира: «Деррига а Ӏилма ду йа физика, йа марканаш гулйара» (All science is either physics or stamp collecting)[6]

Виццавар

undefined

Резерфорд ву дуьненахь массарелла а лоруш волчу Ӏилманчах цхьаъ[7]. 1914 шарахь Георг V Резерфорд рыцарь вина,[8]. 1925 шарахь паччахьо иза йукъаийцира[9] Йоккха Британин Кхиамийн Ордене, 1931 шарахь Резерфорд[10] барон вира цо.

Эрнест Резерфордан цӀе тиллина:

Книгаш

  • Радиоактивность. // Избранные научные труды. — 1971.
  • Строение атома и искусственное превращение элементов. // Избранные научные труды. — 1972.

Библиография

  • Резерфорд – учёный и учитель. К 100-летию со дня рождения / Под редакцией П. Л. Капицы. — М.: Наука, 1973.
  • Д. С. Данин. Резерфорд. — М.: Молодая гвардия, 1966.

Билгалдахарш

  1. 1 2 3 4 Ernest Rutherford
  2. Lundy D. R. Ernest Rutherford, 1st and last Baron Rutherford of Nelson // The Peerage (инг.)
  3. de Pas L. v. Genealogics (инг.) — 2003.
  4. «Квант» № 6, 1987, с. 14
  5. The Times archives, September 12, 1933, «The British association—breaking down the atom»
  6. Короткие истории / Физики продолжают шутить
  7. P. P. O’Shea: Ernest Rutherford. His Honours and Distinctions. In: Notes and Records of the Royal Society of London. Band 27, Nummer 1, 1972, S. 67 (doi:10.1098/rsnr.1972.0009).
  8. The London Gazette. Nummer 28806, 24. Februar 1914, S. 1546 (PDF Архивйина 2012-01-17 — Wayback Machine).
  9. The London Gazette. Nummer 33007, Supplement, 1. Januar 1925, S. 3 (PDF(ТӀе цакхочу хьажорг)).
  10. The London Gazette. Nummer 33675, Supplement, 1. Januar 1931, S. 1 (PDF(ТӀе цакхочу хьажорг)).

Хьажоргаш