Марисултанов, Али Ибрагимович
Али́ ИбрахӀи́ман воӀ Марисулта́нов (оьрс. Али Ибрагимович Марисултанов; 1956 шеран 6 июль, Тургень, Алматан область) — советан а, россин а актёр а, режиссёр а, Нохч-ГӀалгӀай АССР Сийлахь артист (1983) а, Нохчийн Республикин Халкъан артист (2008)[1].
Биографи
Иза вина 1956-чу шеран мангалан беттан 6-чу дийнахь Кхазакхстан ССР-н Тугрени йуьртахь, цигахь шен доьзал махках баьккхира[2].
1973-чу шарахь, лакхара ишкол чекхйаьккхинчул тӀаьхьа сихха, иза болх бан волавелира Х. Нурадиловн цӀарах йолу Нохч-ГӀалгӀайн драматически театр. Марисултанов дагалаьцна[3]:
Кхин а шина шарахь гергга сцени тӀехь Ӏийра со; Суна чӀогӀа йезара театр, со дӀавахча, йуха чу ца вуьтуш хиларна кхоьрура суна, Гичаева Раиса суна йуург а йохьуш, массо а агӀор соьга хьоьжуш йара. Ас даима а баркалла эр ду цунна... Буьйсанна, шело хилча, театран гӀаролхочо шен уьстагӀийн чкъоьран кочаца со дӀа а къевлина, уллохь лаьттачу табуретка тӀехь шен ах йуург суна йуьтура. Ӏуьйранна бархӀ сахьт даьлча репетици йан артисташ схьакхаьчча, со сама ца ваккхархьама, шабаршца къамел а деш, когийн йистошца лелара уьш, хӀунда аьлча, со мел тӀаьхьа вуьсу хаьара царна
1975-чу шарахь эскаре кхайкхира иза. Эскарехь гӀуллакх дина ваьлча, Воронежски пачхьалкхан исбаьхьаллин институте деша хӀоьттира иза. Иза чекх а йаьккхина, шен даймахкахь театре йухавоьрзу иза.
Цо ловзийна театрехь 120 сов роль, царех дикка дукхалла коьрта ролаш йара. 1983 шарахь цунна йелира Нохч-ГӀалгӀайн АССР хьакъволу артистан цӀе, «Из тьмы веков» спектаклехь Калойн васт гайтарна — режиссёр Солцаев Мималт вара, Базоркин Идрисан изза цӀе йолчу произведенин бух тӀехь. Марисултановс дагалоьцуш, спектаклан премьера йоьдуш полице кхайкха дийзира: билеташ лехамаш сел лакхара бара, гулбеллачара неӀарш йохош.
2012 шарахь цо чекхйаьккхира Пачхьалкхан оьздангаллин а, исбаьхьаллин а академин режиссёран кафедра — Россин Федерацин халкъан артист а, Россин эскаран Йуккъера академически театран коьрта директор а волчу профессоран Морозов Борисан уллехь дешна — цул тӀаьхьа чекхйаьккхира Россин Федерацин исбаьхьаллин а, оьздангаллин а, туризман а говзанчаш кечбаран академеш аспирантура «Режиссура драматического театра» программица.
2012-2013-чу шерашкахь Соьлж-ГӀаларчу Лермонтовн цӀарахчу оьрсийн драматически театран исбаьхьаллин куьйгалхочун болх бира цо[2]. Лермонтовн цӀарахчу театрехь «Предложение» а, «Шейх поневоле» а, «Дорогая сноха» а, «Рыцари кавказских гор» а, «Звезда Кавказа» а постановкашна режиссёр вара иза.
2019-чу шарахь Нохчийн пачхьалкхан университетан хьехархойн театрехь «Русский мир» театран фестиваль вовшахтохаран проектана куьйгалла дира цо[4].
Цо йуьхьарлаьцна Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан университетехь актёран говзаллин кафедра кхоллар. Карарчу хенахь лекторан а, цу кафедрин куьйгалхочун а даржехь ву иза.
Россин Федерацин кинематографистийн союзан декъашхо ву иза[5].
Фильмографи
- «В семнадцать мальчишеских лет» (1985)[6];
- «Когда отзовется эхо» (1988);
- «Партизаны»;
- «Выстрел из тьмы»;
- «Горец» (1992).
СовгӀаташ
- Нохч-ГӀалгӀайн АССР Сийлахь артист (1983);
- Нохчийн Республикин Халкъан артист (2008);
- Йерригроссин «Народы Кавказа» газето «Шеран режиссёр» (2012)[3].
Билгалдахарш
- ↑ Указ от 18.02.2008 г № 39 О награждении наградами Чеченской Республики. chechnya-gov.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 14 июль.
- ↑ 1 2 Али Марисултанов. Кино-Театр.Ру. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 14 июль.
- ↑ 1 2 Безграничное мастерство Али Марисултанова(бил-боцу.). www.grozny-inform.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 14 июль.
- ↑ В Грозном завершился театральный фестиваль «Русский мир». russkiymir.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 14 июль.
- ↑ Чеченский государственный университет имени А.А. Кадырова. www.chesu.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 14 июль.
- ↑ Али Марисултанов. Кино-Театр.Ру. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 14 июль.
Хьажоргаш
- Али Марисултанов. web.archive.org. Министерство культуры Чеченской Республики (2008 шеран 30 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 14 июль.