Майор
Майо́р (майеор[1], маиор[1]) (нем. Маjоr, схьадаьлла лат. māior[2] — «воккха, лакхара») — чин, цхьацца пачхьалкхийн тӀеман ницкъийн лакхара эпсарийн хьалхара тӀемлойн цӀе.
Шина просветаца утаркх — цхьа боккха седа бу майоран. Цхьа могӀа мехкашкахь олу «команданте» (испанхойн мотт буьйцучу мехкашкахь), «коммандант» (Франци, Ирланди), кхин йерш. Тармадалийта полисемин французийн цӀарца, иза лакхара эпсарел хьалхарчу рангера цӀе йу тӀеман ницкъашкахь (масала: французийн полицин бригадир-майор).
Истори
ЦӀе кхоллайелла XVII бӀешарахь, дарж схьадаьлла полкан сержант-майор — полкан буьйранчин гӀоьнчех. Майор жоьпаллехь вара гӀаролан а, полкан персонална а, дошлойн эскарна а кхачанах. Полкаш батальонашна йекъайелча, батальонан командир дукхахьолахь майор хилла[3].
| Лахара эскаран цӀе: Капитан |
Майор |
Лакхара эскаран цӀе: Подполковник |
Россехь
Оьрсийн эскарехь маеор (майор) керла могӀан полкашкахь ло чин (ханна, тӀеман гӀуллакхан ханна бен ца ло): салтийн, дошлойн а, гӀаш а драгунийн гӀуллакх, рейтарийн, гусарийн, кхечеран а, Оьрсийн паччахьан омаршца.
Белгородан жайнашца окольничийн а, баьччийн а эла Ромодановскийн Григорий Григорьевичан накъостий октябрь беттан 15 дийнахь хӀокху 171-ра шеран Белгородан полкехь сийлахь паччахьан тӀемлой уьш хьовсарца сентябрехь 18 дийнан хӀокху 171-ра шеран вара.
йуург йийриг 1 ст., эла 2 ст., жилец 6 ст., корта 3 ст., есаул 46 ст., завоеводчик 75 ст.; /24 л./ верриг 133.
Цамзанийн могӀанехь.
1-ра полкехь.
Маеор Петр Дмитреев Стромичевскийн кӀант, ткъа цуьнан полкехь: ротмистр 1 ст., капитан а, порутчик а 1 ст., поручик 5 ст., прапорщик 8 ст., квайтеймейстр 5 ст., обозни 2 ст., цамза йерш 560 ст.; берриш 583 ч.
2-гӀа полкехь.
Ахполковник Еремей Ондреев Марлентан кӀант, /25 л./ ткъа цуьнан полкехь: маеор 1 ст., ротмистр 4 ст., …— Сметные росписи государевым людям всех полков и перечневая выписка о сборе полуполтинных денег 171 года.
Оьрсийн эскарехь майоран штаб-эпсаран дарж йукъадаьккхина Петр I 1698 шарахь. 1827 шарахь дуьйна билгалон хилла ши седа эполет тӀехь а, тӀаьхьо - 1855 шарахь дуьйна - иштта утаркхаш тӀехь шиъ гапашца. Майорна ши седа белира, цу хенахь хиллачу оьрсийн инарла-майоран шина седанах тера. Майорийн бен ца хилла шайн эполеташ тӀехь дуткъачу тайнах чечакхаш (штабан эпсаран), ткъа инарла-майорийн чечакхаш стоммий хьийзина хилла (инарлин)[3].
Германехь
Германехь майоран дарж кхолладелла Ткъе итт шеран тӀом болчу хенахь. Кайзеран Германин эскарехь Рейхсвер а, Вермахт а цуьнан билгало йара йаьсса штаб-эпсаран белш тӀехь лелош долу утаркх «чӀаба». СС-хь майоран дарж догӀура штурмбанфюреран даржца. Иза гойтуш дара аьрру петлицин маьӀигашкара йиъ кӀайн нийса са болчаьрца.
ФРГ ТӀН майоран утаркх тӀаьхь гучубелина цхьа биъ са болу детин седа, цунна бухахь лаьтта детин ахкочар.
Германин ТӀН къасторан билгалонаш
Цхьайолчу пачхьалкхийн ТӀН майоран къасторан билгалонаш
Билгалдахарш
- ↑ 1 2 Этимологический словарь русского языка Макса Фасмера
- ↑ Этимологический словарь русского языка Макса Фасмера «Майо́р род. п. -а, впервые майеор, 1615 год; см. Христиани 32; маиор; см. Котошихин 149. Через нем. Маjоr (с XVI века; см. Шульц-Баслер 2, 59) из исп. mауоr, лат. māior — больший, старший, высший; см. Преобр. I, 503; Клюге-Гётце 371»
- ↑ 1 2 История возникновения современных воинских званий. rambler.ru. Русская семёрка (2017 шеран 21 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2019 шеран 11 июль. Архивйина 2019 шеран 11 июлехь
Хьажоргаш
- Майор // Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред.. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1911—1915.