Мальсагов Ахьмад Iийсан воI

1978-чу шарахь дашо мидалца чекхйаьккхина Майски йуккъера школа. 1979 шарахь иза деша вахара Ломоносовн цӀарахчу Москох пачхьалкхан университетан экономикан кафедре, «Планированин а, экономикан а кибернетика» говзалла йолуш, ткъа 1984 шарахь «Экономист-кибернетик» говзалла карайерзийра. Иза чекхйаьккхинчул тӀаьхьа Къилбаседа ХӀирийчоьнан Пачхьалкхан планан комитетехь болх бира 1984—1986 шерашкахь экономистан даржехь. Лакхара экономист а, тӀаьхьалонан планан отделан куьйгалхочун заместитель а волуш болх бина тӀаьхьо. Къилбаседа ХӀирийчоьнан пачхьалкхан университетехь а хьехна цо цу хенахь.

1986—1993 шерашкахь Къилба ХӀирийчоьнан АССР Пригородни кӀоштан Майское йуьртан «Россия» совхозан коьрта экономист вара. 1993—1994 шерашкахь иза вара Москвара «Динаскобанк» коммерцин банкан финансийн директор а, правленин председатель а.

1994—1995 шерашкахь ГӀалгӀайчоьнан Президентан экономикин хаттаршкахь гӀоьнча а, хьехамча а вара иза. 1995—1998 шерашкахь министран хьалхара гӀовс а, ГӀалгӀайчоьнан финансийн министр а, ГӀалгӀайчоьнан Правительствон председателан гӀоьнча а вара. 1999-чу шарахь экономикан министран а, ГӀалгӀайчоьнан Правительствон председателан хьалхара заместителан а даржашкахь болх бира цо.

1999 шеран ноябрь баттахь дуьйна 2002 шеран июнь баттахь кхаччалц ГӀалгӀайчоьнан Правительствон председатель вара. 2001 шеран декабрера 2002 шеран май тӀе кхаччалц ГӀалгӀайчоьнан Президентан декхарш кхочушдеш вара иза. 2002 шеран июнехь цо шен лаамехь дитира ГӀалгӀайчоьнан Правительствон председателан дарж. Иза вара республикехь дуьххьара «ГӀалгӀайн Республикан хьакъволу экономист» цӀе йелла стаг.

2002-чу шарахь дуьйна предпринимательски жигаралла лелош ву иза, ГӀалгӀайн пачхьалкхан университетехь экономика хьоьхуш а ву.

2007-чу шарахь цо вовшахтоьхна «Ингушетия художникийн бӀаьргашца» цӀе йолу гайтам ^[1].

2009 шеран ноябрь баттахь дуьйна 2010 шеран сентябрь баттахь кхаччалц ГӀалгӀайн Республикан Куьйгалхочун волчохь йолчу Экономически Советан председатель вара. 2012-чу шеран август баттахь дуьйна ГӀалгӀайчоьнан Куьйгалхочохь йолчу Экономикан кхеташонан декъашхо ву иза. 2013 шеран 11 ноябрехь иза хӀоттийра ГӀалгӀайчоьнан Куьйгалхочун хьехамчин гӀоьнча^[2].

2016-чу шеран декабрь баттера 2019-чу шеран апрель атте кхаччалц цо куьйгалла дира Россельхозбанкан ГӀалгӀайн декъан.

Иза ву «Умка» компани кхоьллинарг, цо арахоьцу колбасаш а, фабрикаташ а, ахфабрикаташ а, бепиган сурсаташ а, наьхча а^[3][4].

Цо критикан мах хадийра пенсин реформин, цо Къилбаседа Кавказехь йолу проблемаш карзахйаха мегаш йу аьлла:

"Пенсин реформано телхина хьал телхина регионехь, къаьсттина ГӀалгӀайчохь. Дика хууш ду, болх бан луучунна а даима а аьттонаш ца хуьлу. Белхан меттигаш йац, кегийрхойн шаьш дӀайазвала аьтто бац. Цуьнца цхьаьна пенсин реформано сацам боллуш тӀеӀаткъам бийр бац республикин социалан-экономикан хьолана. Амма цо вон тӀеӀаткъам бийр бу, хӀунда аьлча баккхийчарна дӀалур ду мехала ахчанан хьоста. Дукха доьзалш, шайна йукъахь бераш долуш берш а болуш, дукха хьолахь баккхийчеран пенсешца беха, ткъа иза церан цхьаъ бен доцу ахча ду^[5]".