Мухаметшин, Фарид Хайруллович
Фарид Хайруллович Мухаметшин (гӀез. Фәрит Хәйрулла улы Мөхәммәтшин; вина 1947 шеран 22 май, Альметьевск, ГӀезалойн АССР, РСФСР, ССРС) — российн пачхьалкхан а, политикин а гӀуллакххо. Республика ГӀезалойчоьнан Пачхьалкхан Кхеташонан председатель 1998 шеран 27 майхь дуьйна.
Республика ГӀезалойчоьнан Премьер-министр 1995 шеран 16 январера 1998 шеран 28 май кхаччалц. Социологин Ӏилманийн кандидат (1996), политикин Ӏилманийн доктор (2001). Российн Федерацин технологин Ӏилманийн академин бакъ волу декъахо.
Биографи
Къинхьегаман некъ цо дӀаболийра 1963 шарахь Алметьевскехь газан-бензинан заводехь токарь волуш, «Альметьевбурнефть» трестан автотранспортан офисехь шофер волуш.
1966-1968-чу шерашкахь Советийн эскаран могӀаршкахь гӀуллакх дина цо.
1968—1970 шерашкахь — «Альметьевнефтан» мехкадаьтта доккхучу урхаллехь механик.
1972-чу шарахь цо чекхйаьккхира Алметьевскера газан промышленностан техникум.
ГӀезалойн АССР партин болх
1970—1978 шерашкахь — комсомолан а, партин а белхашкахь: Альметьевскан ВЛКСМ гӀалкоман инструктор, ССКП Альметьевскан гӀалкоман промышленно-транспортан декхан инструктор.
1979-чу шарахь цо чекхйаьккхина Уфан мехкадаьттан институт.
1978—1980 шерашкахь — Алметьевскан халкъан депутатийн гӀалин Кхеташонан кхочушдаран комитетан председателан гӀовс, 1980—1985 шерашкахь — Алметевскан халкъан депутатийн гӀалин Кхеташонан кхочушдаран комитетан председателан хьалхара гӀовс. 1978-1990 шерашкахь иза хаьржира Алметьевскан халкъан депутатийн Кхеташонан депутат.
1985—1987 шерашкахь — ССКП Алметьевскан гӀалин комитетан секретарь, цул тӀаьхьа шолгӀа секретарь.
1986-чу шарахь чекхйаьккхина Саратовн Лаккхара партин ишкол.
1988 шарахь дуьйна — Алметьевскан халкъан депутатийн гӀалин Кхеташонан кхочушдаран комитетан председатель.
1989—1990 шерашкахь — ГӀезалойн Автономин Советийн Социалистиийн Республикийн йохк-эцаран министр.
1990 шарахь — ССКП Алметьевскан гӀалин комитетан хьалхара секретарь.
ГӀезалойчоьнан Ӏедалехь
1990—1991 шерашкахь — ГӀезалойн ССР Министрийн Кхеташонан председателан гӀовс.
1991 шарахь дуьйна Республика ГӀезалойчоьнан Лакхарчу Кхеташонан председатель, 1992 шарахь дуьйна НР-н Лакхарчу Кхеташонан председатель.
1995—1998 шерашкахь — Республика ГӀезалойчоьнан Премьер-министр.
1998 шарахь дуьйна Республика ГӀезалойчоьнан Пачхьалкхан Кхеташонан председатель.
1999 шарахь дуьйна Республика ГӀезалойчоьнан Кхерамазаллин Кхеташонан председателан когаметта.
1998 шеран майхь дуьйна 2002 шеран январь кхаччалц — Российн Федерацин Федерацин гуламан Федерацин Кхеташонан декъашхо, Федерацин гӀуллакхийн а, Федералан бартан а, регионийн политикин а комитетан декъашхо.
2003-чу шарахь дуьйна Цхьааллин Росси партин ГӀезалойчоьнан областан декъан политкхеташонан секретарь. Пачхьалкхан Думин депутаташ хоржуш партин тептаран хьалхарчу кхаа лидерна йукъахь вара иза масийттазза.
СовгӀаташ
- «Даймехкан гӀуллакх дарна» III тӀегӀан орден (2017 шеран 18 май) - Российн пачхьалкхалла чӀагӀйарехь а, парламентизм кхиорехь а, жигара низамашдахаран жигаралла кхиорехь а доккха дакъа лацарна.[1].
- Даймехкана динчу гӀуллакхашна 4 тӀегӀанера орден (2012 шеран 18 майхь) российн пачхьалкхалла чӀагӀйарехь цо доккха дакъа лацарна[2].
- Невски Александран орден (2022 шеран 14 ноябрехь) — Российн пачхьалкхалла чӀагӀйарехь а, парламентаризм а, низамашдахаран жигаралла кхиорехь а доккха дакъа лацарна.[3]
- Сийлаллин орден (2005 шеран 14 ноябрехь) — Российн пачхьалкхалла кхиорехь дина гӀуллакхашна а, низамашдахаран гӀуллакхехь жигара дакъалацарна а.[4].
- ДоттагӀаллин орден (1997 шеран 22 майхь) — пачхьалкхана гӀуллакх дарна а, къаьмнашна йукъара доттагӀалла а, цхьаьнаболхбар а чӀагӀдарехь доккха дакъа лацарна а[5].
- Республика ГӀезлойчоьнан хьалха гӀуллакхаш дарна орден (2007) — ГӀезалойчоьнан пачхьалкхалла кхолларехь а, республикин социалан-экономикин кхиорехь а доккха дакъалацарна.
- «Дуслык» орден (2022) — Республика ГӀезалойчоьнан дуьненайукъара авторитет а, социалан-экономикин потенциал а, къаьмнашна йукъара машар а, барт а чӀагӀбарехь леррина гӀуллакх дарна[6].
- Казанан 1000 шо кхачарна иэсан мидал (2005).
- Къаьмнийн доттагӀаллин орден (2012, Республика Башкортостан).
- Российн Федерацин Президентан Сийлаллин грамота (2008 шеран 12 декабрехь) — Российн Федерацин Конституцин проект кечйеш жигара дакъалацарна а, Российн Федерацин демократин бух кхиорехь доккха дакъалацарна а.[7].
- Российн Федерацин Президентан баркалла (2014 шеран 23 январехь) — физикин оьздангалла а, спорт а кхиорехь дина гӀуллакхашна, XXVII Дуьненан аьхкенан Универсиадехь 2013 шарахь Казанехь лаккхара спортан кхиамаш бахарна[8]
- Российн Федерацин Правительствон Сийлаллин грамота (1997 шеран 15 майхь) — Республика ГӀезалойчоьнан экономика кхиорехь а, федералан йукъаметтигаш тойарехь а, дуккха а шерашкахь догцӀена къахьегарна а[9].
- Российн Федерацин а, Республика ГӀезалойчоьнан а хӀоттаман субъектийн кхин пачхьалкхан а, правительствон а, ведомствон а, йукъараллин а совгӀаташ делла.
- «Декхарна тешаме хиларна» орден (ГӀирма) (2017 шеран 28 июнехь, Республика ГӀирма) — Республика ГӀирмица доттагӀалла а, цхьаьнаболхбар а чӀагӀдарехь, социалан-экономикин а, оьздангаллин а зӀенаш кхиорехь дакъалацарна[10].
Доьзал
Зуда а, кхиъна бевлла кӀант а, йоӀ а. Пхиъ берийн бер ду.
ЙоӀ Лилия лоьрийн болх беш йу, кӀант Дамир ву Казанерчу ПАО «Татнефть» компанин инарлин директоран гӀовс - директор[11].
Билгалдахарш
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 18 мая 2017 года № 215 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». ТӀекхочу дата: 2017 шеран 22 май. Архивйина 2018 шеран 19 ноябрехь
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 18 мая 2012 года № 628 «О награждении орденом «За заслуги перед Отечеством» IV степени Мухаметшина Ф.Х.»
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 14 ноября 2022 года № 816 «О награждении государственными наградами Российской Федерации»
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 14 ноября 2005 года № 1315 «О награждении орденом Почёта Мухаметшина Ф.Х.»
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 22 мая 1997 года № 509 «О награждении орденом Дружбы Мухаметшина Ф.Х.»
- ↑ Признание заслуг. Газета «Республика Татарстан» (23 мая 2022). ТӀекхочу дата: 27 мая 2022. Архивйина 2022 шеран 27 майхь
- ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 12 декабря 2008 года № 777-рп «О награждении Почётной грамотой Президента Российской Федерации»
- ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 23 января 2014 года № 14-рп «О поощрении»
- ↑ Распоряжение Правительства Российской Федерации от 15 мая 1997 года № 664-р «О награждении Почётной грамотой Правительства Российской Федерации Мухаметшина Ф.Х.»
- ↑ Постановление Президиума ГС РК от 28 июня 2017 года № п464-1/17. ТӀекхочу дата: 2017 шеран 24 октябрь. Архивйина 2019 шеран 6 январехь
- ↑ Мухаметшин Дамир Фаридович. info.tatcenter.ru. ТӀекхочу дата: 2016 шеран 28 июль. Кху чуьра архивйина оригиналан 2016 шеран 11 августехь