Манадо
Манадо́ (хӀиндон. Manado) — хӀиндонезин Къилбаседа Сулавеси провинцин коьрта шахьар, йуьртабахаман а, чӀерийлецаран а кӀоштан махлелоран йукъ[1], гӀарайаьлла дайвинган йукъ. ГӀала лаьтта ламанан меттигехь иштта цӀе йолчу бухтин бердаца, шен йукъахь йу 9 кӀошт.
Экономика
Манадон йисташкахь кхиайо гвоздика, къахьо, кокосан пальманаш. Йуьртабахаман сурсаташ кечдеш предприятеш йу, Къаьхьо, шекаран эрз, мускатан бӀар, мехала тайпана дечиг экспорт йо. Кхиина ду хьун хьакхар, чӀерий лецар, кхийра сурсаташ дар. Болх беш йу дуьненайукъара аэропорт, йуккъера а, лакхара а дешаран меттиг[2].
Истори
Голландийн Малхбален-ХӀиндин компанино кхузахь Амстердаман форт цӀе йолу фортификаци йира 1658 шарахь. Цул тӀаьхьа Манадо, ХӀиндонезин кхин малхбален регионаш санна, керста дине бехира. Дуьххьарлера нидерландийн миссионераша йина Gereja Sentrum килс (йуьхьанца Oude Kerk) хӀинца а лаьтта гӀалахь.
1830 шарахь Нидерландийн правительство араваьккхира кхуза явин паччахьан кӀант Дипонегоро, цуо гӀаттам бинера Ӏалашо голландхойх маршо йаккхархьама.
1919 шарахь гӀалах йо Асхьабийн префектура Сулавеси. 1961 шарахь цунах йо Манадон епархи Манадо.
1958 шарахь гӀала бомбанаш йиттира Ӏедалан эскарша. en:Permesta гӀаттамхойн боламо, Ӏедалера политикин а, экономикин а реформаш йоьхуш, гӀалахь шен штаб-квартира кхоьллинчул тӀаьхьа, Джакартас къобалйира Манадо бомбанаш йеттар февраль баттахь . Ткъа оццу шеран июнь баттахь ХӀиндонезин эскарш чудевлира гӀала.
2009 шеран 11—15 майхь кхузахь хилира Дуьненайукъара конференци дуьненан Ӏапказан баланех лаьцна, цигахь дакъалецира 121 пачхьалкхан векалш[3]. Йийцаре йаьккхина коьрта тема хилира Дуьненан Ӏапказан роль Глобалан климат хийцайаларан мах хадорехь.
Сийлаллаш
Экотуризм уггаре а кхиъна ю Манадохь. 1991 шарахь дуьйна кхузахь болх беш йу Бунакен-Манадо Туа Къоман хӀордан парк, иза шен тайпанехь дуьххьарлера йу ХӀиндонезехь. Оцу меттиго шен маржанан пенашца а, хи бухара хьалдолчу фауница а дуккха а дайверш шена тӀеозош бу. Ала догӀу, кхузахь чӀерий латимери карийна хилар, уьш делла дӀадевлла лоруш ду. ГӀашлой туристашна лерина йу Манадон къилбехьа йолчу Локон а, Минхасу а тӀапломан гонах дерг. Малхбалехьа ю Тангкоко Ӏаламан заповедник, цигахь гуш йу дуьненахь уггаре жима примат, мармаӀа, сенаш а, кхин а акхарой а.
Бунакен гӀайрен тӀаьхь, иза гӀалин йукъайогӀу, меттиг йу дайвинган а, хӀордан паркан а.
ГӀаланаш-вежарий
Билгалдахарш
- ↑ [bse.sci-lib.com/article073320.html Манадо] в БСЭ.
- ↑ «Словарь современных географических названий»Под общей редакцией акад. В. М. Котлякова. Манадо // Словарь современных географических названий. — Екатеринбург: У-Фактория. — 2006. Екатеринбург: У-Фактория, 2006
- ↑ Конференция по проблемам мирового океана открылась в Индонезии — РИА Новости, 11.05.2009.
Хьажоргаш
Некъгойтург «Манадо» Викигиде(ингалс.)- Погода Манадо.